مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇركىستاندا وتكەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ بەيرەسمي سامميتىندە قازىرگى تاڭدا تۇركى ەلدەرى زامان تالابىن ەسكەرىپ, ەكونوميكا جانە ينۆەستيتسيا سالاسىنداعى ىقپالداستىقتى نىعايتۋى كەرەكتىگىن, ورتاق مۇددە جولىندا كۇش جۇمىلدىرۋعا ءتيىس دەپ سانايتىنىن ايتتى. «التاۋ الا بولسا, اۋىزداعى كەتەدى, تورتەۋ تۇگەل بولسا, توبەدەگى كەلەدى» دەگەن اتالى ءسوز – بارىمىزگە ورتاق. تۇركى الەمى ءاردايىم تاتۋ بولىپ, العا قويعان ماقساتىنان اۋىتقىماي, بىرلەسە دامي بەرۋى كەرەك», دەدى پرەزيدەنت.
وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەكتىلىگى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ وڭىرارالىق قاتىناستاردى نىعايتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى اياسىندا جۋىردا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ باستاعان دەلەگاتسيا وزبەكستان رەسپۋبليكاسى, تاشكەنت وبلىسىندا بولىپ, «شەكاراسىز ىنتىماقتاستىق» بيزنەس-فورۋمىنا قاتىستى. وزبەك ەلىندە «جولداسىڭ قازاق بولسا, جولىڭنان اداسپايسىڭ» دەگەن ناقىل ءسوزدى ءجيى ەستىگەن تۇركىستاندىق كاسىپكەرلەر كورشى ەل حالقىنىڭ باۋىرلاستىعى مەن كەڭپەيىلدىگىنە كۋا بولعاندارىن ايتادى. ال كورشىڭ ءتۇبى ءبىر تۋىسىڭ بولسا, ەكى ەل حالقى اراسىنداعى ىنتىماقتىڭ نىعايىپ, بارىس-كەلىستىڭ جيىلەي تۇسەتىنى انىق.
قازاقستان مەن وزبەكستان «ورتالىق ازيا» ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ورتالىعىن ىسكە قوسۋ تۋرالى 2024 جىلى كەلىسىم جاساعان بولاتىن. كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆ استانادا كەزدەسىپ, 2030 جىلعا قاراي ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمىن ون ميلليارد دوللارعا (5,2 تريلليون تەڭگە) جەتكىزۋدى كوزدەيتىن سەرىكتەستىك باعدارلاماسىن بەكىتتى. تاشكەنت وبلىسىندا وتكەن بيزنەس-فورۋمنىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى دە اتالعان باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا قولعا الىناتىن ناقتى ءىس-شارالاردى ايقىنداۋ بولدى. وسى ورايدا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ پەن تاشكەنت وبلىسىنىڭ اكىمى زوير ميرزاەۆ باۋىرلاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. بۇل قۇجات – وڭىرارالىق قاتىناستاردى دامىتۋدا, ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋدە, مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدا جانە بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا ماڭىزدى قادام رەتىندە باعالانىپ وتىر. تۇركىستان جانە تاشكەنت وبلىستارى – ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم مەن لوگيستيكا سالالارىندا جوعارى الەۋەتكە يە ستراتەگيالىق ماڭىزدى وڭىرلەر. تاراپتار بيزنەسكە قولايلى جاعداي جاساۋعا, كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا جانە ەكى ءوڭىر كاسىپورىندارى اراسىنداعى كووپەراتسيانى كەڭەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋداردى. حالقىنىڭ سانى 3 ميلليوننان اساتىن تاشكەنت وبلىسى – وزبەكستاننىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان دامىعان وڭىرلەرىنىڭ ءبىرى. ەلدىڭ سولتۇستىك-شىعىس بولىگىندە ورنالاسقان وبلىس ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس جانە لوگيستيكا سالالارى بويىنشا رەسپۋبليكادا جەتەكشى ورىن الادى. وڭىردە مەتاللۋرگيا, حيميا ونەركاسىبى, قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوندىرۋ, ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى جانە ماشينا جاساۋ سالالارى قارقىندى دامىپ كەلەدى.
