يران تاراپىنىڭ شاقىرۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارمەن باردى.
ساپار باعدارلاماسى يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيانمەن كەزدەسۋدەن باستالىپ, تاراپتار قازاق-يران ىنتىماقتاستىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى, سونداي-اق ەكىجاقتى قاتىناستاردى جان-جاقتى نىعايتۋعا نيەتتى ەكەنىن راستادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. تاراپتار 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىنىڭ 50 پايىزعا ارتقانىن اتاپ ءوتىپ, بۇل كورسەتكىشتى ودان ءارى ۇلعايتۋعا مۇددەلىلىك تانىتتى. كاسپي تەڭىزىنىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن پايدالانۋ جانە «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن قوسا العاندا, كولىك-لوگيستيكا سالاسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىس پەرسپەكتيۆالارى قاراستىرىلدى.
كەزدەسۋ ناتيجەسىندە ماسۋد پەزەشكيان قازاق-يران قاتىناستارىنىڭ دەڭگەيىنە جوعارى باعا بەرىپ, قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆقا ىزگى تىلەگىن جولدادى.
وسى ساپارى اياسىندا مۇرات نۇرتىلەۋ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەيەد ابباس اراكچيمەن كەلىسسوزدەر وتكىزدى. مينيسترلەر ەكىجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ قازىرگى جاعدايى مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى, حالىقارالىق جانە وڭىرلىك كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الماستى. بۇعان قوسا ساۋدا-ەكونوميكالىق سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ, ىنتىماقتاستىقتى ساپالى جاڭا دەڭگەيگە شىعارۋ قاجەتتىلىگى اتالىپ ءوتتى.
ء«بىز ەكى ەل اراسىنداعى سىندارلى ءارى قارقىندى ديالوگتى كەڭەيتۋدى جالعاستىرامىز. 2024 جىلى ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى 12,3%-عا ءوسىپ, 340 ملن دوللاردان استى. ال 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا بۇل كورسەتكىش 82%-عا ارتىپ, 129 ملن دوللاردى قۇرادى. ءبىز وسى وڭ قارقىندى ساقتاپ, ءوزارا ساۋدانى 3 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەپ مالىمدەدى م.نۇرتىلەۋ.
قازاقستان جانە يران سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى كاسپي ءوڭىرىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كۇش-جىگەردى ۇيلەستىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. سونداي-اق قازاقستاننىڭ شەكارا ماڭىنداعى وبلىستارى مەن يران پروۆينتسيالارى اراسىنداعى ىقپالداستىقتى كەڭەيتۋ جانە ەكى ەلدىڭ كاسپي پورتتارىنىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ ماڭىزدى باعىت رەتىندە اتالدى.
تاراپتار حالىقارالىق الاڭدارداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى وڭ باعالاپ, اتالعان باعىتتار بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرۋعا ۋاعدالاستى. كەلىسسوزدەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى اراسىندا ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىنا جانە ديپلوماتيالىق ارحيۆ سالاسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
سونىمەن قاتار قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ير جوعارعى كوشباسشىسىنىڭ حالىقارالىق ماسەلەلەر جونىندەگى كەڭەسشىسى الي اكبار ۆەلاياتيمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. وندا ساياسي, ەكونوميكالىق جانە مادەني سالالارداعى بايلانىستاردى نىعايتۋ تالقىلاندى. سونداي-اق وڭىرلىك پەن حالىقارالىق ۇيىمدار شەڭبەرىندەگى ىقپالداستىق جانە وڭىرلىك تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى.
بۇعان قوسا م.نۇرتىلەۋ يراننىڭ «Kaveh» كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى موحامماد سادەگ كاۆەنى قابىلدادى. سۇحبات بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ, سونىڭ ىشىندە ونەركاسىپ پەن لوگيستيكا سالالارىنداعى بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ پەرسپەكتيۆالارى قارالدى. قازاقستان مەن يران اراسىنداعى تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋ جانە حالىقارالىق كولىك دالىزدەرى اياسىندا ترانزيتتىك مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋ ماسەلەلەرى دە كۇن تارتىبىنەن تىس قالعان جوق.