وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن باس قۇراعان ەكى جاس شەتەلدىك ديپلومدارىمەن ەلگە كەلىپ جۇمىس ىزدەدى. ءتاۋىرىن تاپتى-اق. بىراق بەرەكە تاپپادى. ويتكەنى تاجىريبەسىز مامانعا بەرەتىن جالاقىنىڭ جارتىسى پاتەر جالداۋدان, جارتىسى ءجۇرىپ-تۇرۋ مەن تاماقتان ارتىلمايدى. اقىرى شەتەلگە كەتتى, باقشاعا بارىپ جيدەك تەردى.
سول ەرلى-زايىپتى تانىسىمىز ءۇش اپتادان بەرى استانادان ءۇي الا الماي سەندەلىپ ءجۇر. ەكى جىل قاتارىنان شەكارا اسىپ, شەتەلدىكتەرگە جالدانىپ, ءار بارعاندا ارقايسىسى 5 ملن تەڭگەدەي قارجىدان قور جيناپ كەلدى. ەكى بولمەلى پاتەر قۇنىنىڭ جارتىسىنا جەتەدى-اۋ دەگەندە, ءسات ساناپ شارىقتاپ بارا جاتقان ءۇي باعاسى ارمانىن الىستاتىپ بارادى.
ء«بىز ەلدەگى ايلىقپەن ەكى جىلدا ءۇيدىڭ جارتى اقشاسىن جيناي الماۋشى ەدىك. 10-20 جىلداپ پاتەر جالداپ جۇرگەن ادامدار كوپ اينالامىزدا. شەتەلدە قاراپايىم جۇمىسشىعا جاقسى جاعداي جاساعان, ادامنىڭ ەڭبەگىن جەمەيدى, كەرىسىنشە جوعارى باعالايدى. ءبىز تاۋەكەل ەتىپ بىلتىر دا, بيىل دا مۇحيت اسىپ, شەتەلدىك ديپلومىمىزدى ساندىققا سالىپ قويىپ, قارا جۇمىس ىستەپ, ەكى جىلدا 20 ميلليون تەڭگەنىڭ باسىن قوستىق. ەندى 40 ملن تەڭگەگە تىم بولماسا ەكى بولمەلى پاتەر الساق دەپ جۇگىرىپ جۇرگەنىمىزگە, مىنە, ەكى اپتا بولدى. بىراق ءار قادامدا ءبىر كەدەرگى كەزدەسىپ جاتىر. پايىزى از دەپ وتباسى بانككە باردىق. بۇل بانكتىڭ تالابى بويىنشا ءۇيدىڭ 50 پايىزىن سالىپ باقانداي جارتى جىل كۇتۋىمىز كەرەك ەكەن, مۇنداي ۋاقىتتا پاتەر باعاسى قانشالىقتى شارىقتايتىنىن قۇداي ءبىلسىن. جارايدى, كۇتتىك دەلىك, سونىڭ وزىندە الاتىن ءۇيىڭنىڭ قۇنىنا تەڭ نەمەسە ارتىق بولاتىن تاعى ءبىر جىلجىمايتىن م ۇلىكتى قوسىمشا كەپىلگە قويۋعا ءتيىس ەكەنبىز. قازىر كىم العان ءۇيىن كەپىلگە قويادى دەيسىڭ. قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ كەيبىر ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن بىرلەسىپ جاساعان باعدارلامالارى بار, جارتى جىل كۇتپەستەن الا بەرەسىڭ, الايدا ولاردىڭ پايىزى سۇمدىق, ولار دا قوسىمشا كەپىلدى تالاپ ەتەدى», دەيدى شاراسىزدىقتان شارشاعان ەكەۋ.
