سانالى عۇمىرىن اۋىلشارۋاشىلىق عىلىمىنا ارناپ, سۋ ماسەلەلەرىن تەرەڭ زەرتتەپ, بىرنەشە عىلىمي ەڭبەكتەر جازىپ قالدىرعان اياۋلى ۇستاز لاشقار ەسەنقۇل ۇلى تاجىباەۆ 1915 جىلى 20 تامىزدا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قازىعۇرت وڭىرىندەگى قاراقيا اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. كۇللى تۇركى الەمىنە ايگىلى وسى ءبىر ارۋاقتى دا قاسيەتتى مەكەننەن تۇلەپ ۇشقان ۇستازىمىز تۋعان جەرىن ءاردايىم ارداق تۇتىپ جۇرەتىن. وسى ءبىر ەرەكشە ولكەنىڭ عاجايىبىن الەم عالىمدارى ءالى دە تولىق زەرتتەپ-زەردەلەي العان جوق. بابالارىمىز ايتىپ كەتكەن: «قازىعۇرتتىڭ باسىندا كەمە قالعان. ول اۋليە بولماسا, نەگە قالعان؟» – دەگەن دانالىق سوزدەن باستالاتىن جىر جولدارىنىڭ استارىندا اڭىزدان گورى اقيقاتتىڭ باسىم ەكەنىنە ءشۇباسىز سەنەمىز. وسىناۋ قاستەرلى توپىراقتان حالقىمىزعا ەسىمدەرى بەلگىلى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ, ونەر مەن مادەنيەتتىڭ قانشاما تۇلعالارى ءوسىپ شىقتى. سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى, ورەسى بيىك عالىم رەتىندە تانىلعان لاشقار ەسەنقۇل ۇلىنىڭ ەرەن ەڭبەك جولى مەن ونەگەلى ومىرىنە قاراپ, تىلسىمعا تولى تاڭعاجايىپ ءوڭىردىڭ ەرەكشە قاسيەتىن سەزىنگەندەي بولاسىڭ.
لاشقار تاجىباەۆتىڭ اكەسى ەسەنقۇل – قاراپايىم وتباسىنان شىققان. اۋمالى-توكپەلى 1910-1917 جىلدارى كەدەي وتباسىنان شىققاندار قالالىق جەرلەردە ءتيىستى ءبىلىم الا المايتىن. سودان ول سۇگىرالى وسەرباەۆ دەيتىن اۋقاتتى ادامنىڭ فاميلياسىمەن شىمكەنت قالاسىنداعى ورىس-قازاق ۋچيليششەسىندە ءبىلىم الىپ, كەيىن حاتشى-اۋدارماشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. كەڭەس وكىمەتى ورناعان تۇستا بولىستىق اتقارۋ كوميتەتىندە, ۋەزدىك قارجى بولىمىندە, ۋەزدىك اتقارۋ كوميتەتىندە قىزمەتتەر اتقاردى. 1923 جىلى ۇلى لاشقاردىڭ نەبارى سەگىز جاسىندا اكەسى ەسەنقۇل اۋىر ناۋقاستان كوز جۇمدى. دانا حالقىمىزدا «مىڭ مالىڭ بولعانشا, ءبىر بالاڭ عالىم بولسىن», دەگەن ماعىنالى ءسوز بار. قاراپايىم بولمىسىمەن وسى قاعيدانى جادىنا ءتۇيىپ وسكەن اكەسى لاشقاردان كوپ ءۇمىت كۇتتى. ومىرلىك ۇلگى تۇتىپ, ەڭبەكقورلىق پەن توزىمدىلىكتى ۇيرەنگەن اكەسىنەن ايىرىلعاننان كەيىن بولاشاق عالىم 1926-1931 جىلدارى شىمكەنت, الماتى قالالارىنداعى بالالار ۇيلەرىندە تاربيەلەندى. جاستايىنان تاعدىردىڭ تاۋقىمەتىن تارتىپ, قيىندىقتاردى باستان وتكەرگەن ول 1931 جىلى جەتى جىلدىق مەكتەپتى تامامداعاننان كەيىن سۆەردلوۆسكىدەگى رابفاكقا ءتۇسىپ, 1936 جىلى ورتا لىق ازياداعى ينجەنەر-گيدروتەحنيك ماماندارىن وقىتاتىن تاشكەنتتەگى اۋىل شارۋاشىلىعىن مەحانيكالاندىرۋ مەن يرريگاتسيا ينجەنەرلەرىن دايىندايتىن ينستيتۋتتا جوعارى ءبىلىم الدى. وقۋىن ۇزدىك بىتىرگەننەن سوڭ 1940 جىلى قازاق كسر سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىنا ينجەنەر-جوبالاۋشى قىزمەتىنە ارنايى جولدامامەن جىبەرىلەدى. ارادا ءبىر جىل وتە سالا ۇلى وتان سوعىسى باستالىپ, قىسىلتاياڭ كەزەڭدە ءبىر اي شەڭبەرىندە عانا ساپەرلىك كۋرستان ءوتىپ, لاشقار تاجىباەۆ ەرىكتىلەرمەن قاتار العاشقىلاردىڭ ساپىندا مايدانعا اتتانادى. سوعىستىڭ العاشقى جىلىندا ماسكەۋ تۇبىندەگى ۇرىستا اۋىر جارالانادى. ءبىرشاما ۋاقىت ەمدەلگەننەن كەيىن, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ مۇگەدەگى رەتىندە ەلگە قايتارىلادى. الايدا, بويىندا ەرىك-جىگەرى مىقتى, اۋىرتپالىقتىڭ تالايىن كورىپ وسكەن ول مايداننان جارالى ورالسا دا تاعدىرعا مويىماي, ەل ءۇشىن قىزمەت ەتۋىن جالعاستىرىپ, عىلىمعا ءبىرجولا دەن قويىپ, 1942-1943 جىلدارى قازاق كسر سۋ شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىندە ينجەنەر, باسقارما باستىعى بولىپ قىزمەت اتقارادى. عالىمنىڭ سوعىسقا دەيىنگى قىزمەتى مەن ءبىلىمىن, زەرەكتىگى مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتتەرىن ەسكەرگەن رەسپۋبليكا باسشىلىعى كەيىن ونى قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعى جانە ەنەرگەتيكا توبىنىڭ باستىعى, اعا رەفەرەنت قىزمەتىنە بەكىتەدى. ەڭبەك جولىن ءونىمدى باستاعان قايراتكەر 1949-1951 جىلدارى لەنين اتىنداعى بۇكىلوداقتىق اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىم اكادەمياسىنىڭ قازاق ءبولىمى رەسپۋبليكالىق تاجىريبە-مەليوراتسيا ستانتسياسىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن دە ابىرويمەن اتقارادى. 1951-1962 جىلدارى قازاق مەملەكەتتىك اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ (قازىرگى قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى – اۆت.) دەكانى بولىپ, ۇستاز رەتىندە ءوز مەكتەبىن قالىپتاستىرا باستايدى. 1962-1963 جىلدارى – قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ سۋ قورلارىن پايدالانۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتىنىڭ باستىعى, ودان كەيىن 1963-1996 جىلدارى – قازاق مەملەكەتتىك اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ «گيدروتەحنيكا جانە مەليوراتسيا» كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتتەرىن اتقارعان. جاۋاپكەرشىلىگى مول لاۋازىمدى قىزمەتتەر مەن ۇستازدىق باعىتتى جانە عىلىمي ىزدەنىس جولىن قاتار الىپ جۇرگەن عالىم اۋىلشارۋاشىلىق ايماقتاردى سۋلاندىرۋ, ەگىستىكتەر مەن جايىلىمداردى سۋارۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن ەنگىزۋ جانە سۋ شارۋاشىلىعىن اۆتوماتتاندىرۋ, گيدرومەحانيكا سالالارىن بارىنشا زەرتتەپ, بىرنەشە عىلىمي ەڭبەكتەر جازدى. ويى تەرەڭ عالىمنىڭ ەڭبەكتەرى جوعارى باعالانىپ, ەڭبەك قىزىل تۋ وردەنىمەن جانە مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.
