اقىن اۋزىنىڭ دۋاسى

راقىش اپاي «مەنىڭ ومىرىمدە اقىن فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ ورنى ەرەكشە. تۋعان اپامداي بولعان قيماس جان. «تانىسۋ حات» جازۋىمنان باستالعان بايلانىسىم سىي­لاستىققا, باۋىرمالدىققا ۇلاسىپ كەتتى. فاريزا اپايدىڭ قولتاڭباسى بار كىتاپ­تار ۇيىمدە ساقتاۋلى تۇر» دەپ اقىن­­مەن تانىس­تىعى, ارالاستىعى جا­يىندا اڭگى­مە­لەپ بەردى.

مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ارداگەرى, جەزقازعان قالاسى مەن ۇلىتاۋ اۋدا­نى­نىڭ قۇرمەتتى ازاماتى راقىش ىدىرىسوۆا 1971 جىلى الماتىداعى قىزدار پەدا­گوگيكالىق ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ, جولدامامەن بۇرىنعى جەزقازعان وبلىسىنىڭ جەزدى كەنتىندەگى مەكتەپ-ينتەرناتقا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ ورنالاسادى. ءباسپاسوز بەتتەرىنەن فاريزانىڭ جىرلارىن جىبەرمەي وقىپ جۇرگەن جاس قىز «قازاقتىڭ اقىن قىز­­دا­رى­نىڭ ىشىندە, فاريزا اپاي, مەن ءۇشىن داراسىز, ولەڭدەرىڭىزدىڭ وتتىلىعى, قۋاتتى سەزىمىڭىز ءتانتى ەتتى. ءسىز مەن سياقتى قازاق قىز­دارىنىڭ بۋلىققان سىرلارىن ءدوپ باسىپ, ولەڭگە كوشىرگەندەيسىز», دەپ حات جازادى. ول جىلدارى – فاريزا اقىن «قازاق­ستان پيونەرى» گازەتىنىڭ رەداكتورى سول مەكەن­­جايعا حاتىن سالىپ جىبەرەدى. كوپ كەشىك­­پەي الماتىدان اقىننىڭ وزىنەن جاۋاپ حات كەلەدى.

فاريزا اپاي حاتىندا: «اينالايىن راقىش, سەنىڭ حاتىڭدى الدىم. بىزگە, ياعني رەداكتسيامىزعا, جەكە وزىمە دە كۇنىنە 200-گە تارتا حات كەلىپ تۇسەدى. سول كۇندەلىكتى كەلىپ جاتقان حاتتاردىڭ بارىنە بىردەي جاۋاپ جازۋ مۇمكىن ەمەس. الايدا سەنىڭ حاتىڭ شىنشىلدىعىمەن ەسىمدە قالىپ, جاۋاپ جازباۋدى وزىمە كۇنا ساناپ, جاۋاپ حات جازىپ وتىرمىن. وقۋشىسىڭ با, ستۋدەنتسىڭ بە, ءوزىڭ جايىندا نەگە جازباعانسىڭ؟», دەپ سۇراعان ەكەن. وسى حات سىيلاستىققا جەتەلەيدى.

1986 جىلى فاريزا اقىن جەزقازعان وبلىستىق كىتاپقۇمارلار قوعامىنىڭ شاقىرتۋىمەن وسى قالاعا كەلگەندە, « ۇلىتاۋعا, راقىشقا بارۋىم كەرەك», دەپ ارنايى ات باسىن تىرەيدى. 1989 جىلى اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى راقىش ناشكەنقىزى ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ قۇرىلعانىنا 50 جىل تولعان مەرەكەلىك ءىس-شاراعا فاريزا اپايدى ارنايى قوناق رەتىندە شاقىرادى. بۇل تويعا اقىن «قازاقستان ايەلدەرى» جۋرنالى باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى, بەلگىلى جازۋشى ماعيرا قوجاحمەتوۆامەن بىرگە كەلەدى. فاريزا اپاي وسى ساپارىندا « ۇلىتاۋىم» اتتى ولەڭىن جازىپ اكەلەدى. سوندا اقىن ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ حالقىمەن جاقىنىراق تانىسادى. ساپاردان سوڭ فاريزا وڭعارسىنوۆا «لەنينشىل جاس» (قازىرگى «جاس الاش») گازەتىنە راقىش ناشكەنقىزى جونىندە « ۇلىتاۋ قىزى» اتتى كولەمدى وچەرك جاريالايدى.