ەلوردادا تۋىستارىن جاعالاپ جۇرگەن ولار كوپ كۇنگە قالۋعا تاعى ىڭعايسىزدانىپ الەك. كومەكتەسكىمىز كەلگەن نيەتپەن وتباسى بانكىنىڭ «جاس وتباسى» دەگەن باعدارلاماسى بار ەكەنىن ايتتىق. ەسىمىزگە تۇسكەنى سول ەدى. ويتكەنى بۇل باعدارلامادا ءۇيدىڭ 50 پايىزىن بىردەن سالۋىڭ كەرەك, ولاردا جيناۋلى, سوندىقتان ۇسىنىپ كوردىك. سويتسەك, وندا دا كەدەرگى. «باقسام, باقا ەكەن» دەمەكشى, تابىس راستاۋ دەگەن بار, ودان قالدى, «جاس وتباسى» بويىنشا ءۇيدىڭ قالعان جارتى اقشاسىن يپوتەكاعا العاندا بار-جوعى تەك 9 جىلعا عانا بەرەدى ەكەن عوي. كرەديتتىڭ بەرىلەتىن جىلى از بولعان سايىن ايىنا تولەيتىن سوماڭ كوپ بولادى. سوندا 20 ملن تەڭگەنى 9 جىلعا العاندا ايىنا 300 مىڭ تەڭگەدەن اينالادى, بۇل – تاجىريبەسىز ماماننىڭ تۇتاس ءبىر جالاقىسى. بار تاپقانىن يپوتەكاعا قۇيسا, قايتىپ كۇن كورەدى؟
وتكەندە رەسمي باق-قا شىققان ءبىر ساراپشىنىڭ «قازىرگى تۇرعىن ءۇي نارىعىنداعى قىمباتشىلىق – ۋاقىتشا قۇبىلىس. كەيدە مۇددەلى توپتار ادەيى دۇرلىكتىرەدى, ادامدار تەزىرەك, كەيىنگە قالدىرماي ساتىپ السىن دەپ قولدان جاسايدى. سوندىقتان جاڭا جىلدا جاڭا يپوتەكالىق باعدارلامالاردىڭ شىعۋىن كۇتكەن دۇرىس», دەگەن پىكىرىن ءۇي ماسەلەسىن شەشە الماي, سالى سۋعا كەتكەن الگى تانىسىما جىبەردىم. ول ماعان جاۋاپقا ءبىر جىلجىمايتىن م ۇلىك كومپانياسىنىڭ حابارلاندىرۋىن سكرين جاساپ جىبەرىپتى. وندا الدەبىر «كومفورت+» ساناتىنداعى تۇرعىن ۇيگە جەڭىلدىك ءجۇرىپ جاتقانى, سول اكتسياعا ۇلگەرسە, 40 شارشى مەتر ءبىر بولمەلى پاتەردى 40 ملن تەڭگەگە الاتىنى جازىلىپتى. بيزنەس, ەليت ساناتىنداعى ۇيلەردىڭ باعاسىن ويلاۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى. سوندا بايتاق جەرىمىزدە ءبىر شارشى مەتردى ملن تەڭگەگە ساتىپ الىپ جاتىرمىز عوي.
مىنادان كەيىن جاس جۇپتى ەندى قايتىپ ۇمىتتەندىرەرىمدى بىلمەدىم. اۋىلعا بارىپ قوي باق دەۋگە قيمايسىڭ, شەتەلدىك ديپلومىنان, سۇرانىستاعى ماماندىعىنان ۇيات... ەكەۋى دە 4 تىلدە اعىپ تۇر, اعىلشىنتىلدى, قىتايتىلدى كومپانيالاردا ىستەۋگە تولىق الەۋەتى جەتەتىنىن كورىپ, كەۋدەدەن يتەرۋدىڭ ءوزى – كۇنا. ال بۇنداي جاستار وسى جۇپ قانا ما؟ بىزدىڭشە, جوق... كوپ, وتە كوپ جانە جىلدان جىلعا سونداي تانىس-تۋىستارىمىز كوبەيىپ تە بارا جاتقانىن بايقاپ ءجۇرمىز. مۇنىڭ سەبەبى جاس وتباسىعا ارنالعان ءتيىمدى, باسقاسىنان ارتىقشىلىعى بار, شارشى مەترىنىڭ باعاسى باقىلاناتىن باعدارلاما جوق. شەتەلدەردە جاس وتباسىن ۇيمەن قامتۋ جۇيەلى جولعا قويىلعان, بۇل تۋرالى گازەتىمىزدىڭ 2022 جىلعى 22 اقپانىنداعى نومىرىندە شىققان «شارشى مەترگە بايلانعان شاڭىراق» اتتى ماقالادا تولىقتىرىپ جازعانبىز. وتكىر تۇيتكىلدىڭ كەسىرى قانشاما شاڭىراقتىڭ شايقالۋىنا سەبەپ بولعانىن دا ماسەلە ەتىپ كوتەرگەنبىز, 3 جىلدان استى, الايدا وزگەرىس جوق...
...ءبىر قالادان ءبىر قالاعا جول جۇرسەڭ, يگەرىلمەي جاتقان يەن دالانىڭ شەتى مەن شەگى كورىنبەي كوز تالادى. بىراق ءبارىبىر ايتەۋىر كەڭ جەرگە سىيماي كەلەمىز...