فورۋم قاتىسۋشىلارى كەلىسىمدەردى جۇزەگە اسىرۋ شەكارالاس اۋماقتاردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, ءوزارا ينۆەستيتسيا كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتادى. سونداي-اق بيزنەس-فورۋم بارىسىندا نۇرالحان كوشەروۆ ءوڭىر دەلەگاتسياسى اتىنان تاشكەنت وبلىسىنىڭ بيزنەس وكىلدەرىن, مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار مۇشەلەرىن, ينۆەستورلار مەن سەرىكتەستەردى تۇركىستان وبلىسى قارسى الۋعا دايىن ەكەندىگىن جەتكىزدى.
– قازاقستان مەن وزبەكستاندى عاسىرلار بويى قالىپتاسقان تاريحي, مادەني جانە رۋحاني بايلانىس بىرىكتىرەدى. بۇگىندە مەملەكەتتەرىمىزدىڭ قۇرمەتتى باسشىلارى – قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ پەن شاۆكات ميرومون ۇلى ميرزيوەۆتىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ەلدەرىمىز ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ جاڭا ساپالى دەڭگەيىنە كوتەرىلۋدە. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي: «قازاقستان مەن وزبەكستان – ءبىر-بىرىنە باسەكەلەس تە, قارسىلاس تا ەمەس, تۇراقتى پروگرەسس پەن دامۋ جولىندا بىرگە كەلە جاتقان ستراتەگيالىق سەرىكتەستەر ءارى سەنىمدى وداقتاستار». بۇل ۇدەرىستە ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ درايۆەرى سانالاتىن شەكارالاس وڭىرلەرگە ەرەكشە ءرول جۇكتەلەدى. تۇركىستان وبلىسى ايتارلىقتاي ينۆەستيتسيالىق جانە ەكونوميكالىق الەۋەتكە يە. ءوڭىر اۋىل شارۋاشىلىعى, توقىما ونەركاسىبى, تاماق ءوندىرىسى, تۋريزم, لوگيستيكا جانە شاعىن بيزنەس سالالارىندا قارقىندى دامىپ كەلەدى. ونەركاسىپ سالاسىندا بۇگىندە جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 6 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرايتىن 122 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
ءبىز تاشكەنت وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرىمەن كووپەراتسيانى كەڭەيتۋگە, بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا, جاڭا وندىرىستەر اشۋعا جانە تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋعا مۇددەلىمىز. تۇركىستان وبلىسىندا وزبەك كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن بىرقاتار بىرلەسكەن جوبالار تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بىرلەسكەن جوبالاردىڭ قاتارىندا 10 مىڭ باسقا ارنالعان ەت كومبيناتى مەن بورداقىلاۋ الاڭى («Meat Magnat» اكك), تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەلەرىن وندىرەتىن زاۋىت («يۋپيتەر م» جشس / Samarkand irrigation system), كۇنباعىس مايىن ءوندىرۋ زاۋىتى («B.R.R. Savdo» جشس) بار.
تۇركىستان وبلىسىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالعان. جالپى اۋماعى 1960 گەكتاردى قۇرايتىن 21 يندۋستريالىق ايماق جانە كولەمى 1400 گەكتار بولاتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار جۇمىس ىستەيدى. ولار ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلگەن, سالىقتىق جانە كەدەندىك جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلاردى «ورتالىق ازيا» حالىقارالىق ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ورتالىعى الاڭىندا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىرامىز», دەدى نۇرالحان كوشەروۆ.
فورۋم اياسىندا بەس مەموراندۋمعا قول قويىلدى. سونىمەن قاتار بيزنەس وكىلدەرى اراسىندا التى مەموراندۋم جاسالدى.
