جازۋشى قاۋىمعا سۋرەتشىلىك ونەر اسا بوتەن بولماسا كەرەك. ەكەۋىنە دە كوركەمدىك ورتاق. ءبىرى كەستەلى سوزبەن, ءبىرى سان بوياۋمەن ورنەكتەيدى. ارينە, ەڭ باستى نەگىز – كوركەم وي مەن شەبەرلىك. سۋرەتشىلەر سوزگە ساراڭ بولعانىمەن, جازۋشىلاردا سۋرەتشىلىك كوزقاراس – اسەمدىكتى كورۋ, بايقاۋ عادەتتەرى بار.
اقىن-جازۋشىلاردىڭ سۋرەتشىلىك تالانتى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا ويعا الدىمەن پۋشكين مەن لەرمونتوۆ تۇسەدى. قازاق اقىنى «پوەت كراسيۆىي دولجەن بىت, كاك بوگ. كتو ۆيدەل بوگا؟ توت, كتو ۆيدەل پۋشكينا» (ولجاس سۇلەيمەنوۆ) دەپ جىرعا قوسقان پۋشكين قىلقالامىنان جۇزدەگەن پورترەت, پەيزاجدىق ەسكيزدەر, قۇستار مەن جىلقىلاردىڭ سۋرەتتەرى, شىعارمالارىنا ارنالعان يلليۋستراتسيالار تۋدى. كەيدە ول ءبىر كارتينادا ومىردە بار كەيىپكەرلەر مەن قيالدان تۋعان پەرسوناجداردى قوسا بەينەلەيدى. ماسەلەن, ءوزى مەن ەۆگەني ونەگيندى. بۇگىندە بۇل ەڭبەكتەر اقىننىڭ مەموريالدىق مۋزەيلەرىندە ساقتالىپ تۇر.
لەرمونتوۆ تا سۋرەت سالۋعا بالا كەزىنەن قىزىققان. كەيىن كاۆكازعا جەر اۋدارىلعاندا سۋرەتشىلىك قابىلەتى ەرەكشە اشىلا باستايدى. مۇندا لەرمونتوۆ اسكەر ومىرىنەن كاريكاتۋرالار سالادى, پورترەتتەر مەن پەيزاجدار جازادى. كاۆكازعا العاشقى ساپارىنىڭ وزىندە-اق اقىن تامسانعان كورىكتى جەرلەرىن قاعازعا ءتۇسىرىپ ۇلگەرگەن. 1837 جىلى س.راەۆسكيگە جازعان حاتىندا وسى ساپاردان پەتەربۋرگكە ءساتتى ءبىر توپتاما الا كەلگەنىن جازادى. سەنەسىز بە, لەرمونتوۆتى ءتىپتى كاسىبي سۋرەتشىلەر دە كوشىرگەن. اتاپ ايتساق, اقىننىڭ سۋرەتتەرى بويىنشا بىرنەشە اكۆارەلدى سۋرەتشى كنياز گ.گاگارين جاسادى. بىراق بۇگىنگى كۇنگە لەرمونتوۆ كارتينالارىنىڭ از عانا بولىگى جەتتى. 13 مايلى بوياۋ, 44 اكۆارەل مەن 400-گە جۋىق سۋرەت. بۇل ەڭبەكتەر پۋشكين ۇيىندە, مەملەكەتتىك ادەبي مۇراجايدا جانە ماسكەۋ, تارحان, پياتيگورسك قالالارىنداعى لەرمونتوۆ مەموريالدىق مۇراجايلارىندا ساقتالعان.
ال شەۆچەنكو سۋرەت سالۋدان ساباق بەردى. ساياسي قۋعىندا جۇرگەندە گەولوگيالىق ەكسپەديتسيالار قۇرامىندا سۋرەتشى بولدى. ارال مەن كاسپي تەڭىزدەرىن ارالادى. ودان بولەك, تاراس گريگورەۆيچ ستانوكتىق كەسكىندەمە, گرافيكا, مونۋمەنتالدى جانە ساندىك كەسكىندەمە, ءمۇسىن سالالارىندا جۇمىس ىستەدى. جازۋشى ءتىپتى گراۆيۋرا اكادەميگى اتاندى.
