• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
07 قىركۇيەك, 2010

شۋاق پەن شاپاعات

581 رەت
كورسەتىلدى

SOS قازاقستاننىڭ بالالار قالاشىعىنا 10 جىل مەيلى جاقسى بولسىن, جامان بول­سىن, ايتەۋىر جاھاندىق جاڭا­لىقتارعا تەز بەيىمدەلىپ كەلەمىز. ءبىر جاعىنان, ارينە, تۇسىنەتىن ادامعا بۇل دا جاقسى. الەمدىك كوشتەن قالماۋ, جاھاندىق دامۋ ۇردىستەرىنە جاڭا بولمىسپەن, جاڭا سەرپىلىسپەن ارالاسا ءبىلۋ دەگەندەي, تاعىسىن تاعى كەتە بەرمەك. بىراق, جاھاندىق كوش دەپ الىپ, مەيلى قيسىنى كەلسىن, كەلمەسىن, ايتەۋىر دۇرىسقا دا, بۇرىسقا دا, باسىمىزدى تىقپالاي بەرمەگەنىمىز ءجون سەكىلدى. ەجەلدەن بەرى حالقىمىزدا “جە­تىم” دەگەن ءسوز اۋىزعا كوپ الىنباي­تىنىن جاقسى بىلەمىز. يماندىلىق پەن باۋىرمالدىلىقتى ۇلت ءتار­بيە­سىنىڭ تەمىرقازىعىنا اينالدىراتىن داڭعىل جول قۇدايعا شۇكىر, سالىن­بادى ەمەس, سالىندى. دەگەنمەن, حح عاسىر باستالعاننان بەرى حالقىمىز­دىڭ ۇلتتىق ساناسى نەشە ءتۇرلى سىرت­قى فاكتورلار كەسىرىنەن ۋلا­نىپ كەلە جاتقانى راس. سونىڭ جا­عىمسىز كورىنىسى “جەتىم” دەگەن ءسوزدى قويىپ, “جەتىمدەر ءۇيى” دەگەن اتاۋ ورنىعىپ بارادى. كەزىندە, قۇلاققا جاعىمسىزداۋ ەستىلەتىن سول ءسوزدى ايت­پاق تۇگىلى, ول تۋرالى ويلاۋدىڭ ءوزى ادامنىڭ ساناسىنا, ودان قالا بەردى جۇرەگىنە ينەدەي قادالىپ, اسەر ەتۋشى ەدى. ال قازىر ونداي سوزدەر قانشا جەردەن كوپ ايتىلىپ جاتسا دا, بايقاپ وتىرساق, ەشكىم­نىڭ جۇرەگى دە, ساناسى دا بىلق ەت­پەيدى. مىڭ جەردەن قوعام بولىپ قارسى كۇرەسىپ, جەتىم بالالاردىڭ سانىن ازايتۋ قامىن جاساپ جاتساق تا ادامداردىڭ ۋلانعان سانا-سەزى­مىن, ءوز ومىرىنە دەگەن جاۋاپكەر­شى­لىگىن, ۇرپاعىنا دەگەن سۇيىسپەن­شى­لىگىن, ەڭ باستىسى, ادامدىق اينا­سىن تۇزەتۋگە شامامىز جەتپەي وتىر. ءيا, ءار مەملەكەت جەتىمدەردىڭ سانىن ازايتۋ ءۇشىن كوپتەگەن ىستەر جاساپ جاتىر. حالىقارالىق قورلار دا جەتىم بالالارعا قامقورلىق كور­سەتۋدە. ولار كوبىنە ءبىر عانا ماقسات اياسىندا جۇمىس جاسايدى. ياعني جە­تىم بالالارعا مەيىلىنشە كومەك كور­سەتۋ دەسەك, سونداي حالىقارالىق قور­دىڭ ءبىرى – SOS ءKىnderdorf ءىnternatىonal قورى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن اتا-انالارىنان ايىرىلعان جەتىمدەرگە قامقورلىق كورسەتۋ ماق­ساتىندا 1949 جىلى اۆستريادا گەرمان گماينەر دەگەن مەتسەنات ءوزىنىڭ بارلىق قاراجاتىنا بالالار قالاشىعىن سالادى. بۇل قالاشىق­تىڭ سالىنۋى حالىقارالىق قوردىڭ قۇرىلۋىنا نەگىز بولادى. وسى قور ايا­­سىندا بۇگىندە جەتىم بالالارعا ار­­نال­عان قالاشىقتاردىڭ سانى 450-گە جەتىپ وتىر. ال بىزدەگى انانىڭ ايالى