اۋدانداردا بىرلەسكەن جوبالار ىسكە اسىرىلادى
تۇركىستان جانە تاشكەنت وبلىستارىنىڭ 200-گە جۋىق كاسىپكەر قاتىسقان «شەكاراسىز ىنتىماقتاستىق» بيزنەس-فورۋمىندا, سونداي-اق جەتىساي, قازىعۇرت, ساۋران جانە سارىاعاش اۋداندارىنىڭ اكىمدەرى تاشكەنت وبلىسىنىڭ اۋداندارىمەن باۋىرلاستىق تۋرالى مەموراندۋمدارعا قول قويدى.
«ەكى وبلىستىڭ دا قاي سالادا بولماسىن مۇمكىندىكتەرى مول. اسىرەسە كاسىپكەرلەرگە وسىنداي فورۋمدار وتە قاجەت. ءبىر-بىرىمەن تانىسىپ, ارىپتەستىك ورناتادى. بۇگىن ءبىزدىڭ اۋدانىمىزدىڭ بيزنەس وكىلدەرى تۋريزم سالاسى بويىنشا قازاق كاسىپكەرلەرىمەن مەماراندۋمعا قول قويدى. بىرىككەن جوبا جۇزەگە اسسا, ەكى ەل ءۇشىن دە ءتيىمدى بولماق», دەيدى تاشكەنت اۋدانىنىڭ اكىمى ساردوربەك ەرگاشەۆ.
تاشكەنت وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرىمەن كەزدەسۋدە تۇركىستاندىق دەلەگاتسيا اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ونەركاسىپ سالالارىنا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ءوزارا ءتيىمدى جوبالاردى تالقىلادى. ناتيجەسىندە, جالپى قۇنى 19,3 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن بىرنەشە مەموراندۋمعا قول قويىلدى. اتاپ ايتقاندا, «قازكراحمال» جشس وزبەكستاننىڭ «Right to Win» كومپانياسى اراسىندا 5 ملن دوللار كولەمىندەگى كەلىسىم جاسالدى. وسى كەلىسىم اياسىندا «قازكراحمال» جشس جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەۋ ارقىلى الىناتىن كراحمال جانە سىرنە ونىمدەرىن وزبەكستانعا جەتكىزۋگە ۋاعدالاستى. ال «سپك حاميت» جشس وزبەكستاننىڭ «Bekbrend» كومپانياسىمەن 250 مىڭ دوللار كولەمىندەگى مەموراندۋمعا قول قويدى. كەلىسىم بويىنشا «سپك حاميت» كومپانياسى وزبەكستاننان جىل سايىن تاۋارلى بالىق پەن بالىق شاباقتارىن الاتىن بولدى. ساۋران اۋدانىنىڭ اكىمى ماقسات تاڭعاتاروۆ باستاعان دەلەگاتسيا تاشكەنت وبلىسىنداعى زانگياتا اۋدانىنىڭ اكىمى ەركين رۋستاموۆ جانە ورتا شىرشىق اۋدانىنىڭ اكىمى يحتيار قوسيموۆپەن بىرگە وندىرىستىك كاسىپورىندار مەن وندىرىستىك الاڭداردا بولىپ, زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ تاجىريبەسى جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. ءوندىرىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبى, ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى جانە كاسىپكەرلىك سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلاپ, بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. اتاپ ايتقاندا, كوكجيدەك كوشەتتەرىن جەتكىزۋ, سىيىمدىلىعى 500 توننالىق توڭازىتقىش كەشەنىن ورناتۋ, قان وڭدەۋ جابدىقتارىن ساتىپ الۋ, 120 باسقا ارنالعان مال سويۋ الاڭىنىڭ جابدىقتارىن جەتكىزۋ ماسەلەلەرى قارالدى. سونداي-اق اگروحيميالىق تىڭايتقىشتار ءوندىرۋ, كونديتەرلىك ونىمدەر شىعارۋ, گورتەنزيا كوشەتتەرىن ءوسىرۋ جانە جيھاز وندىرىسىنە ارنالعان جابدىقتاردى جەتكىزۋ باعىتتارىنداعى جوبالار بويىنشا پىكىر الماسۋ ءوتتى. گورتەنزيا ءوسىرۋ جوباسى اياسىندا العاشقى كەزەڭدە 300 ءتۇپ كوشەت وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ساۋران اۋدانىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى بويىنشا «تۇركىستان ەت ونىمدەرى» جشس وزبەكستاننىڭ «Xolima Shuhratu» كومپانياسىمەن 1 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندەگى مەموراندۋمعا قول قويدى. كەلىسىم اياسىندا ساۋران اۋدانىندا سەرۆيستىك مال سويۋ بەكەتى مەن ەت ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ تسەحىن قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن.
ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ يگىلىگى
قازىعۇرت اۋدانى اكىمدىگى «Imperial Nova Chemical» كومپانياسىمەن 5 ملن دوللارلىق جوبانى ىسكە اسىرۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. كومپانيا قازىعۇرت اۋدانىندا مينەرالدى تىڭايتقىشتار شىعاراتىن زاۋىت سالۋعا نيەتتى. سونداي-اق «Imputus Nova Chemicals» كومپانياسى «سپ ووو Zhongtian Chemical» كومپانياسى اراسىندا 8 ملن دوللارلىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى مەموراندۋم جاسالدى. جوبا اياسىندا قازىعۇرت اۋدانىندا قازبا بايلىقتاردى وڭدەۋگە ارنالعان حيميالىق ونىمدەر شىعاراتىن زاۋىت سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. اۋدان اكىمى ازيزحان يسمايلوۆتىڭ ايتۋىنشا, «Imputus Nova Chemicals» كومپانياسى قۇرامىندا ازوت, فوسفور جانە كالي بار كەشەندى مينەرالدى, توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن جانە تامىردىڭ دامۋىن جاقسارتاتىن گۋمين قىشقىلدارى نەگىزىندەگى تىڭايتقىشتار, بيوپرەپاراتتار جەلىسى جوباسىن ىسكە اسىرۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر. مينەرالدى تىڭايتقىشتار اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن جاقسارتۋ ءۇشىن قولدانىلادى. ال «Shandong zhongtian technology&Engineering CO.LTD» كومپانياسى كسانتوگەنات پەن ناتري گيدروسۋلفيدى ءتۇستى جانە باعالى مەتالداردىڭ كەندەرىن فلوتاتسيالىق ادىسپەن بايىتۋ كەزىندە قولدانىلاتىن نەگىزگى حيميالىق رەاگەنتتەر شىعارماق. ينۆەستيتسيا كولەمى – 8 ملن دوللار (4 ملرد تگ), جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ جوسپارلانعان سانى – 40 ادام.
تۇركىستان وبلىسى جەتىساي اۋدانىنىڭ اكىمى سەرىك مامىتوۆ تا تاشكەنت وبلىسىنىڭ پاركەنت اۋدانى اكىمدىگىمەن ماڭىزدى مەموراندۋمدارعا قول قويدى. مەموراندۋم اياسىندا الداعى ۋاقىتتاردا قوس اۋدان اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ, مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جانە بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم جانە لوگيستيكا سالالارىندا قولايلى جاعداي جاساۋعا, كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا جانە ەكى اۋدان كاسىپورىندارى اراسىنداعى كووپەراتسيانى كەڭەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىن بولادى.
