وسىدان 20 جىلداي ۋاقىت بۇرىن ماعان: «ءسىز قانداي ماقساتپەن ءونىم ءوندىرۋدى جوسپارلادىڭىز؟» – دەگەن سۇراق قويىلىپ ەدى. سوندا مەن: «حالىقارالىق ستاندارتتار دەڭگەيىنە ساي كەلەتىن جوعارى ساپالى ءونىم دايىنداعىمىز كەلەدى», – دەگەن بولاتىنمىن. ماقسات جۇزەگە استى. ءتاتتىلەر ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋ جەكە كاسىپكەرلىكتەگى نەگىزگى ستراتەگيالىق ماقساتىما اينالدى. ارينە, ەلىمىزدىڭ دسۇ-عا ەندى عانا قوسىلۋى – اسىقپاي ويلانۋدى قاجەت ەتكەن بولار. ايتپەگەندە, حالىقارالىق قوعامداستىققا ۇسىناتىن ونىمدەرى دە, ودان الاتىن تاۋارلارى دا جەتەدى. ەندى بىزدەر بۇل ۇيىمنىڭ ءوز تالاپ-قاعيداتتارىن ورىنداۋىمىز كەرەك. تاۋارلاردى كاسىپكەرلەرىمىز وتە ساپالى ارزان باعاعا وندىرە ءبىلۋدى ۇيرەنە بىلۋلەرى كەرەك دەگەن ءسوز. ياعني, كىم ءوز تاۋارىن ارزان, ساپالى ەتىپ وندىرە السا, حالىقارالىق ساۋدادا جولى بولادى.
دسۇ دەگەنىمىز – بۇكىل الەم ءۇشىن اسا پايدالى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ ءبىرى. ساۋدا زاڭدىلىقتارىنا بەيىمدەلۋىمىز كەرەك. بۇل ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە, كاسىپكەرلەردىڭ اراسىندا باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ ارتا تۇسۋىنە, تۇتىنۋشىلاردىڭ ارزان دا ساپالى تاۋار الۋلارىنا اشىلعان جول. مىسالى, ءبىز كونديتەر تسەحىن ىسكە قوسقاننان سوڭ 1999 جىلى جاساعان ونىمدەرىنىڭ وتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كەشەندى دۇكەندەر قۇرىلىسىن باستادىق. قازىر تۇتىنۋشى سۇرانىسىندا شەك جوق. 2003 جىلى ەكىنشى كونديتەر تسەحى بوي كوتەردى. اۆتودۇكەندەر ساتىپ الىندى, قالانىڭ ءار جەرىندە تاتتىلەردى ساۋدالايتىن ورىندار جاسالدى. ال 2006 جىلى «كرەندەل» جشس ست يسو 9001 تالاپتارىنا سايكەس ساپا مەنەدجمەنتىن يەلەندى. بۇل تاتتىلەر ونىمدەرىن ساۋدالاۋدا ەلىمىزدىڭ ىشكى نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك بەردى. كەلەسى 2007 جىلى كوفە ىشەتىن ارنايى دۇكەن كەڭەيتىلىپ, ىشىنەن VIP-زال جانە بالالارعا ارنالعان الاڭ, 2009 جىلى «كاباچوك 115» اتتى جاڭا كافە اشىلدى. بۇلاردا ساتىپ الۋشىلار مەن تاپسىرىس بەرۋشىلەر تالابىنا وراي ساپالى ونىمدەردى ساۋدالاۋدا جوعارى ءىلتيپاتتى قىزمەت كورسەتىلەدى.
ەكىنشى, ساپالى ونىمدەر جاساۋ ءۇشىن – كاسىپورىنعا جاڭا جابدىقتار, جاڭا زاماناۋي تەحنولوگيالار الىندى. تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ جوعارى ساپالى كونديتەر جانە ۇننان دايىندالعان بۇيىمدار جاسالادى. ءبىزدىڭ «كرەندەلدە» نەگىزىنەن 500-دەي قىز-كەلىنشەك جۇمىس جاسايدى. «كرەندەلدىڭ» تەحنولوگ مامان قىز-كەلىنشەكتەرى كۇن سايىن جاڭا تورتتار, ءبالىش, پەچەنە, توقاشتاردىڭ نەشە تۇرلەرىن ويلاپ تابادى. ءتىپتى, ولاردىڭ فورماسىن كۇن سايىن وزگەرتىپ, قۇلپىرتىپ وتىرادى دەسە دە بولار. بۇگىنگى كۇندە «كرەندەل» ءتاتتىلەردىڭ 300-دەي ءتۇرىن دايىندايدى. تسەحتاردا جاڭا اۆتوماتتىق جەلىلەردە – نەشە ءتۇرلى ونىمدەر جاسالىنۋدا. بۇل ونىمدەردى ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىنە, رەسەي نارىعىنا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەردى. جىل سايىن كونديتەرلەر مەن اسپازشىلار جاقىن جانە الىس شەتەلدە بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋدان وتەدى. تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن تمد ەلدەرىنەن, ەۋروپادان, ازيادان, اقش-تان ماماندار شاقىرىلادى.
بىلتىر جالپى كولەمى 760 كۆ.م تاعى دا ءبىر جاڭا كونديتەر تسەحىن, جالپى كولەمى 500 كۆ.م كونديتەر بۇيىمدارى دۇكەنىن اشتىق. ارينە, الەمدىك ەكونوميكا مەن الەمدىك ساۋدانىڭ عالامدىق ەركىن نارىعىنا قوسىلۋ, وعان ىلەسىپ كەتۋ بارىمىزگە ۇلكەن تالاپتار, مىندەتتەر جۇكتەيدى. بۇل تالاپتان ەشكىمنىڭ شەت قالماسى انىق. سوندىقتان, وسى جولعى ۇندەۋىندە ەلباسى ايتقانداي, بۇل جول كاسىپورىندارىمىزدىڭ شەتەل نارىقتارىنا شىعۋىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇدان بۇرىن بىزگە, وتاندىق تاۋار ءوندىرۋشىلەرگە قولداۋ كورسەتىلىپ, بيزنەس الەمىنە جاعداي جاسالدى. كەدەندىك جانە ەكونوميكالىق كەڭىستىكتە دە جۇمىس جاسادىق. ءبىزدى, كاسىپكەرلەردى ەلباسى وسىلاي شىڭدادى. ۇنەمى قولداۋ كورسەتتى. ەندى, مىنە, باسقاشا عالامدىق باسەكەگە ساي جۇمىس جاسايتىن ۋاقىت كەلدى. ەلباسى ايتقانداي, بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ قولىنان كەلەدى دەپ سەنەمىن.
زينايدا پارحومەنكو,
«كرەندەل» جشس ديرەكتورى.
پاۆلودار.