كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ايتىلعان بيۋدجەتتى وڭتايلاندىرۋ جايىنداعى ەلباسى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىنا قاتىستى كەزەكتى بريفينگ بولىپ ءوتتى. وعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى ومارحان وكسىكباەۆ پەن سەرىك وسپانوۆ قاتىستى.
«بۇگىنگى الەمدىك ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ ءمان-جايى وزدەرىڭىزگە ءمالىم. جاھاندىق داعدارىستىڭ اسەرى قازاقستاندى دا شارپىپ ءوتىپ وتىر. جاسىراتىن ەشتەڭەسى جوق, ەكونوميكامىزدىڭ دامۋىنا ىقپالدى اسەر ەتەتىن شيكىزات ءوندىرىسى بولعاندىقتان, سولاردىڭ الەمدىك باعاسىنىڭ كۇرت تومەندەۋى ءبىزدىڭ جوسپارلانعان باعدارلامامىزدى وزگەرتۋگە ءماجبۇر ەتتى», دەگەن ومارحان وكسىكباەۆ وتكەن اپتادا ماجىلىستە بەكىتىلگەن 2015-2017 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەت تۋرالى زاڭ جوباسىنا توقتالدى. ماسەلەن, وندا 2015 جىلدىڭ بيۋدجەت كىرىسى 939 ملرد., ال شىعىس 610 ملرد. تەڭگەگە وڭتايلاندىرىلعان. سونداي-اق, وسى وڭتايلاندىرۋلاردىڭ ورنىن مۇمكىندىگىنشە تولتىرۋ ءۇشىن جانە الەمدەگى داعدارىستىڭ ەل ەكونوميكاسىنا اسەرىن ازايتۋ ماقساتىندا ەلباسىنىڭ جولداۋىندا جاريالانعان «نۇرلى جول» باعدارلاماسى بەكىتىلىپ, سول باعىتقا ۇلتتىق قوردان 3 بيۋدجەت جىلىنا 10 ملرد. دوللارعا جۋىق قاراجات كوزدەلگەنىن ەسكە سالدى. ناقتىلاي ايتقاندا, 2015 جىلى 423 جارىم ملرد. تەڭگە جۇمسالماق. وسى كولەمدى قاراجات ەلىمىزدىڭ قارجى سەكتورىنىڭ دامۋىنا دا ءوز اسەرىن تيگىزبەك.
جالپى, وڭتايلاندىرۋ ۇدەرىسى ەڭ الدىمەن كەز كەلگەن مەكەمەنىڭ بيۋدجەتتىك اكىمشىلىك ىستەرىنەن باستاۋ الادى. ولار وزدەرىنىڭ الدىندا بەرگەن بيۋدجەتتىك تاپسىرىستارىن قايتا قاراپ, سونىڭ ىشىندە ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي نەنى شەگەرە تۇرىپ, قاي جوسپاردى كەلەر جىلدىڭ ەنشىسىنە قالدىرۋعا بولاتىندىعىن ەسكەرىپ ءوز مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرىپ, بەكىتكەن. سول ارقىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى وڭتايلاندىرىلعان. ونىڭ ىشىندە ەڭ الدىمەن جاڭا باستالعالى تۇرعان جوبالار مەن قۇرىلىستار, اقپاراتتىق باعدارلامالاردى وڭتايلاندىرۋ ءىسى, ءتۇرلى كونفەرەنتسيالار مەن سيمپوزيۋمدار وتكىزۋگە بولىنەتىن قاراجاتتار بار, دەيدى دەپۋتاتتار. سونىمەن قاتار, بريفينگتە اعىمداعى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ كوتەرىلۋى ءتيىس ازاماتتىق قىزمەتكەرلەر جالاقىسىنىڭ ءوسۋىن كەيىنگە قالدىرۋدان 180 ملرد. تەڭگە شاماسىندا قاراجات ۇنەمدەلەتىندىگى ايتىلدى. ال ەندى وسى وڭتايلاندىرۋ ۇدەرىستەرىن كىم, قالاي باقىلايدى؟ ونى باقىلاۋ ءاربىر مەكەمەنىڭ وزىندەگى بيۋدجەتتىك اكىمشىلىك جانە قارجى مينيسترلىگىنىڭ كوميسسياسى مەن ونى بەكىتكەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك كوميسسيا قۇزىرەتىندە بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار, داعدارىسقا قارسى شارالاردى قارجىلاندىرۋ اياسىندا ۇلتتىق قوردان بولىنگەن قاراجاتتى قوعامدىق ۇيىمدار باقىلاۋى كەرەك. «بىزدە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارى بار, ولار – ەسەپ كوميتەتى, وڭىرلەردە ءماسليحاتتاردىڭ تەكسەرۋ كوميسسيالارى, ىشكى باقىلاۋدا – قارجى مينيسترلىگىنىڭ قارجىلىق باقىلاۋ كوميتەتى. سوندىقتان, ۇلتتىق قوردان بولىنگەن قاراجاتتىڭ ماقساتتى تۇردە جۇمسالۋىن باقىلاۋ – ولاردىڭ تىكەلەي مىندەتى», دەيدى دەپۋتاتتار. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, مەملەكەت باسشىسى بۇل باقىلاۋدى «نۇر وتان» پارتياسىنا دا جۇكتەگەن بولاتىن. ويتكەنى, ونىڭ ءار وڭىردە فيليالدارى بار. سوندىقتان, پارتيا قاراجاتتىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىن تولىق قاداعالاي الادى. بۇل جۇمىس نەگىزىنەن باستالىپ تا كەتتى, وڭىرلەردە كوميسسيالار جاساقتالدى. قازىر بۇل كوميسسيالار جۇمىستارىنا كىرىسىپ تە كەتتى», دەپ ءتۇسىندىردى بۇل رەتتە و.وكسىكباەۆ.
اعىمداعى جىلى «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ماقساتىندا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقىلى 100 ملرد. تەڭگە ءبولىندى جانە «دامۋ» قورى سياقتى قارجى ينستيتۋتتارىنان 92,5 ملرد. تەڭگە تارتىلۋدا. «جول كارتاسى» اياسىندا جۇمسالاتىن 51 ملرد. تەڭگە وسى قارجى سەكتورى ارقىلى وتەدى. ەگەر وتكەن جىلى بولىنگەن 200 ملرد. تەڭگەنى ەسەپتەسەك, قارجى سەكتورى ۇكىمەتتەن زور قولداۋ تاۋىپ وتىر. دەگەنمەن, دەپۋتاتتار وسىنداي قولداۋلارعا قاراماستان قارجى ينستيتۋتتارى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا كوپ كوڭىل بولمەي وتىرعانىن ايتتى. «قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ مەملەكەتتەن وسىنشاما قولداۋ كورىپ وتىرعانىنا قاراماستان, ءوزىن ءوزى دامىتۋ ارقىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قارجىلاندىرۋ سالاسىندا اتقارىپ جاتقان ىستەرى شامالى. وعان دالەل – پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا كەلىپ جاتقان كوپتەگەن اقپاراتتار. وسى تۇستا, ۇكىمەت نازارىن اۋدارعىمىز كەلەتىنى, ەكىنشى جاقتىڭ, ناقتى ايتقاندا, قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ دا جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ جولىن قاراستىرۋ كەرەك. سىرت كوزگە ولار مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىنان الىس قالعان سياقتى كورىنەدى. ەلىمىز ەگەمەندىك العالى قارجى سەكتورى ەلباسىمىزدىڭ تىكەلەي قامقورلىعىندا بولىپ, كوپ ىستەرىنە قولداۋ كورسەتىلىپ وتىردى جانە ءالى دە سولاي. وعان دالەل جوعارىدا ايتىلدى. ال ەندى سوعان جاۋاپ بەرەتىن كەز كەلدى», دەدى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».