ونەردىڭ ادام اعزاسىنا اسەرى جاي عانا شابىت نە ەموتسيا تۋدىرىپ قويۋمەن شەكتەلمەيتىنى عىلىمي تۇردە دالەلدەنە باستادى. لوندونداعى King’s College ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى جۇرگىزگەن جاڭا زەرتتەۋ تۇپنۇسقا سۋرەتتەردى كورۋ ادامنىڭ بيولوگيالىق كۇيىنە تىكەلەي ىقپال ەتەتىنىن كورسەتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
عالىمدار 18 بەن 40 جاس ارالىعىنداعى ەرىكتىلەردى ەكى توپقا ءبولىپ, ولاردىڭ رەاكتسياسىن سالىستىرعان. ءبىرىنشى توپ مانە, ۆان گوگ, گوگەن, تۋلۋز-لوترەك ءتارىزدى الەمدىك شەبەرلەردىڭ تۇپنۇسقا تۋىندىلارىن گالەرەيادا تاماشالاسا, ەكىنشى توپ ءدال سول سۋرەتتەردىڭ كوشىرمەلەرىن زەرتحانا جاعدايىندا قارادى. تاجىريبە بارىسىندا قاتىسۋشىلاردىڭ جۇرەك سوعىسى, دەنە تەمپەراتۋراسى جانە سىلەكەي ۇلگىلەرى ارقىلى سترەسس دەڭگەيى مەن يممۋندىق بەلسەندىلىگى باقىلاۋعا الىنعان.
ناتيجەلەر زەرتتەۋشىلەردىڭ وزدەرىن دە تاڭعالدىردى. تۇپنۇسقامەن بەتپە-بەت كەلگەن ادامداردىڭ سترەسس گورمونى – كورتيزول مولشەرى ورتا ەسەپپەن 22 پايىزعا تومەندەگەن. ال كوشىرمەلەردى قاراعانداردا بۇل كورسەتكىش نەبارى 8 پايىزدى قۇراعان. بۇعان قوسا, قابىنۋ پروتسەسىنە قاتىساتىن IL-6 جانە TNF-α سەكىلدى تسيتوكيندەر دەڭگەيى 30 جانە 28 پايىزعا دەيىن ازايعانى انىقتالدى.
زەرتتەۋ جەتەكشىسى توني ۆۋدستىڭ ايتۋىنشا, ونەر ادامنىڭ كوڭىل كۇيىنە عانا ەمەس, فيزيولوگيالىق جۇيەلەرىنە دە ىقپال ەتەدى: «مادەني كەڭىستىكتە تۇپنۇسقا ونەر تۋىندىسىن كورۋ اقىل مەن ءتاندى تابيعي جولمەن تىنىشتاندىرادى. بۇل – اعزانى قورعاۋدىڭ قولجەتىمدى ءارى قاۋىپسىز ءتاسىلى», دەيدى ول.
عالىمدار بۇل دەرەكتەر ونەردىڭ تەراپيالىق ماڭىزىن جاڭا قىرىنان اشىپ, جۇرەك-قان تامىرلارى سىرقاتى, دەپرەسسيا سياقتى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋدا كومەگى بارىن اتاپ وتەدى.
Art Fund ۇيىمى دا زەرتتەۋ قورىتىندىلارى قوعامدى مۋزەيلەر مەن گالەرەيالارعا ءجيى بارۋعا ىنتالاندىرادى دەگەن سەنىمدە. ويتكەنى ونەرمەن تىكەلەي بايلانىس ادامنىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتاتىن قاراپايىم ءارى ءتيىمدى ءادىس بولىپ وتىر.