بۇگىن, 14 اقپان كۇنى, استانادا «قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتار جۇيەسىندەگى تاريحي-مادەني مۇرانىڭ ورنى مەن ماڭىزى» اتتى «SARAP» ەكسپەرتتىك كلۋبىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شارانى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
جيىندا تاريحي-مادەني مۇرانىڭ كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلگەن قۇندىلىقتار جۇيەسىندەگى ءرولى جانە ۇلتتىق بىرەگەيلىك پەن قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋداعى ماڭىزى تالقىلاندى. ساراپشىلار تاريحي جادى مەن مادەني ساباقتاستىقتىڭ مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋداعى ستراتەگيالىق مانىنە توقتالىپ, تاريحي-مادەني مۇرانى قورعاۋ – مادەني ساياساتتىڭ ءبىر قىرى عانا ەمەس, كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستىڭ اجىراماس قۇرامداس بولىگى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ءىس-شاراعا عىلىمي قاۋىمداستىق وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ مۇشەلەرى جانە ساراپشىلار قاتىستى.
مودەراتور – قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۋنيرا ابۋلوۆا ءىس-شارانىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا جوباسىندا مادەنيەت پەن بىلىمگە, عىلىم مەن يننوۆاتسياعا ايرىقشا باسىمدىق بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
«تاريحي-مادەني مۇرا – قوعامنىڭ رۋحاني نەگىزى ءارى كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتاردىڭ مازمۇنىن ايقىندايتىن ماڭىزدى فاكتور. اتا زاڭنىڭ جاڭا جوباسىندا وسى سالا دا نازاردان تىس قالماعان, ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ, ازاماتتار مەن مەملەكەتتىڭ مىندەتى ناقتى ايقىندالعان. مۇنداي وزگەرىستەر تاريحي-مادەني مۇرانى قوعام يگىلىگى رەتىندە تانۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن نىعايتا تۇسەدى», مۋنيرا ابۋلوۆا.
«قازاق گازەتتەرىنىڭ» باس ديرەكتورى, كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى ديحان قامزابەك ۇلى كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا جوباسى بۇرىن ايتىلماعان, قازىرگى ۋاقىتتا ەرەكشە ماڭىزى بار ماسەلەلەردى قامتىدى دەپ پىكىر ءبىلدىردى.
«اتا زاڭنىڭ پرەامبۋلاسى مىڭداعان جىلعى تاريح ساباقتاستىعىن, ءبىلىم مەن عىلىم, مادەنيەت قۇندىلىقتارىن قامتي وتىرىپ, جاڭا ستراتەگيالىق باعدارلاردى ايقىنداپ بەردى. وسى باعىتتاردىڭ كونستيتۋتسيا دەڭگەيىندە بەكىتىلۋى مادەنيەت سالاسىنىڭ دامۋىنا, تاريحي-مادەني مۇرامىزدىڭ ءارى قاراي دارىپتەلۋىنە, قوعامداعى رۋحاني قۇندىلىقتاردى نىعايتۋعا جانە ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن جالعاۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى», ديحان قامزابەك ۇلى.
جيىندا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى, يۋنەسكو-نىڭ «الەم جادى» جوباسى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسىنىڭ توراعاسى كۇمىس سەيىتوۆا بايانداما جاسادى.
«تاريحي-مادەني قۇندىلىقتار ماسەلەسىنىڭ كونستيتۋتسيا دەڭگەيىندە بەكىتىلۋى ەلدىڭ باي مۇراسىن حالىقارالىق كەڭىستىكتە ناسيحاتتاۋعا زور ىقپال ەتەدى. بۇل قادام مەملەكەتتىڭ مادەني ساياساتىنداعى باسىمدىقتاردى ناقتىلاي ءتۇستى», دەدى سپيكەر.
سونداي-اق تالقىدا اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى سەرىكزات دۇيسەنعازى, قەزي ەتنومەدياتسيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, مادەنيەتتانۋشى فاريدا مۇساتاەۆا ءسوز سويلەپ, تاريحي-مادەني مۇرانى قورعاۋعا باعىتتالعان كونستيتۋتسيالىق قاعيداتتاردى ىسكە اسىرۋداعى مەملەكەتتىڭ جانە عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ رولىنە توقتالدى.
ودان بولەك, وتىرىس بارىسىندا تاريحي-مادەني مۇرانى عىلىمي تۇرعىدان زەردەلەپ, حالىقارالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ساراپشىلار ءوزارا پىكىر الماسىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى جۇيەلەۋ, جەتىلدىرۋ جانە تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ نەعۇرلىم تەڭگەرىمدى مودەلىن قالىپتاستىرادى, ونىڭ ىشىندە تاريحي-مادەني مۇرانىڭ ناسيحاتىنا دا تىڭ سەرپىن بەرەدى دەگەن قورىتىندىعا كەلدى.