جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىنا ساناۋلى عانا ۋاقىت قالدى. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق جۇمىستارىن وسى ايدا قايتا-قايتا پىسىقتاپ جاتسا, وقۋشىلاردىڭ اتا-انالارى دا ۇل-قىزدارىنىڭ داپتەر-قالامدارىن تۇگەندەپ, كيىم-كەشەكتەرىن جاڭارتىپ, جاڭا وقۋ جىلىنا قىزۋ دايىندالىپ جاتىر. مۇنداي دايىندىق جۇمىستارىنان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى دە قالىس قالماعانى انىق. جاڭا مىندەتتەر مەن تاپسىرمالاردى, جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنگەن ءبىلىم ۆەدومستۆوسى جاڭا وقۋ جىلىن قانداي جاعىمدى جاڭالىقتارمەن قارسى الماقشى؟ ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىندا قانداي وزگەرىستەر بولدى؟ ءبىلىم بەرۋ ساپاسى, وقۋلىقتاردىڭ تولىق شەشىلۋ ماسەلەلەرى قانداي دەڭگەيدە سىندى قوعامدىق سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن, ءبىر جاعىنان, 2010-2011 جاڭا وقۋ جىلىنىڭ دايىندىق جۇمىستارىن بۇقاراعا تانىستىرۋ ماقساتىندا كەشە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى جانسەيىت تۇيمەباەۆ استانا, الماتى قالالارىنىڭ جانە وبلىستىق ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ باستىقتارىمەن رەسپۋبليكالىق كەڭەس وتكىزدى. جوعارىدا اتالعان بارلىق ماسەلەلەر وسى رەسپۋبليكالىق كەڭەستە قىزۋ تالقىعا ءتۇستى.
كەڭەستىڭ ەڭ نەگىزگى ءتۇيىنى 2010-2011 جاڭا وقۋ جىلىنىڭ دايىندىعى بولدى. مينيستر ج.تۇيمەباەۆتىڭ جاساعان بايانداماسىنا سۇيەنسەك, 1 قىركۇيەككە دەيىن جاڭا 67 مەكتەپ, ولاردىڭ ىشىندە 28 مەكتەپ – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن, 39-ى – جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن ىسكە قوسىلادى. اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەردىڭ سانىن 58-گە, ءۇش اۋىسىممەن وقيتىن مەكتەپتەردى 14-كە ازايتۋعا جانە 29 مەكتەپتە وقۋشىلار ورىندارىنىڭ تاپشىلىعىن قىسقارتۋعا ءمۇمكىندىك تۋدى. وتكەن جىلعىمەن سالىستىرعاندا, بيىل ءبىرىنشى سىنىپقا باراتىن مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ سانى 60 پايىزعا وسكەندىگى, ياعني 297778 بالا ءبىرىنشى سىنىپقا باراتىندىعىن تىلگە تيەك ەتتى مينيستر. بۇل, ارينە, دەموگرافيالىق جاعدايىمىزدىڭ جىلدان جىلعا جاقسارىپ كەلە جاتقانىنىڭ شىنايى كورىنىسى. سونىمەن قاتار 650 مەكتەپتە جالپى قۇنى 14,9 ملرد. تەڭگەنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇرگىزىلدى. ال 10 تامىزعا دەيىن ورىندالعان جۇمىستاردىڭ كولەمى 71 پايىز بولسا, 5238 مەكتەپ, ياعني جالپى سوماسى 4 ملرد. 967 ملن.-نان استام تەڭگە اعىمداعى جىلدىڭ جوندەۋ جۇمىستارىمەن قامتىلدى. بۇل دەگەنىمىز – مەكتەپتەردىڭ 85 پايىزدان استامى جاڭا وقۋ جىلىنا ساقاداي-ساي وتىر دەگەن ءسوز.
جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق جۇمىستارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ وزەكتىسى ءبىلىم بەرۋ وردالارىنىڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندالۋ جۇمىستارى بولىپ تابىلادى. بۇل ماسەلەلەر ءالى تولىق شەشىمىن تاپپاعان ەدى. ونى قالايدا شەشۋ كەرەكتىگىن جاقىندا ۇكىمەت باسشىسى ك.ءماسىموۆ تە ايتىپ وتكەن بولاتىن. جالپى, ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردىڭ 82 پايىزى جەكە جىلىتۋ جۇيەسىنە قوسىلعان. 1051 مەكتەپ پەشپەن جىلىتىلادى. 883 ملن.توننا قاتتى وتىن, 53,5 مىڭ توننا سۇيىق جانە 9 ملن. تەكشە مەتردەن استام گاز قاجەت. وتىندى ساتىپ الۋ جانە جەتكىزۋ جونىندەگى ماسەلەلەر, مەكتەپتەردەگى قازاندىقتاردىڭ ەسكىرگەندىگى رەسپۋبليكا كولەمى بويىنشا مەكتەپتەردىڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىن ءسال اقساتىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس.
رەسپۋبليكالىق كەڭەس بارىسىندا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترى “بالاپان” باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋداعى جۇمىستارعا دا كەڭىنەن توقتالدى. اتالمىش باعدارلاما شەڭبەرىندە 17 374 ورىندىق 384 مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى مەكەمە, سونىڭ ىشىندە 4490 ورىندىق 38 بالاباقشا بۇرىن جەكەشەلەندىرىلگەندەرىن قايتارۋ, بوس تۇرعان كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى عيماراتتاردى بوساتۋ, بالاباقشالارىن اشۋعا جارامدى عيماراتتار مەن بولمەلەردى بەرۋ, 1295 ورىندىق 25 جەكە بالاباقشانى جانە 5787 ورىندىق 173 شاعىن ورتالىقتار ەسەبىنەن ىسكە قوسىلاتىندىعىنا مينيستر ارنايى توقتالدى.
– ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 تامىزىنان 30 قىركۇيەككە دەيىن “مەكتەپكە جول” رەسپۋبليكالىق اكتسياسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ماقساتى – الەۋمەتتىك جاعدايلارى ناشار جانە كوپ بالالى وتباسىلارعا قولداۋ كورسەتۋ. بىلتىر بۇل اكتسياعا مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر, دەپۋتاتتار, مەتسەناتتار بەلسەندى ات سالىسقان. بىرلەسىپ ءىس-ارەكەت جاساۋدىڭ ناتيجەسىندە 200 مىڭعا جۋىق بالالار 1 ملرد. تەڭگەدەن استام سوماعا قاجەتتى مەكتەپ فورماسىمەن, سپورت كيىمدەرىمەن, اياق كيىمدەرمەن, وقۋ-جازۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلدى, – دەدى ءوز سوزىندە ج.ءتۇيمەباەۆ.
سونداي-اق, مەكتەپتەرگە ء“وزىن-ءوزى تانۋ” ساباعىن ەنگىزۋگە بايلانىستى جانە باسقا دا كوكەيكەستى ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىلاندى.
اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.