الدىڭعى بۋىن ۇستازداردىڭ عىلىمداعى ءىزباسارلارى سانالاتىن بىزدەر ولاردىڭ زەردەلى ىستەرىن جالعاستىرىپ, ەل دامۋى مەن جاس ۇرپاقتىڭ ءوسىپ-جەتىلۋى جولىندا جۇمىلا قىزمەت ەتىپ كەلەمىز. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ زور سەنىم ارتۋىمەن 2001 جىلى قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى قىزمەتىنە كەلگەننەن بەرى اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىلىمى مەن عىلىمىن دامىتۋدا مەملەكەت قويعان تالاپتار اياسىندا جۇرگىزۋدەمىز. ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى باعىتىنداعى ستراتەگياسىن انىقتاپ, جاڭاشا دامۋ سيپاتىنا يە بولعان وقۋ وردامىزدا 2003 جىلى «گيدروتەحنيكا جانە مەليوراتسيا» كافەدراسىنا پروفەسسور لاشقار ەسەنقۇل ۇلى تاجىباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلگەن. بۇگىنگى تاڭدا قۇرامىنا اتالعان كافەدرا كىرەتىن «گيدروتەحنيكا, مەليوراتسيا جانە بيزنەس» فاكۋلتەتىندەگى بارلىق وقۋ باعدارلاماسىندا لاشقار ەسەنقۇل ۇلىنىڭ زەردەلى عىلىمي ەڭبەكتەرى پايدالانىلادى. كافەدرا ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى, زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان, پروفەسسور تاجىباەۆ لاشقار ەسەنقۇل ۇلى اتىنداعى «سۋ شارۋاشىلىعى پروبلەمالارى عىلىم-ءبىلىم ورتالىعى» اياسىندا جۇمىس ىستەيدى.
جۋىردا ورتالىق ىشىنەن بيىل تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي كورنەكتى عالىم لاشقار تاجىباەۆ مۇراجايىن اشتىق. وندا تۇلعالى ۇستازدىڭ ءومىرى مەن عىلىمي جولىنان سىر شەرتەتىن قۇجاتتار مەن سۋرەتتەر, عىلىمي كىتاپتار مەن ءوز اتىمەن پاتەنتتەلگەن سۋ قوندىرعىلارىنىڭ ۇلگىلەرى, العان اتاقتارى مەن وردەن, مەدالدارى, زەرتتەۋ جۇمىستارىندا قولدانىپ, تۇتىنعان زاتتارى سىندى قۇندى جادىگەرلەر قويىلعان. بۇل مۇراجايدى اشۋداعى ماقساتىمىز – لاشقار ەسەنقۇل ۇلى سىندى عالىمدارىمىزدىڭ ارداقتى ەسىمى مەن سۇبەلى عىلىمي ەڭبەكتەرىن كەيىنگى ۇرپاققا ۇلگى ەتىپ, جاستاردى عىلىمعا ىنتالاندىرۋ.
«ومىرگە كەلۋ – اتا-انادان, قالىپتاسۋ – ۇستازدان» دەگەن اتالى ءسوزدى بابالارىمىز تەككە ايتپاعان. ءوز باسىم ۇستازىم لاشقار ەسەنقۇل ۇلىنان عىلىمعا قۇشتارلىقتى عانا ەمەس, ادامگەرشىلىك, ادالدىق, شىنشىلدىق, كىشىپەيىلدىلىك پەن بار يگى قاسيەتتەردى ۇيرەندىم. قازاق اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىندا وسىنداي زيالى عالىمنىڭ اسپيرانتى بولىپ جۇرگەن كەزىمدە عىلىمعا دەگەن ىنتا-جىگەرىم, ءتىپتى, ارتا ءتۇستى. سول كەزدە ۇستازىمنىڭ تىكەلەي ۇسىنىسىمەن قازاق بالاسىنىڭ قولى جەتە بەرمەيتىن ماسكەۋدەگى ا.ن.كوستياكوۆ اتىنداعى بۇكىلوداقتىق گيدروتەحنيكا جانە مەليوراتسيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىندا ءبىلىم الىپ, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى عىلىمي دارەجەسىن قورعادىم. بۇدان كەيىن ءوزىم وقىعان ينستيتۋتقا قايتا ورالىپ, قازاق اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىندا وقىتۋشى, دوتسەنت, سونىمەن قاتار, سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە سۋلاندىرۋ جونىندەگى سالالىق عىلىمي-زەرتتەۋ زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى رەتىندە 10 جىلداي قىزمەت اتقارىپ, ۇستاز ەڭبەگىن جالعاستىرىپ, عىلىمعا تۇبەگەيلى بەت بۇردىم.