ايتا كەتەيىك, جەتىساي اۋدانىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ, جاڭا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماقساتىندا بىرقاتار ءىرى جوبالار قولعا الىنىپ, اۋماعى 59 گەكتار بولاتىن ارنايى «جەتىساي» وڭىرلىك ماڭىزى بار يندۋستريالىق ايماق قۇرىلعان. اتالعان ايماقتا جالپى قۇنى 31,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن زاماناۋي 9 زاۋىت سالىنىپ جاتىر. جىل سوڭىنا دەيىن اتالعان ءوندىرىس ورىندارىندا 1200-گە تارتا تۇرعىندى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ كوزدەلىپ وتىر. ودان بولەك, جالپى اۋدانى 1 گەكتار بولاتىن شاعىن وندىرىستىك پاركىندە قۇنى 210 ملن تەڭگە بولاتىن تۇيىرشىكتەلگەن قۇراما جەم ءوندىرۋ, تەمىر بۇيىمدارىن دانەكەرلەۋ, قۇرعاق قۇرىلىس قوسپالارىن ءوندىرۋ, سۇيىق ۇنتاق, كىر سابىن مەن سۋسابىن, اجەتحانا قاعازى مەن مايلىقتار ءوندىرۋ سىندى 5 ءوندىرىس ورنى ىسكە قوسىلىپ, 100-گە تارتا ازامات جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. كەيىنگى 5 جىلدا 90,2 ملرد تەڭگەنىڭ ينۆەستيتسياسى تارتىلعان اۋداندا ىسكە قوسىلاتىن يندۋستريالىق ايماق پەن شاعىن وندىرىستىك پارك ماقتالى ولكەنىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, جاڭا كاسىپكەرلەردىڭ پايدا بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. وسىلايشا, اۋدانعا تارتىلاتىن ينۆەستيتسيا كولەمىن 2030 جىلى 419,6 ملرد تەڭگەگە جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ونەركاسىپتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى
«شەكاراسىز ىنتىماقتاستىق» بيزنەس-فورۋمى ەكى ەل اراسىنداعى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى نىعايتۋعا, وڭىرارالىق ەكونوميكالىق بايلانىستى كەڭەيتۋگە جانە ورتاق ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى الاڭعا اينالدى. وزبەكستانعا ساپارى بارىسىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ باستاعان دەلەگاتسيا تاشكەنت وبلىسىنىڭ اكىمى زوير ميرزاەۆپەن بىرگە وڭىردەگى ستراتەگيالىق ماڭىزى بار بىرقاتار نىسانداردى ارالاپ, ونەركاسىپ, جوعارى تەحنولوگيالار, شيكىزاتتى وڭدەۋ جانە تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سالالارىنداعى وزىق تاجىريبەلەرمەن تانىستى. سولاردىڭ ءبىرى – تابيعات اياسىندا ورنالاسقان تۋريستىك كەشەندە ءوڭىردىڭ تابيعي الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە زاماناۋي تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جاقسى جولعا قويىلعان. ال المالىق قالاسىنداعى مىس بايىتۋ فابريكاسىندا كاسىپورىن باسشىلىعى مينەرالدىق رەسۋرستاردى وڭدەۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان ءوندىرىستى جاڭعىرتۋدىڭ اۋقىمدى باعدارلاماسىن تانىستىردى. احانگارون اۋدانىندا زاماناۋي كليماتتىق تەحنيكا وندىرۋگە ماماندانعان Premier Electrotech بىرلەسكەن كاسىپورنىندا قوناقتار زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى, تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرى جانە حالىقارالىق تالاپتارعا ساي ەنگىزىلگەن ساپا ستاندارتتارىنا قانىقتى. ەلەكتروتەحنيكا ونەركاسىبى سالاسىنداعى ءىرى وندىرىستىك كلاستەرلەردىڭ ءبىرى سانالاتىن Eltech Industrial تەحنوپاركى يندۋستريالاندىرۋ ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدا, ءوندىرىستى جەرگىلىكتەندىرۋدە جانە مىس پەن سيرەك جەر مەتالدارىن تەرەڭ وڭدەۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارىپ, جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ءونىم وندىرۋگە ىقپال ەتەتىنى ايتىلدى. تەحنوپارك اۋماعىندا دەلەگاتسيا جارتىلاي وتكىزگىش تەحنولوگيالار سالاسىنداعى جوبانىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. كاسىپورىن SIM-كارتالارعا, بانك كارتالارىنا, ەلەكتروندىق جەكە كۋالىكتەرگە, الەۋمەتتىك جانە كولىك كارتالارىنا ارنالعان ميكروپروتسەسسورلىق چيپتەر مەن مودۋلدەر وندىرۋگە ماماندانعان.
