• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام بۇگىن, 19:10

ۇيلەنگىسى كەلمەيتىندەر نەگە كوبەيدى؟

10 رەت
كورسەتىلدى

ۇيلەنىپ كەتكەندەردەن ءۇي ءبولىپ كەتكەندەر كوپ. قىز-جىگىتتەر جاستىق شاقتىڭ قىزىقشىلىعىن تەرىس كورمەسە دە, شاڭىراق كوتەرۋگە اسىعار ەمەس. ساناقشىلار بىلتىر نەكەلەسكەندەردىڭ سانى ەشقاشان بۇلاي از بولماعانىن ايتادى, دەپ جازادى Egemen.kz.

2025 جىلى ەلدەگى جالپى نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتى تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى ەڭ تومەنگى دەڭگەي – 5,62-گە دەيىن ءتۇسىپ, ءبىر جىل ىشىندە 0,51 تارماققا ازايعان. بۇل تۋرالى DATA HUB ساراپتامالىق ارناسى حابارلادى. ساراپشىلار ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ سايتىندا جاريالانعان وتكەن جىلعا قاتىستى الدىن الا دەرەكتەردى نەگىزگە العان. ايتۋلارىنشا, مۇنداي كورسەتكىشتەر ادەتتە كەيىن ناقتىلانعان مالىمەتتەردەن ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنە بەرمەيدى.

نەكە ساقينالارى 38,2%-عا قىمباتتادى

سونىمەن ساراپشىلاردىڭ تالداۋىنا سۇيەنسەك, 1991 جىلدان بەرى نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتى ءۇش نەگىزگى كەزەڭدى باستان وتكەرگەن. الدىمەن تومەندەۋ, كەيىن ءوسۋ, سوڭىنان قايتا قۇلدىراۋ بايقالعان. ءاربىر قۇلدىراۋ الدىندا كورسەتكىش شارىقتاۋ شەگىنە جەتىپ وتىرعان. العاشقى شارىقتاۋ 1991 جىلى – 10,1 بولسا, ەكىنشىسى 2013 جىلى – 9,89 دەڭگەيىندە تىركەلگەن. كەيىنگى 12 جىلعا سوزىلعان تەرىس ديناميكا بارىسىندا كوەففيتسيەنت, جالپى العاندا, 4,27 تارماققا ازايىپ, بۇگىندە 1999 جىلعى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش – 5,8 دەڭگەيىنە جاقىندادى.

«جالپى نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتى بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە تىركەلگەن نەكەلەر سانىنىڭ حالىقتىڭ ورتاشا جىلدىق سانىنا قاتىناسىن كورسەتەدى. سوندىقتان ونىڭ وزگەرۋى ەكى فاكتورعا دا تاۋەلدى. ماسەلەن, 2014 جىلدان بەرى نەكەلەر سانى ازايۋ ءۇردىسىن كورسەتسە, حالىق سانى كەرىسىنشە تۇراقتى ءوسىپ كەلەدى. 2025 جىلى ەلدە 114,5 مىڭ نەكە تىركەلگەن. بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 7% تومەن. ناتيجەسىندە كورسەتكىش كەيىنگى 22 جىلداعى ەڭ تومەن دەڭگەيگە ءتۇستى», دەيدى ساراپشىلار.

الايدا ساراپشىلار نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتىنىڭ تومەندەۋى ازاماتتاردىڭ وتباسى قۇرۋعا ىقىلاسى ازايدى دەگەندى بىلدىرمەيتىنىن ايتادى. ويتكەنى بۇل كورسەتكىش نەكەگە جارامدى جاستاعى حالىق سانىنىڭ وزگەرىسىن تولىق ەسەپكە المايدى. ياعني, نەكەلەر سانىنىڭ ازايۋى كوبىنە ءدال وسى جاس ساناتىنداعى ازاماتتار ۇلەسىنىڭ قىسقارۋىنا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن.

توقاەۆ: نەكە ينستيتۋتىن ەر مەن ايەلدىڭ ەرىكتى وداعى رەتىندە زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ قاجەت

ستاتيستيكاعا قاراعاندا, نەكەلەردىڭ 85%-دان استامى 18-39 جاس ارالىعىندا تىركەلەدى. وسى جاس ساناتىنداعى ادامدار سانىنىڭ ازايۋى نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتىنىڭ تومەندەۋىمەن قاتار جۇرگەن. دەگەنمەن بۇل ءۇردىس بارلىق كەزەڭدە بىركەلكى ەمەس. 2023, 2024 جىلدارى الەۋەتتى قالىڭدىقتار مەن كۇيەۋ جىگىتتەر سانى قايتا وسكەنى بايقالعان (2025 جىلعا قاتىستى ناقتى دەرەك ازىرگە جاريالانباعان).

زاڭسىز نەكە

سوعان قاراماستان, بۇل ءوسىم نەكە قارقىنىن جاقسارتۋعا جەتكىلىكسىز بولدى. DATA HUB ساراپشىلارى مۇنى وتانداستارىمىزدىڭ نەكەگە كەشىرەك تۇرۋ ۇردىسىمەن بايلانىستىرادى.

«2014-2024 جىلدارى العاش رەت نەكەگە تۇرعانداردىڭ ورتاشا جاسى 27,1-دەن 27,9 جاسقا دەيىن ارتقان. بۇدان بولەك, رەسمي ستاتيستيكاعا اسەر ەتۋى مۇمكىن تاعى ءبىر فاكتور – تىركەلمەگەن ازاماتتىق پەن ءدىني نەكەلەردىڭ كوبەيۋى», دەيدى ولار.

سوڭعى جاڭالىقتار