بۇگىندە قازاقستان اۋماعىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە قاجەتتى سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى ءجيى كوتەرىلۋدە. ماسەلەن, ترانسشەكارالىق وزەندەر پروبلەماسى ءالى كۇنگە دەيىن وزەكتىلىگىن جويماي, ناقتى شەشىمىن تابا قويعان جوق. قازىرگى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جوعارى ساپالى ءونىم الۋ ءۇشىن ەگىستىك القاپتار مەن باقشالاردى سۋارۋ ماسەلەلەرىندە ءبىرشاما قيىندىقتار بار. بۇل رەتتە ءبىز سۋ پروبلەمالارىن تەرەڭ زەرتتەگەن لاشقار تاجىباەۆ سىندى عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرى مەن شەتەلدىك وزىق تەحنولوگيالارعا سۇيەنۋىمىزگە تۋرا كەلەدى.
سۋارمالى جەر – قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ التىن قورى. سوندىقتان دا بۇگىنگى كۇنى سالاداعى اسا وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – سۋارمالى جەرلەردىڭ مەليوراتيۆتىك جۇيەسىن ساۋىقتىرۋ بولىپ تابىلادى. قازىرگى جاعدايدا سۋارۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرىن پايدالانۋ جانە اگروتەحنولوگيالاردى ساقتاۋ ارقىلى جوعارى ءونىم الۋعا بولادى. قازاقستانداعى وزەندەردىڭ ەداۋىر بولىگى بىزگە وزگە ەلدەردەن باستاۋ الىپ كەلەدى. وسىعان وراي, سۋ قورى تاپشىلىعىنان جىل سايىن ەلدەگى سۋدىڭ جاعدايىنا, سۋ نىساندارىنىڭ سانيتارلىق جاعدايىنا قاراي ونى تۇتىنۋ ءليميتى بەلگىلەنىپ كەلەدى. رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى بارلىق سۋ كوزدەرىن پايدالانۋدىڭ 60 پايىزى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا تيەسىلى ەكەنىن ەسكەرسەك, اتالعان سالادا اتقارىلاتىن ىستەردىڭ قانشالىقتى اۋقىمدى ەكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ءبۇگىندە قازاقستان الەمدىك جەر رەسۋرستارىنىڭ 4 پايىزىن قۇرايتىن, كولەمى 220 ملن. گەكتار اۋىل شارۋاشىلىعىنا پايدالى جەردى يەلەنسە دە, سونىڭ 9 ملن. گەكتار مەملەكەتتىك قورعا جاتاتىن جايىلىمدىق ماقساتتاعى قۇنارلى جەرى مۇلدەم پايدالانىلماي وتىر. جەردىڭ 8 پايىزعا جۋىعى وندىرىستىك قالدىقتارمەن لاستانىپ, تاعى دا باسقاداي سەبەپتەرمەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا قولدانۋ اينالىمىنان شىعىپ وتىر. بۇگىنگى كۇنى ءتۇرلى سەبەپتەرمەن قازاقستاندا 700 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەرلەر اۋىل شارۋاشىلىعى اينالىمىنان شىعارىلعان.
وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا لاشقار ەسەنقۇل ۇلى باستاعان ءبىر توپ قازاقستاندىق عالىمدار ەلىمىزدەگى سۋ پروبلەمالارىن تەرەڭ زەرتتەپ, ناقتى تۇجىرىمدار جاساپ, بىرقاتار عىلىمي ەڭبەكتەرىن جاريالاعان. بۇل جۇمىستاردى نەگىزىنەن قازاق عىلىم اكادەمياسىنا قاراستى گيدروگەولوگيا ينستيتۋتى ماماندارى جۇزەگە اسىردى. ەلىمىزدە پروفەسسور لاشقار تاجىباەۆپەن قاتار سۋ پروبلەمالارىن تەرەڭ زەرتتەۋشى كورنەكتى عالىمدار ۋفا احمەدسافين مەن كارىم مىڭباەۆتىڭ ەسىمدەرى ايرىقشا اتالادى. قازاقستانداعى گيدروگەولوگيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن سالعان اكادەميك, جەراستى سۋلارىن شارۋاشىلىق ماقساتقا پايدالانۋ تيىمدىلىگىن زەرتتەگەن عالىم ۋفا مەڭدىباي ۇلى عىلىمي جەتىستىكتەرى ءۇشىن سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى اتانعان. قازاقتان شىققان تۇڭعىش بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى كارىم مىڭباەۆ – ەلىمىزدىڭ تابيعي رەسۋرستارىن زەرتتەپ, ونىڭ ىشىندە وسىمدىكتەر گەنەتيكاسى جانە سەلەكتسياسىمەن اينالىسقان عالىم, قازاق اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىندا سەلەكتسيا جانە گەنەتيكا كافەدراسىندا مەڭگەرۋشى بولعان. ول كىسى جايىلىمدى جەرلەردى يگەرۋ جونىندە «بەتپاقدالا ءشولى» دەگەن كولەمدى ەڭبەك جازىپ, وسى كۇنگە دە جارامدى كوپتەگەن ءمالىمەتتەر قالدىرىپ كەتكەن.
لاشقار ەسەنقۇل ۇلىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن جۇزەگە اسىرىلعان رەسپۋبليكامىزداعى سۋ ماسەلەلەرىن وڭتايلاندىرۋ ءۇردىسى كەزىندە اتالعان عالىمداردىڭ عىلىمي جۇمىستارىنىڭ ءناتيجەسىندە جەراستى سۋلارىن كارتاعا ءتۇسىرۋ, گيدروگەولوگيالىق كارتالاردى جاساۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى قاراستىرىلىپ, گيدروگەولوگيالىق بولجامداۋدىڭ نەگىزى قالاندى.
پروفەسسور ل.تاجىباەۆ ۇسىنعان باستى تەوريالىق جانە ءادىستەمەلىك قاعيدالار تۇڭعىش رەت قازاقستاننىڭ تۇبەگەيلى گيدروگەولوگيالىق بولجام كارتالارىن جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى, بۇرىن سۋسىز دەپ سانالىپ كەلگەن ءشول-شولەيت ايماقتاردا كوپتەگەن سۋ كوزدەرىن اشۋعا نەگىز بولدى. بۇل عالىمداردىڭ قازاقستان مەن ورتالىق ازيانىڭ ءشولدى اۋداندارىنىڭ جەراستى سۋ كوزدەرىن, ولاردىڭ پايدا بولۋ جانە قالىپتاسۋ زاڭدىلىقتارىن انىقتاۋدا بىردەن-ءبىر عىلىمي تۇجىرىم بولىپ ەسەپتەلەدى. تىرشىلىك كوزى سانالاتىن سۋ ءماسەلەسىن ءجىتى زەرتتەگەن لاشقار ءتاجىباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ اۋىلشارۋاشىلىق اۋداندارىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە سۋلاندىرۋ» اتتى 300 بەتتىك ۇلكەن ەڭبەگىندە دە قازىرگى اۋىلشارۋاشىلىق عىلىمىنا قاتىستى كوپتەگەن قاجەتتى ءدۇنيەلەر بار. ءوزىم دە گيدرومەليوراتسيا, گيدروتەحنيكا سالاسىنىڭ مامانى بولعاندىقتان, بۇل ماسەلەنى جاقسى تۇسىنەمىن.
قازىرگى جاعدايدا ءبىز سۋ كوزدەرىن ءتيىستى جەرلەرگە تارتىپ, جەتكىزۋ ءۇشىن جىلجىمالى گيدروقوندىرعىلار مەن شاعىن ەلەكترستانسالار قىزمەتىن بارىنشا جۇمىلدىرۋ قاجەت. ءبىز سۋ قورلارىن مولايتىپ, جايىلىمدىق جەرلەرىمىزدى ۇلعايتۋ بارىسىندا جەل, سۋ, كۇن ەنەرگيالارىن مۇمكىندىگىنشە بالاما قۋات كوزدەرى رەتىندە پايدالانۋىمىز قاجەت. ءتىپتى, مالدىڭ قيى مەن ءوسىمدىكتەردىڭ قالدىعىنان بيوگاز ءوندىرىپ, تۇرمىس پەن شارۋاشىلىقتا قولدانۋعا بولادى.
الەم كەڭىستىگىندەگى ورىن الىپ وتىرعان تابيعاتتاعى وزگەرىستەر سۋ رەسۋرستارىنا اسەرىن تيگىزۋدە. بۇل ماسەلەنى عىلىمي نەگىزدە زەرتتەۋلەر مەن ساراپتامالار, ءتۇرلى تاجىريبەلەر جاساۋ ارقىلى ءوز كەزەگىندە شەشىپ وتىرۋ كەرەك. تاۋلى ايماقتارمەن قاتار, ءشولدى جانە شولەيت جەرلەردە اققان سۋلاردى گيدروتەحنيكالىق قۇرىلعىلاردىڭ كومەگىمەن شاعىن سۋ توسپالارى مەن قويمالارىنا جيناۋ ارقىلى دا شارۋاعا قولايسىز جەرلەردە دە مال ءوسىرىپ, ەگىن ەگۋگە مۇمكىندىكتەر تۋعىزۋعا بولادى. ويتكەنى, ءشوبى شۇيگىن جايىلىمدا جايىلعان مالدىڭ ەتى تازا ءارى قۇنارلى. وسى ارقىلى قازاق مالىنىڭ ەتىن ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق برەندكە اينالدىرۋ مۇمكىندىگى بار.
قاراپ وتىرساق, بىزدە وسى ۋاقىتقا دەيىن مىقتى عالىمدارىمىزدىڭ ارقاسىندا كەڭ-بايتاق جەرىمىزدىڭ قاي جەرىندە قانداي وزەن-كول, سۋقويما مەن قۇدىقتار بار, قاي جەردىڭ استىندا قانداي سۋ قورى بار – بارلىعىنىڭ دا ناقتى كارتاسى جاسالعان. دەگەنمەن, سۋ رەسۋرستارىنىڭ بۇرىن جاسالعان كارتالارى بۇگىندە تولىقتىرۋدى, قوسىمشا زەرتتەۋلەردى قاجەت ەتەدى. ويتكەنى, الدىڭعى بۋىن ۇستاز-عالىمدارىمىزدىڭ باستاعان ءىسىن كەيىنگى ۇرپاق جالعاستىرىپ قانا قويماي, جانداندىرۋى ءتيىس. ءبىز سۋ پروبلەمالارىن شەشۋدە قايتا جاڭالىق اشقانداي بولماۋىمىز كەرەك. سوندىقتان, لاشقار تاجىباەۆ سىندى ورەلى قازاق عالىمدارىنىڭ بۇرىنعى تۇجىرىمدارى مەن ارنايى جاساعان كارتالارىنا, باي تاجىريبەلەرى مەن عىلىمي ەڭبەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ, زامانعا ساي يننوۆاتسيالىق جوبالار جاساۋعا سەرپىن بەرسەك, ۇتارىمىز كوپ بولاتىنى ءسوزسىز.
تىلەكتەس ەسپولوۆ,
قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى,
اكادەميك.
الماتى.