“اگروينتەرپتيتسا” قۇس فابريكاسى – ارقالىق قالاسىنداعى ءتىرشىلىكتى جانداندىرا تۇسكەن كاسىپورىننىڭ ءبىرى. 90-شى جىلدارى كاسىپورىن تۇرماق قالا قيراپ قالعاندا, مۇنداعى قۇس فابريكاسىنىڭ دا قاناتى قايىرىلعان. قازىر ەڭسەسىن قايتا كوتەرگەن كاسىپورىنداردىڭ ارقاسىندا ارقالىق توتى قۇستاي تۇرلەنىپ كەلەدى. ارقالىق قۇس فابريكاسى قايتا ىسكە قوسىلادى دەگەندە قالالىقتاردىڭ ءوزى سەنەر-سەنبەسىن بىلمەگەن. ويتكەنى تەرەزەسى ءۇڭىرەيىپ قالعان كاسىپورىن تسەحتارىن قاتارعا قايتا قوسىلادى دەپ ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قيالى قانشا جۇيرىك ادامنىڭ وزىنە دە بەيمالىم بولاتىن. يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ قاتارىنا كىرگەن قۇس فابريكاسى ەكى جىلدىڭ ىشىندە قالانى سارى ۋىزى بال تاتىعان جۇمىرتقادان ءۇي جاپقانداي ەتتى.
ءبارىن دە ماماندار شەشەدى. الدىمەن قۇرال-جابدىق پەن تاۋىق تۇقىمىن دۇرىستاماي, كاسىپورىنعا قارجى جۇمساۋ اقشانى جەلگە ۇشىرعانمەن بىردەي ەدى. گەرمانيادان قۇس شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار الىندى. ال رەسەيدىڭ “سۆەردلوۆسكي پپز” دەگەن قۇس فابريكاسىنان “رودونيت-3” دەپ اتالاتىن 251 مىڭ تاۋىق بالاپانى اكەلىندى. بۇل جۇمىرتقا بەرەتىن تاۋىقتىڭ اسىل تۇقىمىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ولار جىل تاۋلىگىندە جۇمىرتقا بەرە باستادى.
– مۇنداعى جۇمىستىڭ بارلىعى دا كومپيۋتەرلەندىرىلگەن. كاسىپورىندى سۋمەن جابدىقتاۋ جۇمىسىندا شامالاپ پروبلەمالار بولعان. ونىڭ بارلىعىن دا شەشىپ كەلەمىز. قازىر كاسىپورىن 16 كورپۋستان تۇرادى. سونىڭ جەتەۋىندە ءونىم بەرەتىن تاۋىقتى, ۇشەۋىندە ەندى جەتىلىپ كەلە جاتقان بالاپانداردى ۇستايمىز. سونىمەن قاتار ەت باعىتىنداعى قوڭدى تاۋىق تا وسىرەمىز, – دەيدى فابريكا ديرەكتورى ۆيكتور پاتس.
بيىل قۇس فابريكاسىنداعى تاۋىقتىڭ سانى 2 46 526 بولدى. ونىڭ 183600-ءى جۇمىرتقا بەرەتىن مەكيەن تاۋىق. جىلىنا فابريكادا 90 ميلليون دانا جۇمىرتقا وندىرىلەدى. ارقالىق بازارى قازىر جەرگىلىكتى كاسىپورىن جاساعان مولشىلىقتى سەزىنىپ وتىر. جۇمىرتقا تەك ارقالىق قالاسىندا عانا قالمايدى. ونىڭ ءدامىن ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ءوڭىرى, قاراعاندى, اقتوبە, اقتاۋ وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارى دا تاتىپ ۇلگەردى. قۇس فابريكاسى مۇنىڭ سىرتىندا تۇرعىندارعا جىلىنا 9 مىڭ توننا قوڭدى تاۋىق ەتىن دە ۇسىنادى.
انە ءبىر قيىن جىلدارى “بۋشتىڭ سيراعىن” ساتپاسا دۇكەن بىتكەننىڭ ساۋداسى قىزبايتىن. ءارىنى ايتپاعاننىڭ وزىندە 2006-2007 جىلدارى وبلىسقا 14-15 مىڭ توننا قۇس ەتى اكەلىنگەن. ال وتكەن جىلى ول 10 مىڭ تونناعا دەيىن ازايعان. بيىل جەتى ايدىڭ ىشىندە قوستانايلىقتار سىرتتان اكەلگەن 5 مىڭ توننا قۇس ەتىن پايدالاندى.
– جىلدىڭ اياعىنا دەيىن كوپ بولسا 3 مىڭ تونناداي قۇس ەتى كەلۋى مۇمكىن. ال قىركۇيەك ايىندا قوستاناي بازارلارىنا 200 توننا قوڭدى تاۋىق ەتى تۇسەدى. تۇرعىندار بۇل ەتتىڭ ساپاسىن ءبىلگەننەن كەيىن بازاردا “بۋشتىڭ سيراعىنا” ورىن تابۋ وڭاي بولماس, – دەيدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى مال شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ مامانى ءالىمجان ءجۇسىپوۆ.
ال بۇل 200 توننا قوڭدى تاۋىق ەتىن بازارعا العاش رەت قوستاناي اۋدانىنداعى “جاس قانات” دەپ اتالاتىن برويلەر قۇس فابريكاسى شىعارعالى وتىر. وبلىستا ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا جۇزەگە اسقان التى ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ قاتارىنداعى بۇل كاسىپورىن شىلدە ايىندا ىسكە قوسىلعان بولاتىن. بۇل قۇس فابريكاسى جىل اياعىنا دەيىن 700 توننا ساپالى ەتتى قوستانايلىقتارعا ۇسىناتىن بولادى.
