«جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا 156 مىڭعا جۋىق قازاقستاندىق جۇمىسپەن قامتىلدى. ونىڭ ىشىندە 53%-ى جۇمىسسىزدار بولسا, 47%-ى ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعاندار بولىپ وتىر. بۇل باعدارلامادا ءبىرىنشى كەزەكتە ايەلدەر مەن جاستارعا باسىمدىق بەرىلەدى. قازىرگى تاڭدا جاستاردىڭ وعان قاتىسۋ ۇلەسى 47%-دى كورسەتسە, ايەلدەردىكى 50%-عا جەتتى.
بۇل جونىندە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ ءمالىم ەتتى. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىرگى ۋاقىتتاردا ورىن الىپ وتىرعان ەكونوميكالىق احۋالدار جاعدايىندا كاسىپورىنداردا جۇمىس ورىندارىن ساقتاپ قالۋ ماسەلەلەرى بۇگىنگى كۇننىڭ باستى تاقىرىبى دەۋگە بولادى. سول سەبەپتى, وسى ماسەلەنىڭ ءمانى, قازىرگى تاڭدا جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ پارمەندى قۇرالدارىنىڭ ءبىرى – «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى. وسى رەتتە 2015 جىلعى جالپى جۇمىسپەن قامتىلعاندار جايىندا قورىتىندى ەسەپ پەن بيىلعى جىلعا ارنالعان الداعى جوسپارلارىن اتاپ وتكەن ۆيتسە-مينيستر وتكەن جىلدىڭ جۇرتشىلىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ بارىسىندا جەمىستى بولعانىن جەتكىزدى.
وعان دالەل 150 مىڭنان استام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعاندار ىشىندە 142 مىڭعا جۋىعى, ياعني 91%-ى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. جانە دە ولاردىڭ قاتارىندا 4400 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار, 3 مىڭنان استام مەكتەپ تۇلەكتەرى مەن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بوساپ شىققان 300-دەي ازامات, 280 ورالمان, 200-گە جۋىق بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى, جەتىم بالالار مەن اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعاندار بار.
وسى باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى اياسىندا 2015 جىلى 565 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, 8,6 مىڭ ادام قۇرىلعان جۇمىس ورىندارىنا ورنالاستىرىلدى. ال ەكىنشى باعىت بويىنشا 6 مىڭنان استام ازاماتتار كاسىپكەرلىك نەگىزىندە وقىتۋدان ءوتىپ, ميكروكرەديت الدى. ونىڭ ىشىندە 4,1 مىڭعا جۋىعى العاش رەت ءوز ىستەرىن اشىپ, كاسىپكەر اتاندى. ناتيجەسىندە, اعىمداعى جىلى قوسىمشا 6,1 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلدى.
سونىمەن قاتار, وسى باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى باعىتى شەڭبەرىندە تەگىن وقۋمەن 14 مىڭ ازامات قامتاماسىز ەتىلىپ, ونىڭ 10,7 مىڭى وقۋلارىن ءتامامداپ, جۇمىسقا تارتىلدى. ال 20,7 مىڭ ازامات جاستار تاجىريبەسى اياسىندا الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىمەن قامتىلسا, 2015 جىلى اتالعان ءۇشىنشى باعىت اياسىندا ەكونوميكالىق الەۋەتى تومەن ەلدى مەكەندەردەن 1200 ادام كوشىرىلدى, دەپ اتاپ ءوتتى.
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي, 2015 جىلدان باستاپ بۇكىل وڭىرلەردە جۇمىسپەن قامتۋ جونىندە كەشەندى جوسپار ىسكە اسىرىلۋدا. ول دەگەنىمىز, ءبىزدىڭ ايتىپ وتىرعان «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىمەن قوسا, ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ وتىرعان باسقا دا مەملەكەتتىك, سالالىق جانە وڭىرلىك باعدارلامالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنىڭ ەسەبىن جۇرگىزۋ. ونىڭ بارلىعىن قوسار بولساق, وتكەن جىلى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنىڭ ايماقتىق كەشەندى جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە, 423 مىڭ ادام قامتىلسا, ونىڭ 396 مىڭى جۇمىسقا ورنالاستى. ونىڭ ىشىندە تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعاندار 218 مىڭدى قۇرادى. بۇل جوسپارلانعان كورسەتكىشتىڭ 131%-ىن قۇراعانىن اڭعارتادى.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2015 جىلعى 30 قاراشاداعى «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى جولداۋىنداعى جۇمىسسىزدىققا جول بەرمەۋ بويىنشا بەرىلگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى ماماندارى «جقجك-2020» باعدارلاماسىن جانداندىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزگەنىن اتاپ ايتتى.
بۇل رەتتە, كاسىپورىنداردا جوعارى بىلىكتى مامانداردىڭ جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ ماقساتىندا جۇمىس ۋاقىتىنىڭ قىسقارۋىنا بايلانىستى ەڭبەكاقىنىڭ 2/3 بولىگىن ۋاقىتشا سۋبسيديالاۋ تەتىكتەرى ەنگىزىلەتىنىن, سونىمەن قاتار, كاسىپورىن جۇمىس ورنىن ساقتاعان جاعدايدا قىزمەتكەرلەردى, ونىڭ ىشىندە, جۇمىس ىستەيتىن جاستاردى جۇمىس بەرۋشىلەر تاراپىنان قوسا قارجىلاندىرۋمەن نەمەسە تولىق مەملەكەت ەسەبىنەن وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ قاراستىرىلىپ وتىرعاندىعىن كولدەنەڭ تارتتى.
ەلميرا ماتىباەۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».