ەلىمىزدەگى قارجى مادەنيەتى مەن اقشاعا دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى ناسيحاتتاۋدىڭ ماڭىزى زور. وسى تۇرعىدان العاندا, جاستاردىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعى قانشالىقتى دەڭگەيدە دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى.
«جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى ەل جاستارىنىڭ قارجىلىق ساۋاتىنا بايلانىستى ارنايى ساۋالناما جۇرگىزدى. انىقتالعانداي, 35-كە دەيىنگى وتانداستارىمىزدىڭ 4/1-ىندە دەپوزيت جيناعى بار. جەكە قورىنا قارجىنى اسىرەسە 24-28 جاس ارالىعىنداعى ازاماتتار كوبىرەك جينايدى ەكەن.
اشىپ ايتساق, 14-18 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ 9,4%-ىندە, 19-23 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ 22,2%-ىندە, 24-28 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ 28,8%-ىندە, ال 28-34 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ 25,4%-ىندە دەپوزيت جيناعى بار.
ءبىر قىزىعى, جاس بۋىننىڭ 2,8%-ىندا قوس-قوستان دەپوزيت تىركەلگەن. نەگىزى 43,4% جاستاردا تەك ءبىر دەپوزيت جيناعى بار. دەمەك كوپشىلىگى جاس قوسىلعان سايىن كەلەشەككە قارجى قورىن جيناۋدى ادەتكە اينالدىرعان. ءارى وعان مۇمكىندىگى بار دەگەن ءسوز.
نەگىزى بانكتىك دەپوزيتتەر – جاڭا بۋىن اتا-اناسىنىڭ قالتاسىنا قاراماي, قارجىلاي تاۋەلسىز بولۋىنىڭ دا كورسەتكىشى. ءبىر جاعىنان, ەلىمىزدە دەپوزيت اشۋ تەگىن, كەز كەلگەن جاستا, سۋممادا, ءتىپتى ونلاين اشۋعا بولادى.
ايتا كەتەيىك, مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋ جانە قارىز جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ ماسەلەسىنە ايرىقشا توقتالعان ەدى. سونداي-اق پرەزيدەنت «قارىزسىز قوعام» جوباسىن جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ وتكەن-ءدى. ويتكەنى جوبا 2022 جىلدان بەرى حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋدى, قارىزعا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋدى, جەكە قارجىعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. بىلتىر بۇل جوبا اياسىندا 845 مىڭ ازامات ءبىلىم الىپ, زاڭگەرلىك كومەككە جۇگىندى. ال بيىل 2 اقپان مەن 25 تامىز ارالىعىندا 51 مىڭ ادام وفلاين-وقۋدان وتكەن, 111 مىڭ ازاماتقا زاڭگەرلىك كەڭەس بەرىلگەن, 174 836 قاتىسۋشى ونلاين-كۋرستاردى اياقتاعان. جىل باسىنان بەرى جالپى 770 مىڭنان اسا وتانداسىمىزدىڭ بەرەشەگىن رەتتەۋگە قاتىستى ناقتى كومەك كورسەتىلگەن.
ال قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگىنىڭ ءساۋىر ايىنداعى ەسەبىنە سۇيەنسەك, 2,8 مىڭ وقۋ ورنىنداعى 567 مىڭ وقۋشىعا قارجىلىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا ساباق وتكىزىلگەن. مۇنداي جۇمىس 100 جوعارى وقۋ ورنىندا جۇرگىزىلىپ, 100 مىڭنان اسا ستۋدەنتتى قامتىعان.
قورىتا ايتقاندا, قوعامدا قارجىلىق مادەنيەت بىرتىندەپ قالىپتاسىپ كەلەدى. وعان قوسا بۇل ءۇردىس جاستاردىڭ ءوز بولاشاعىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا بەت العانىن ايعاقتايدى. وسى رەتتە مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن الەۋمەتتىك باستامالار ناقتى ۇلەس قوسىپ وتىر.