– ءبىزدىڭ ماقسات قوستاناي بازارى سورەلەرىندەگى مولشىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى, – دەيدى “جاس قانات” ديرەكتورى يرينا كيسەلەۆا. – كاسىپورىن تولىق كۇشىنە ەنگەندە جىلىنا 2 مىڭ تونناعا جاقىن تاۋىق ەتىن وندىرەتىن بولامىز.
رۋدنىي قالاسىنىڭ ىرگەسىندە “جاس قانات-2006” قۇس فابريكاسى جۇمىرتقا وندىرەدى. بيىل جازدا مەرزىمىنەن بۇرىن ىسكە قوسىلعان ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ قۋاتى اۋىز تولتىرىپ ايتارلىق. كاسىپورىن جىلىنا 65 ميلليون دانا جۇمىرتقا وندىرەدى. مۇنىڭ قۇراماجەم تسەحتارى دا, تاۋىق, بالاپان تۇراتىن كورپۋستار دا تۇتاستاي شەتەلدىك وزىق قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. ميكروەلەمەنتتەردەن باسقا جەمنىڭ بارلىعى دا جەرگىلىكتى بيدايدان دايىندالادى.
– سوندىقتان ءبىزدىڭ فابريكادا وندىرىلەتىن جۇمىرتقا ساپاسى جوعارى. ءبىز نەگىزىنەن رۋدنىي قالاسىن, كەنشىلەردى ازىق-ت ۇلىكتىڭ وسى تۇرىمەن قامتاماسىز ەتەمىز. ودان ارتىلعانىن باسقا قالالارعا شىعارامىز,–دەيدى كاسىپورىن ديرەكتورى قايرات مايىشەۆ.
نەگىزى ەلىمىزدە جۇزەگە اسىپ جاتقان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ باستى ماقساتى ازىق-ت ۇلىك مولشىلىعىن جاساۋ جانە ادامدارعا جۇمىس ورنىن ۇسىنۋ ەكەنى بارىنە دە تۇسىنىكتى. ال قۇس ەتى مەن جۇمىرتقا ءار ءۇيدىڭ داستارحانىندا كۇندە بولسا دا ارتىق ەتپەيتىن تاعام. قارابالىق اۋدانىندا قايتادان قالپىنا كەلتىرىلىپ جاتقان كومسومول قۇس فابريكاسى دا وسى باعىتتى ۇستانارى انىق. بۇرىن ۇيرەك وسىرگەن فابريكا نارىق جىلدارى قايراڭعا وتىرىپ قالعان كەمەدەي توقتاعان بولاتىن. قازىر ونىڭ جۇمىسى قايتا جاندانىپ كەلەدى. مۇندا ۇيرەكتەن گورى تەز جەتىلەتىن قوڭدى تاۋىق ەتىن ءوندىرۋگە كوشۋ جۇمىستارى ءجۇرگىزىلۋدە.
– كومسومول قۇس فابريكاسى وبلىسىمىزدا شارۋاشىلىقتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋدا ەرتەدەن ءداستۇرى قالىپتاسقان كاسىپورىن. جاسىراتىنى جوق, وبلىسىمىزدا دامىپ كەلە جاتقان قۇس شارۋاشىلىعىندا قازىر ماماندار جەتىسە بەرمەيدى. ال بىلگىر, تاجىريبەلى ماماندار وسى كومسومول فابريكاسىندا, – دەيدى ءالىمجان ءجۇسىپوۆ.
نەگىزى بۇل كاسىپورىندا قاز, ۇيرەك, كۇركە تاۋىق تا وسىرىلگەن. بىراق ولاردىڭ بالاپانى جەتىلگەنشە 4-5 اي ۋاقىت كەرەك. الايدا تابىس اينالىمىن تەزدەتۋ كەرەك بولسا دا, ماماندار قۇستىڭ تاۋىقتان باسقا تۇرلەرىن دە جويىپ جىبەرۋدى قالامايدى. سوڭعى جىلدارى كاسىپورىندا قۇرال-جابدىقتاردىڭ ءبىرازى جاڭالاندى. الداعى ۋاقىتتا مۇندا سەلەكتسيالىق جۇمىستارعا باستى كوڭىل بولىنبەك. قىسقاسى, كومسومول قۇس فابريكاسىنىڭ رىنوكتا ءوز باعىتى بولماق.
سونىمەن قاتار تاران اۋدانىنداعى “سەۆەرپتيتسا-1” قۇس فابريكاسى قاناتتى قازىنانىڭ اسىل تۇقىمىمەن اينالىسادى. ولار وندىرگەن قۇس ەتىن وبلىس بازارلارىمەن قاتار اقتوبەگە, استاناعا شىعارىپ وتىر. مىنە, وبلىستاعى قۇس شارۋاشىلىعى ازىق-ت ۇلىك مولشىلىعىن جاساۋدىڭ باستى كەپىلىنىڭ ءبىرى بولعانداي. ءدامى اۋىزدان كەتپەيتىن, ساپالىق بەلگىسى جوعارى قۇس ەتى الداعى ۋاقىتتا ەكسپورتقا شىعارىلادى. ول ءۇشىن كاسىپورىنداردا بۇگىننەن باستاپ حالىقارالىق سەرتيفيكات الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ساپاسى تومەن “بۋشتىڭ سيراعىن” قوڭدى تاۋىقتىڭ قۋاتىن كەزى الىس ەمەس.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي.