بەيجىڭ تورىندەگى قازاق ورتالىعى

ورتالىقتىڭ اشىلۋى – ۇزاق­مەرزىمدى ديپلوماتيالىق كەلىس­سوزدىڭ جانە جوعارى دەڭ­گەيدە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدا­لاس­تىقتىڭ ناتيجەسى. 2022 جىلى قحر توراعاسىنىڭ استاناعا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سي تسزينپين قىتاي مەن قازاقستاندا تەڭ نەگىزدە مادەني ورتالىقتار قۇرۋ جونىندە كەلىسىمگە كەلگەن بولاتىن.

جوبانىڭ جۇزەگە اسۋى ەكى ەل اراسىنداعى مادەني الماسۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭىنە اينالىپ, قازاق مادەنيەتىن حالىق­ارالىق ارەنادا تانىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسا­دى. سونداي-اق باستاما قازاقستان مەن قىتاي اراسىن­داعى مادەني بايلانىستار مەن ستراتە­گيا­لىق ارىپتەستىكتىڭ نىعايۋىنا سەپ­تىگىن تيگىزەدى.

ورتالىق بەيجىڭنىڭ بەدەلدى اۋدانىندا, قىتايدىڭ حالىقارالىق جاستار الماسۋ ورتالىعىنىڭ ءبىر بولىگى سانالاتىن ء«ححى عاسىر» بيزنەس-ورتالىعىندا ورنالاسقان. ورتالىقتىڭ اۋماعى – 744 شارشى مەتر. قازاقستان مادەني ورتالىعى قىتاي اۋديتورياسىنا ەلىمىزدىڭ ءداستۇرىن, ونەرىن, ءتىلى مەن تاريحىن جانە ۇلتتىق تاعامدارىن تانىستىراتىن ءىس-شارالار وتەتىن الاڭعا اينالادى.

كەڭىستىك بىرنەشە ايماققا بولىنگەن, ولاردىڭ ينتەراك­تيۆتى جابدىق­تارى قازاقستان مادە­نيەتىنە بارىنشا تەرەڭ بويلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مادەني ورتالىقتىڭ ماڭىز­دى بولىگى – ەكسپوزيتسيالىق ايماق. مۇندا جۇزدەن استام تاريحي جادىگەر قويىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا ساق ءداۋىرى جادىگەرلەرىنىڭ كوشىرمەلەرى, ەسىك پەن بەرەل قورعاندارىنان تابىلعان زاتتار, سونداي-اق حال­قى­مىزدىڭ تۇرمىستىق بۇيىم­دارى بار. ورتالىققا كەلگەن كوپ­شىلىك دومبىرا مەن قوبىز سەكىل­دى مۋزىكالىق اسپاپتاردى, ءداستۇرلى ايەل اشەكەيلەرىن, ساندىق, استاۋ, سىرماقتى كورە الادى. بۇل ەكسپوناتتار قىتاي حالقىنا قازاقستاننىڭ باي تاريحي-مادەني مۇراسىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى.

سونىمەن قاتار ەكسپوزيتسيادا قازاقستاندىق سۋرەتشىلەردىڭ كارتينالارى, ەل تاريحى مەن مادەنيەتىنە ارنالعان سيرەك كىتاپتار ۇسىنىلادى. مۋل­تيمەديالىق ەكراندار ار­قىلى كەلۋشىلەر جەرىمىزدىڭ تابيعي جانە مادەني كورىكتى ورىندارى تۋرالى دەرەكتى فيلم­دەر مەن بەينەماتەريالداردى ينتەراكتيۆتى تۇردە تاماشالاي الادى.

ورتالىقتىڭ باستى باعىت­تارىنىڭ ءبىرى – قازاق ءتىلى كابينەتى. مۇندا بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان ساباقتار مەن ترەنينگتەر وتەدى.

مۋزىكا جانە شىعار­ماشىلىق كابينەتتەرى دە ورتا­لىقتىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى. قىتايلىق قوناقتار ءداستۇرلى قازاق مۋزىكاسى جايىندا ءبىلىپ قانا قويماي, دومبىرا مەن قوبىزدا ويناۋدى ۇيرەتەتىن شەبەرلىك ساباقتارىنا قاتىسا الادى. سونداي-اق بۇل جەردە قازاقستاندىق مۋزىكانتتار مەن ارتىستەر ونەر كورسەتەتىن كونتسەرتتەر ۇيىمداستىرىلادى.

ادەبيەتسۇيەر قاۋىم ءۇشىن ورتالىقتا كىتاپحانا مەن وقۋ زالى قاراستىرىلعان. مۇندا ەل ا­ۆتور­­لارىنىڭ ءتۇرلى جانر­داعى شى­عار­مالارى شەت تىلدەر­دە, سونىڭ ىشىن­دە قىتاي تىلىندە دە ۇسىنىلا­دى. نەگىزگى ەكسپونات­تاردىڭ ءبىرى – قازاق­تىڭ ۇلى اقىنى ابايدىڭ مۇرا­سى. كىتاپحانا دارىستەر, تانىس­تى­رىلىمدار جانە ادەبي كەشتەر وتكىزەتىن ورىنعا اينالىپ, قىتاي­لىق اۋديتوريانىڭ قازاق ادە­بيەتى مەن مادەنيەتىنە قىزىعۋ­شىلىعىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.

مادەني ورتالىقتىڭ كوپ­فۋنك­تسيونالدى الاڭدارى كورمە­لەر, عىلىمي كونفەرەنتسيا­لار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر مەن سيمپوزيۋمدار وتكىزۋگە پايدالانىلادى. بۇل ءىس-شارالار قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى مادەني جانە ءبىلىم بەرۋ بايلانىستارىن نىعايتادى.

سونداي-اق ورتالىق اۋماعىن­­دا «ساندىق» مەيرامحاناسى جۇ­مىس ىستەيدى, قازاقتىڭ ۇلتتىق تا­عام­دارىن دايىنداۋدا شەبەر­لىك ساباق­تارىن وتكىزەدى. جالپى العان­دا, ورتالىق قازاق مادە­نيەتى مەن تاريحىن تانۋعا با­عىت­تال­عان ءبىلىم بەرۋ جانە ما­دەني جو­بالاردى دامىتاتىن بولادى. وندا تەك ءتىل مەن ونەردى ۇيرە­تىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن مادەني داس­تۇرلەردى تانىستىرۋعا ارنال­عان كەڭ اۋقىمدى جوبالار دا جاسالادى.

الداعى جارتىجىلدىقتا قازاقستان مەن قىتايدىڭ جاس كاسىپ­كەرلەرى, عالىمدارى, شىعار­ماشىلىق وكىلدەرى اراسىن­داعى تاجىريبە الماسۋ جوسپار­لانعان. بۇل ءىس-شارانى قىتاي­دىڭ حالىقارالىق جاستار الماسۋ ورتالىعىمەن قازاقستان­دىق تاراپ بىرلەسىپ ۇيىمداس­تىرماق. سونداي-اق بەيجىڭ ءتىل جانە مادەنيەت ۋنيۆەرسيتەتى­مەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەمو­راندۋمعا قول قويۋ, سونىڭ نەگىزىندە قازاقستان مەن قىتاي ستۋدەنتتەرى اراسىندا تۇراقتى تۇردە تاجىريبە الماسۋ جوسپارلانعان.

ورتالىق قازاق كينوسىنا, تەاترىنا, مۋزىكاسىنا جانە ونەرىنە ارنالعان ءتۇرلى فەستيۆالدار وتكىزەتىن الاڭعا اينالادى. وسىلايشا, بەيجىڭدەگى مادەني ورتا­لىق ەلىمىزدى الەمدىك ارە­نادا تانىستىرۋدىڭ جاڭا كوك­جيەگىن اشىپ, حالىقارالىق مادە­ني ىنتىماقتاستىق ستراتەگيا­سىنداعى ماڭىزدى بولىگى بولماق.