بۇگىن استانادا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ساياساتتانۋشىلار, اكادەميالىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى, جۋرناليستەر مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «كونستيتۋتسيالىق رەفورما جانە قوعامدىق ديالوگ: كەلەشەككە باعدار» اتتى جيىن ءوتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءىس-شارا بارىسىندا قاتىسۋشىلار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن جانە ورنىقتى مەملەكەتتىڭ ينستيتۋتسيونالدىق ارحيتەكتۋراسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان وزگەرىستەردى تالقىلادى.
تالقىلاۋ اياسىندا بىلىمگە نەگىزدەلگەن قوعامدى دامىتۋ, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, يننوۆاتسيالاردى قولداۋ جانە ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە نازاردا بولدى.
Bilim Group كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى جەتەكشىسى, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى راۋان كەنجەحان ۇلى كونستيتۋتسيا قوعامنىڭ قۇندىلىقتارىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق قۇجات ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى الەمدە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ باستى كوزى تابيعي رەسۋرستار ەمەس, ءبىلىم مەن ادام كاپيتالى بولىپ وتىر.
نيكيتا شاتالوۆ جاستاردى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا شاقىردى
«كونستيتۋتسيا – تەك قۇقىقتىق نورمالاردىڭ جيىنتىعى ەمەس. ول قوعام قابىلداعان قۇندىلىقتاردىڭ كورىنىسى جانە ۇلتتىڭ بولاشاق دامۋ باعىتىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق قۇجات. بۇگىندە مەملەكەتتەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ءبىلىم مەن زياتكەرلىك الەۋەتكە تىكەلەي بايلانىستى», دەدى ساراپشى.
ول قازىرگى كەزەڭدە عىلىم مەن تەحنولوگيانىڭ قارقىندى دامۋى ەكونوميكانىڭ جاڭا مودەلىن قالىپتاستىرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. الەم ەلدەرى اراسىنداعى باسەكە تەك تاۋار نارىعىندا عانا ەمەس, ءبىلىم, عىلىم جانە تەحنولوگيا سالاسىندا دا كۇشەيىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتەر, عىلىمي زەرتحانالار مەن تەحنولوگيالىق كومپانيالار ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرىنە اينالىپ كەلەدى.
ايدوس سارىم: مەملەكەت باسشىسى – جاڭا اتا زاڭنىڭ نەگىزگى اۆتورى
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە, فينليانديا, وڭتۇستىك كورەيا جانە سينگاپۋر سياقتى ەلدەردىڭ تاجىريبەسى ءبىلىم مەن تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن دامۋ ستراتەگياسىنىڭ ءتيىمدى ەكەنىن كورسەتەدى.
سونىمەن قاتار الەمدە تسيفرلىق ترانسفورماتسيا قارقىن الىپ كەلەدى. جاساندى ينتەللەكت, ۇلكەن دەرەكتەر جانە تسيفرلىق پلاتفورمالار ەكونوميكا مەن قوعام قۇرىلىمىن وزگەرتىپ جاتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق قۇقىقتارىن قورعاۋ, دەربەس دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى جانە تسيفرلىق تەڭسىزدىك ماسەلەلەرىن وزەكتى ەتەدى.
راۋان كەنجەحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جاھاندىق وزگەرىستەر اياسىندا قازاقستان ءۇشىن دە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلىپ وتىر.
«قازاقستاننىڭ باستى ارتىقشىلىعى – تابيعي رەسۋرستار مەن ادام كاپيتالىنىڭ ۇيلەسىمى. ەندىگى مىندەت – تابيعي بايلىقتى تەحنولوگيالىق جانە زياتكەرلىك كاپيتالعا اينالدىرۋ», دەدى ول.
نۇربەك ماتجاني: جاڭا كونستيتۋتسيا تسەنزۋراعا تىيىم سالىپ, ءسوز بوستاندىعىنا كەپىلدىك بەرەدى
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە, بۇل باعىتتا كونستيتۋتسيانىڭ ءرولى ەرەكشە. جاڭا كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر ادام كاپيتالىن دامىتۋعا, ءبىلىم مەن عىلىمدى قولداۋعا, يننوۆاتسيالاردى ىنتالاندىرۋعا جانە ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق قۇقىقتارىن قورعاۋعا باسىمدىق بەرەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا الەمدە ء«بىلىم ۇلتتارىنىڭ» ءداۋىرى باستالىپ كەلەدى. قازاقستاننىڭ دا وسىنداي مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسىلۋىنا تولىق مۇمكىندىك بار.
«جاڭا كونستيتۋتسيا تابيعي بايلىقتى زياتكەرلىك كاپيتالعا اينالدىرۋعا جانە قوعامدى بىلىمگە نەگىزدەلگەن دامۋ جولىنا باعىتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ تۇيىندەدى ساراپشى.