انتۋان دە سەنت-ەكزيۋپەريدىڭ كاسىبي ۇشقىش, جۋرناليست, ونەرتاپقىش, كارتا سيقىرشىسى جانە سۋرەتشى ەكەنى ءمالىم. جازۋشىنىڭ الەمگە ايدىك ەرتەگىسى – «كىشكەنتاي حانزادا» دا اۆتوردىڭ ادەمى يلليۋستراتسيالارىمەن تانىمال. ەكزيۋپەري قولجازبانى سىزبالارىمەن بىرگە باسپاعا تاپسىرعاندا, ءماتىن مەن سۋرەتتەردىڭ تۇتاس ءبىر شىعارماداي ەكەنى انىق كورىنگەن.
ماياكوۆسكي دە پوەزيادا قانداي تالانتتى بولسا, بەينەلەۋ ونەرىندە دە وسال ەمەس ەدى. بالا كەزىنەن سۋرەتكە يكەمى بولعان اقىننىڭ وتباسىندا ءبارى دەرلىك – اكەسى دە, اناسى دا, اپكەلەرى دە سۋرەت سالعان. ال ستۋدەنتتىك جىلداردا ول تانىمال پلاكاتتار مەن اشىق حاتتاردىڭ سەرياسىن جاساۋعا قاتىسادى. ماياكوۆسكيدىڭ كازيمير مالەۆيچپەن بىرلەسىپ جاساعان جۇمىستارى زور تابىسقا جەتتى. وسىدان سوڭ اقىن قوعامدىق-ساياسي ويلارعا قۇرىلعان ساتيرالىق پلاكات جاساۋمەن اينالىستى.
ال گيۋگو سۋرەتشىلىگىنەن مىڭنان اسا كارتينا قالىپتى. ونىڭ كوبى, نەگىزىنەن ءوز شىعارمالارىنا يلليۋستراتسيالار. گيۋگو تەك بوياۋمەن, قارىنداشپەن عانا ەمەس, قارا كوفەمەن دە سۋرەت سالعان.
قازاق قالامگەرلەرى اراسىندا كوركەم سوزىمەن بىرگە سۋرەتتى دە جاقسى سالاتىنداردى بىلەمىز. ماسەلەن, جازۋشى, كومپوزيتور ءىليا جاقانوۆتىڭ سۋرەتشىلىگى امبەگە ايان. قازىرگى تاڭدا دا قىلقالامىن قولىنان تاستاعان جوق دەپ ەستيمىز. بالكي, ادامنىڭ سۋرەتشىلىك دارىنىنا تۋعان جەرىنىڭ تابيعاتى دا اسەر ەتەتىن بولار. «التايدىڭ كەربۇعىسى» اتانعان ورالحان بوكەي دە بوس ۋاقىتىندا سۋرەت سالاتىن دەسەدى. سونداي-اق ورالحان بوكەيدىڭ دوسى, اۋدارماشى اناتولي كيمنىڭ سۋرەتشىلىك ونەرى بار. جەكە البومى دا شىققان. ءدال وسى التايدىڭ باۋىرىندا ومىرگە كەلگەن جازۋشى الىبەك اسقار جازۋشىلىقتان بۇرىن سۋرەتشى بولۋدى ارمانداپتى. كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىن كىتاپ بەزەندىرۋ ماماندىعى بويىنشا سۋرەتشى-گرافيك بولىپ بىتىرگەن ول ءوز كىتاپتارىن ءوزى بەزەندىرەدى. جالپى, شىعارماشىلىق ادامىنىڭ بويىندا كەزدەسەتىن قاي ونەر دە ءبىر-بىرىنە اسەر ەتپەي قويماسى انىق.