ساپار قورىتىندىسىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى وزبەكستانداعى ونەركاسىپتىك ينفراقۇرىلىمنىڭ جوعارى دەڭگەيدە دامىعانىن, ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن جانە وندىرىستىك ۇدەرىستەرگە زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ ءتيىمدى ەنگىزىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىقتىڭ دامۋى, تاۋار اينالىمىنىڭ ءوسۋى ەكى ەل اراسىنداعى قاتىناس جولدارىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ ەسەلەپ ارتاتىنىن بىلدىرەدى. بۇل رەتتە «داربازا – ماقتاارال – جيزاق» جاڭا تەمىرجول جەلىسى قازاق-وزبەك شەكاراسىنداعى وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىراتىنى انىق. ەلىمىزدە ەكسپورتتىق جانە ترانزيتتىك تاسىمال كولەمىن ۇلعايتۋ, سونداي-اق قازىرگى ۋاقىتتا جۇكتەمە كوپ ءتۇسىپ تۇرعان «سارىاعاش – تاشكەنت» ۋچاسكەسىنىڭ كولىك كەپتەلىسىن ازايتۋ ماقساتىندا «داربازا – وزبەكستانمەن مەملەكەتتىك شەكارا» جاڭا تەمىرجول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى بەلسەندى ءجۇرىپ جاتىر. اتالعان جوبا اياسىندا جاڭا كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ نەگىزگى نىساندارىنىڭ ءبىرى – «ەرداۋىت» ستانساسى سالىنۋدا. «ەرداۋىت» ستانساسى قازاقستاننىڭ تەمىرجول كارتاسىنداعى جاڭا نۇكتەگە جانە «داربازا – ماقتاارال – وزبەكستانمەن مەملەكەتتىك شەكارا» جەلىسىنىڭ ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق تورابىنا اينالادى. جاڭا باعىت تۇركىستان وبلىسىنىڭ وڭتۇستىك اۋداندارىن حالىقارالىق كولىك دالىزىمەن تىكەلەي تەمىرجول قاتىناسى ارقىلى بايلانىستىرماق. قازىر ستانسا ۋچاسكەسى مەن وعان ىرگەلەس ارالىقتاردا تەمىرجول توسەمىن, ينجەنەرلىك جانە وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدى سالۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. «ەرداۋىت» ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن تاۋلىگىنە 23 جۇپ پويىزعا دەيىن قوسىمشا وڭدەۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل اتالعان باعىتتىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ايتارلىقتاي ارتتىرىپ, حالىقارالىق جۇك تاسىمالىنىڭ تيىمدىلىگىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەدى.
ايتا كەتەلىك, وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, 2026 جىلعى قاڭتار-ءساۋىر ايىنىڭ قورىتىندىسىندا ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 571,7 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ءوسىم 133%-دى قۇرادى. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە 272,7 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, ءوسىم 156,5% دەڭگەيىندە قالىپتاستى. تاۋ-كەن ءوندىرىسى 244,7 ملرد تەڭگەگە نەمەسە ءوسىم دەڭگەيى 117,6%-عا جەتتى. جوسپار تولىق ورىندالدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا ءساۋىر ايىنىڭ قورىتىندىسىمەن 205,9 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, ءوسىم قارقىنى 111,3%-دى قۇرادى. جىل باسىنان نەگىزگى كاپيتالعا 470,2 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا باعىتتالىپ, ءوسىم 157,4% بولدى. قۇرىلىس كولەمى 95,8 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, ءوسىم 110,3% دەڭگەيىندە قالىپتاستى.
تۇركىستان وبلىسى