الاقانىنان ايىرىلعان با­لالارعا ارنالعان وسىنداي قالاشىق 1997 جىلى العاش رەت الماتىدا, ودان كەيىن 2000 جىلى استانادا ءجا­نە 2005 جىلى تەمىرتاۋدا بوي كو­تەردى. حالىقارالىق قوردىڭ تىكە­لەي دە­مەۋشىلىگىمەن سالىنعان قالا­شىقتار ەلىمىزدەگى جەتىم بالالارعا قامقور­لىق جاساپ جاتسا دا, جە­تىم بالالار ماسەلەسى ءالى تۇپكىلىكتى شەشىلمەي جا­تىر. سول 2000 جىلى استانادا قۇ­رىلعان “SOS قازاق­ستاننىڭ با­لا­لار قالاشىعى” وتكەن جەكسەنبى كۇنى وزدەرىنىڭ 10 جىل­دى­عىن اتاپ ءوتتى. قالاشىقتا تاربيە­لە­نىپ جاتقان بۇلدىرشىندەردى قۇت­تىق­تاۋعا حالىقارالىق SOS ءKىn­der­­dorf ءىn­ter­natىonal قورىنىڭ پرەزي­دەن­تى حەل­مۋت كۋتين ارنايى كەلدى. تاعدىر تالكەگىنە ۇشىراعان جاس جۇرەكتەرگە از دا بولسا مەدەۋ بول­سىن دەپ ءبىلىم جانە عىلىم مينيس­تر­لىگى, استانا اكىمدىگى, رەسپۋبليكا­لىق ۇلاننىڭ گۆاردياسى, مۇسىلمان قىز بالالار جانە انالار دەپارتا­مەنتى مەن قالانىڭ بىرنەشە كاسىپ­ورىن­دا­رى بالالار قالاشىعىنا كەلىپ, ءوز­دە­رىنىڭ سىيلىقتارىمەن جاس جەتكىن­شەكتەردى قۋانتتى. بالالار قالاشى­عىندا مەرەكەلىك ساحنا ۇي­ىمداس­تىرىلىپ, بالالار قۇتتىقتاۋ­شى­لارعا ءان مەن بيدەن شاشۋ شاشتى. “ون جىل بۇرىن ءبىزدىڭ قالا­شى­عىمىز استانانىڭ ءبىر بولىگىنە اينالعانىنا قۋانىپ ەدىم. بالالار­دىڭ جاقسى ءومىر سۇرۋلەرىنە ءبىز دە, سىزدەر دە قولدارىڭىزدان كەلگەن كومەكتى اياعان جوقسىزدار. وسىدان ءۇش كۇن بۇرىن قازاقستاننىڭ ءبى­رىنشى حانىمى سارا نازارباەۆاعا قازاق­ستانداعى بالالار مەن وتباسى­لاردىڭ جاقسى ومىرىنە سىڭىرگەن ەلەۋلى ەڭبەگى مەن بالالار قالاشى­عىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا قوسقان ولشەۋسىز ۇلەسى ءۇشىن حا­لىق­ارالىق SOS ءKىnderdorf ءىnternatىonal قورىنىڭ جوعارى دارەجەلى “قۇر­مەتتى التىن ساقيناسى” سىيلىعىن تابىستاعان بولاتىنمىن. ال ەندى مىنەكي, بۇگىن ءوز بالالارىمنىڭ ور­تاسىندامىن. مەن ءۇشىن بۇدان ار­تىق باقىت جوق شىعار” – دەپ اعى­نان جارىلدى حالىقارالىق SOS ءKىnderdorf ءىnternatىonal قورىنىڭ پرەزيدەنتى حەلمۋت كۋتين. بالالاردىڭ كوزدەرىنە قاراپ, ەرىك­سىز ويعا باتادى ەكەنسىڭ. ولارعا ۇلتتىق تاربيە مەيلىنشە كوپ بە­رىل­سە ەكەن دەيمىز. كەيىن, ەلىمىزدىڭ دا­مۋىنا ولار دا ءبىر كىرپىش بولىپ قا­­لاناتى­نىنا زور ۇمىتپەن قاراي­سىڭ. بىراق, جەتىمى بار قوعامنان جەتىمى جوق قوعام الدە­قايدا مەيى­رىمدى, ساليقالى, قايى­رىم­دى بولا­تى­نىن استە ۇمىتپاساق ەكەن. اراي ۇيرەنىشبەكقىزى. --------------------------------- سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.
سوڭعى جاڭالىقتار