جاڭاارقا اۋدانىندا ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ توزىعى جەتكەنى سونشالىق, اۋا رايى ءسال بۇزىلسا بولدى, جارىق ءسونىپ, جۇرتتىڭ بەرەكەسىن قاشىراتىن. بۇل سالاداعى تۇيتكىلدەر ءبىر كۇندە پايدا بولعان جوق, ول – جىلدار بويى قوردالانعان ماسەلە.
ءبىر كەزدەرى جەكەمەنشىككە ءوتىپ كەتكەن جارىق جۇيەسىنە ەشقانداي جاڭارتۋ, جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن جوق. سالدارىنان ەلەكتر جۇيەلەرى توزىپ, ءجيى-ءجيى اقاۋ شىعا باستادى. وسى ماسەلەنى شەشۋدە جاڭاارقا اۋدانى اكىمشىلىگى جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الىپ, ەلەكتر توگىن جەكەمەنشىككە العان مەردىگەرمەن سوتتاسۋعا دەيىن باردى. ناتيجەسىندە, اۋداننىڭ جارىق جۇيەسى كوممۋنالدىق مەنشىككە الىندى. سوتتاسىپ ءجۇرىپ 2021 جىلى 61 جۇمىسكەردىڭ ۇزاق جىل بويى الماعان جالاقىلارىن ءوندىرتىپ بەردى. ءسويتىپ, ەلەكتر ماسەلەسى جونىندەگى كۇردەلى ماسەلەنى شەشۋ مۇمكىندىگى تۋدى.
جاڭاارقا كەنتىنىڭ ەلەكتر جۇيەسىن جوندەۋگە قۇنى 3 ملرد 417 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما دايىندالىپ, رەسپۋبليكالىق «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنا ەندى.
2022 جىلى قۇجاتتارىن اياقتاپ ءبىتىرىپ, 160 ملن-داي قارجى اۋداندىق بيۋدجەتتەن ءبولىندى. ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭارتۋ جۇمىسى 2023 جىلى باستالدى. جاڭاارقا كەنتىنە بيىل 1,1 ملرد تەڭگە (جالپى قۇنى 3,4 ملرد), ەراليەۆ اۋىلىنا 730 ملن تەڭگە (جالپى قۇنى 930 ملن), اقتۇبەك اۋىلىنا 700 ملن تەڭگە (جالپى قۇنى 1,2 ملرد تەڭگە), س.سەيفۋللينگە 500 ملن تەڭگە (جالپى قۇنى 750 ملن تەڭگە) ءبولىنىپ, جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر.
وتكەن جىلى جاڭاارقا كەنتىنە 730 ملن تەڭگە, ەراليەۆ اۋىلىنا 200 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, يگەرىلگەن. ال جاڭاارقا اۋدانى ورتالىعى, اقتۇبەك, ساكەن سەيفۋللين اۋىلدارىنداعى جەلىلەردى جاڭعىرتۋ كەلەسى جىلى اياقتالماق. الداعى ۋاقىتتا قارااعاش پەن تۇگىسكەن اۋىلىنىڭ ەلەكتر جۇيەسىن جوندەۋگە قۇجات ازىرلەنىپ جاتىر.
ەلەكتر جەلىلەرىن تۇركىستان وبلىسىنان كەلگەن مەردىگەرلەر جوندەيدى. تەك س.سەيفۋللين اتىنداعى اۋىلدى جاڭاارقانىڭ مەردىگەرى قولعا الدى.
ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى داستان رىسپەكوۆ وڭىردەگى باق وكىلدەرىنە ارنالعان بريفينگتە «2024 جىلى وبلىستا 415,3 شاقىرىم ەلەكتر جەلىلەرى مەن 213 قوسالقى ستانساعا جوندەۋ جۇرگىزىلدى. بيىل 818,9 شاقىرىم ەلەكتر جەلىلەرى مەن 272 قوسالقى ستانسانى جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىر. قاراجال قالاسى مەن جايرەم كەنتى ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ جاي-كۇيى ماسەلەلەرىن جاقسارتۋ ماقساتىندا «ۆەست 2001» جشس-ىن مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ بويىنشا سوت پروتسەستەرى جۇرگىزىلىپ, وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزدىك. بۇل باعىتتا جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. سونىمەن قاتار بيىلعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 4 جوباعا 2,9 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان», دەدى.
ال وسى اۋدانعا قارايتىن قىزىلجار كەنتىندە 1 600 تۇرعىن بار. مۇندا كوپتەن بەرى ايتىلىپ, جازىلىپ كەلە جاتقان وزەكتى ماسەلە – كوپىر قۇرىلىسى قازىر كەستەگە ساي ءجۇرىپ جاتىر. جوبانىڭ كەلىسىم-شارت قۇنى – 2,1 ملرد تەڭگە. بيىلعا 577,0 ملن تەڭگە بولىنگەن. ونىڭ 300 ملن تەڭگەسى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن, 277 ملن تەڭگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ءبولىندى. كوپىر سالۋمەن جبس مەردىگەر كومپانيا اينالىسۋدا. ول 1 مامىردان باستاپ جۇمىسىن باستادى. قۇرىلىس كومپانياسى بۇرىنعى وتكەلدىڭ جانىنان قوسالقى وتكەل سالادى. ونى بىتىرگەننەن كەيىن قازىرگى قولدانىستاعى كوپىردى بۇزىپ, جاڭاسىن تۇرعىزۋ جۇمىسىن باستايدى. بۇل – ەكى جىلدىق جوبا. كەلەسى جىلى اياقتالىپ, قولدانىسقا بەرىلەدى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن ماسەلە, اۋدان ورتالىعى اتاسۋدان تەمىرجول وتەدى. تەمىرجول جاڭاارقانى ەكىگە ءبولىپ جاتىر. سول ەكى ورتادا تەمىرجولدىڭ ۇستىنە سالىنعان اسپالى كوپىر بار. وسى ورايدا حالىق تەمىرجولدا بولاتىن جازاتايىم جاعدايلارعا الاڭداپ, ورىندى ماسەلە كوتەرىپ كەلەدى. بيىل اۋداندىق بيۋدجەتتەن 167 ملن تەڭگە بولىنگەن, ءالى دە 75 ملن تەڭگە قاجەت. قاراجاتتىڭ رەتى كەلسە, تەمىرجولدىڭ ۇستىمەن وتەتىن اسپالى كوپىردى جوندەۋ جۇمىستارى جىل سوڭىندا اياقتالادى.
ۇلىتاۋ وبلىسى