«...راقىش ناشكەنقىزى لاۋازىم جاعىنان العاندا اۋدانداعى ەڭ ۇلكەن اكىم ەمەس, اۋداندىق كەڭەس اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى. قازىرگى زاماندا ەڭ قيىن جۇمىس – ورىنباساردىڭ جۇمىسى. ءارى حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن قاناعاتتاندىرار ءىس تىندىرىپ, ءارى باسشىلاردىڭ دا كوڭىلىنەن شىعىپ وتىرۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. راقىش ءسىڭىلىمىز ءوز دەڭگەيلەستەرىنىڭ اراسىندا العىر باسشى ەكەنىن, سوزىنەن ءىسى كوپ, جۇلقىنىپ العا شىعىپ, «مىنا شارۋانى مەن تىندىرىپ جاتىرمىن!», دەپ كوزگە تۇسۋگە ۇياتى جىبەرمەيتىن, حالقىمىزدىڭ ەلدىك نامىسىن ءوز قامىنان بيىك قويار ازامات ەكەنىن ۇلىتاۋ جەرىندە ونىڭ جانىنا ەرگەن شۇعىل ساپار كەزىندە بايقاعانبىز. 1989 جىلى ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ جارتى­عاسىرلىق تويى وتكىزىلدى. مەن دە سول مە­رە­كەگە قاتىسىپ, ەلدىڭ قۋانىشتى سات­­­تە­رىنە كۋا بولعانىم بار ەدى. سۋى تاپشى, شارۋاشىلىقتارى شالعاي, ۇلىتاۋ سەكىلدى مال باققان ەلگە قازىرگى جەتپەستىك زامانىندا توي وتكىزۋ وڭاي شارۋا ەمەس. سول جولى ماسكەۋدەن, الماتىدان شاقىرىلعان قوناقتار ءۇش ءجۇزدىڭ باسىن قوسىپ, ەلدىكتىڭ تۋىن كوتەرگەن زامانداعىداي ءسان-سالتاناتتىڭ كۋاسى بولىپ ەدى. راقىشتىڭ ۇندەمەي ءجۇرىپ, كوپ ءىستى تىندىراتىن ازامات ەكەنىن سول جولى بايقاپ ەم... ۇلىتاۋدا ەڭبەكككە, بەينەتكە تولى ءومىر بار. ارمانى بيىك, جولى بۇرالاڭ, جانى ادال ادامدار بار. ولار قۇلا­زىپ جاتقان قاسيەتتى ايماعىمىزدىڭ تىر­شىلىك تامىرىن جالعاستىرىپ ءجۇر. اتاق ءۇشىن, جاقسى كورىنۋ ءۇشىن ەمەس. ەل مەن اردىڭ الدىنداعى پەرزەنتتىك پارىزدارىن وتەۋدە. سولاردىڭ ءبىرى – راقىش ناشكەنقىزى ىدىرىسوۆا», دەپ جازادى.

ر.ىدىرىسوۆا باستاعان سول ەلدىڭ ايتۋلى ازاماتتارىن 1989 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا فاريزا اپاي 50 جاسقا تولعان مەرەيتويىنا شاقىرادى. جاقسىلار مەن جاي­ساڭدار جينالعان كەشتى سەرىك ءابدىراحمانوۆ پەن زەينوللا قابدولوۆ جۇر­گىزەدى. فاريزا اپاي سول كەشتە العاشقى قۇت­تىقتاۋ ءسوز كەزەگىن ۇلىتاۋلىقتارعا بەرە­دى.

ۇلىتاۋ وبلىسى