ءوڭىر قاۋىپسىزدىگىنەن – الەم تىنىشتىعىنا

كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارمەنيانىڭ استاناسى – ەرەۆان قالاسىنا كەلىپ, ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمىنا (ۇقشۇ) مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋىنە قاتىستى. كەشكىسىن قالاداعى “كاسكاد” كەشەنىندە ۇقشۇ-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋى بولدى. وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرگە ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى سەرج سارگسيان, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ وتپەلى كەزەڭدەگى پرەزيدەنتى روزا وتۋنباەۆا, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆ جانە تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون قاتىستى. ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەت­تەر­دىڭ باسشىلارى وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارىن شەشۋدە ءوزارا ارە­كەت ەتۋدىڭ ەڭ ءبىر وزەكتى ماسە­لە­لەرىن, قىرعىزستانداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا جاردەمدەسۋ ءجونىن­دە ۇقشۇ قولعا العان جانە جوس­پار­لاپ وتىرعان شارالاردى, سون­داي-اق ۇقشۇ اياسىندا داعدا­رىس­تىق ارەكەتتەستىك ءبىلدىرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋدى  تال­قى­لادى. پرەزيدەنتتەر قىرعىز­ستان­داعى جاعدايعا بايلانىستى ۇقشۇ باس حاتشىسى نيكولاي بورديۋجا­نىڭ حابارلاماسىن تىڭدادى. ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر باس­شىلارىنىڭ  بەيرەسمي كەزدەسۋى­نەن سوڭ رەسەي پرەزيدەنتى دمي­تري مەدۆەدەۆ, ارمەنيا پرەزي­دەنتى سەرج سارگسيان جانە ۇقشۇ-نىڭ باس حاتشىسى نيكولاي بور­ديۋ­جا باق وكىلدەرىنە بۇگىنگى كەز­دەسۋ قورىتىندىسى تۋرالى ايتىپ بەردى. العاشقى ءسوزدى العان سەرج سارگسياننىڭ  ايتۋىنشا, بۇل كەز­دە­سۋ بەيرەسمي اتالعانىمەن, تا­بىس­تى بولدى. وزەكتى ماسەلەلەر تال­قىلاندى. ونىڭ ىشىندە قىر­عىز­ستاندى ساياسي جاعىنان تۇراق­تان­دىرۋ سەكىلدى كۇردەلى ماسەلە دە بار. رەسەي پرەزيدەنتى, ۇقشۇ-نىڭ قازىرگى توراعاسى دميتري مەدۆە­دەۆ بۇگىنگى كەزدەسۋگە جوعارى باعا بە­رىپ, وندا تالقىلانعان بىرقاتار ماسەلەلەرگە توقتالدى. ونىڭ اتاپ وتۋىنشە, كەزدەسۋ بارىسىندا قىر­عىز­ستاندا بولعان وقيعالارعا باي­لانىستى اشىق پىكىر الماسىلدى. ۇيىمنىڭ قۇرىلعانىنا ونشا كوپ ۋاقىت وتپەسە دە, ۇيىم بۇگىندە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتىپ, كەيبىر كيكىلجىڭدەردى بەيبىت تۇردە رەتتەۋگە ايتارلىقتاي ىقپال ەتىپ كەلەدى. دميتري مەدۆەدەۆ مالىمدەگەنىندەي, ۇقشۇ ەلدەرى ۇيىم اياسىندا دا, سونداي-اق قىر­عىزستانمەن تىكەلەي قارىم-قاتى­ناستا دا بۇل ەلدەگى احۋالدى قا­لىپ­قا ءتۇسىرۋ ءۇشىن ارەكەت ەتۋگە ءازىر. رەسەي باسشىسى سونداي-اق ۇيىم­نىڭ الدىندا تۇرعان جوسپارلارعا دا توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇقشۇ-نى بولاشاقتا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ءىرى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بىرىنە اينالدىرۋعا بولادى. بۇل جونىندە ۇيىمعا مۇشە مەم­لەكەتتەردىڭ بىرقاتار ۇسىنىس­تا­رى بار. ول وسى جىلدىڭ جەل­توق­سانىندا ماسكەۋدە وتەتىن ۇيىم­نىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى سامميتىندە تالقىلانادى. وندا ۇيىمنىڭ قىز­­مەت ەتۋ اياسىن كەڭەيتىپ, وكىلەت­تىگىن نىعايتۋعا بايلانىستى بىرقا­تار ماسەلەلەر كۇن تارتىبىنە شىعارىلماق. رەسەي پرەزيدەنتى سونداي-اق بۇگىنگى بەيرەسمي كەزدەسۋدە قىر­عىز­ستاندى ساياسي جاعىنان تۇراق­تاندىرۋ ماسەلەسىنە دە باسا نازار اۋدارىل­عا­نىن اتاپ ءوتتى. بۇل ءجو­نىندە قىر­عىز­ستان پرەزيدەنتى روزا وتۋنباەۆانىڭ حابارلاماسى دا تىڭدالعان. ال وسى جىلدىڭ جەلتوق­سا­نىن­دا رەسەيدىڭ ۇقشۇ-عا توراعالىق ەتۋ مەرزىمى اياقتالادى. كەلەسى جىل­دان باستاپ توراعالىق مىندەت بە­لا­رۋس رەسپۋبليكاسىنا وتەدى.  دمي­تري مەدۆەدەۆتىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, ءبۇ­گىنگى كەزدەسۋدە بەلارۋس پرەزي­دەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو ءتور­اعا­لىقتى قابىلداپ الۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. ءاليسۇلتان قۇلانباي  – ەرەۆاننان. سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.