اقپان ايىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ ەلوردادا اۋدان باسشىلارىنىڭ ءداستۇرلى حالىقپەن ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋلەرى بولىپ ءوتتى. وندا اۋدان اكىمدەرى وتكەن جىلى اتقارىلعان جۇمىستاردى سارالاپ, الدا تۇرعان مىندەتتەردى بايانداپ, ەسەپتى كەزدەسۋگە جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
ەسىل اۋدانىندا 2-6 اقپان كۇندەرى ارالىعىندا تۇرعىندار الدىنداعى اكىمنىڭ 5 ەسەپ بەرۋ جينالىسى بولىپ وتكەن. بۇل باسقوسۋلارعا اۋداننىڭ 900-دەن استام تۇرعىندارى قاتىسقان. ەسەپ بەرۋ جينالىستارىنا پارلامەنت جانە ءماسليحات دەپۋتاتتارى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. اۋدان اكىمى ءسابيلا مۇستافينانىڭ ايتۋىنشا, جۇرتشىلىقپەن بولعان جۇزدەسۋلەردە 71 ادام ءسوز سويلەپ, اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالىنا قاتىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالعان. سولاردىڭ ىشىندە قاعازعا جازىلعان ۇسىنىس-تىلەكتەردىڭ سانى 120-دان استام. تۇرعىنداردان كەلىپ تۇسكەن جازباشا ارىز-شاعىمداردىڭ بارلىعى نەگىزىنەن الەۋمەتتىك تاقىرىپتى قامتىعان. ونىڭ 92-ءسى سول جۇزدەسۋ بارىسىندا شەشىمىن تاپسا, 29 ۇسىنىس-شاعىمعا بايلانىستى اتقارىلاتىن ءىس-جوسپارلار بەكىتىلدى. اۋدان تۇرعىندارىن تولعاندىرعان وزەكتى 6 ماسەلەنى شەشۋ الداعى كۇن تارتىبىنە قويىلعان.
ماسەلەن, پريگورودنىي تۇرعىن الابى تۇرعىندارىمەن وتكەن كەزدەسۋدە اۋدان اكىمى مۇندا 1500 ادامعا ارنالعان مەشىت اشىلعانىن, بيىل وسى مەشىتتىڭ جانىنان مەدرەسە مەن اسحانا سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ كورسەتتى. وتكەن جىلى اۋدان بويىنشا 53 وتباسىنا قىسقى وتىن الۋ ءۇشىن كومەك كورسەتىلسە, مۇگەدەك بالالاردى ۇيدە تاربيەلەيتىن 10 ادامعا جاردەماقى, 18 جاسقا دەيىنگى 6 بالاعا مەملەكەتتىك جاردەماقى, 24 ادامعا تۇرعىن ءۇي كومەگى بەرىلگەن. پريگورودنىي تۇرعىن الابىن قالا ىشىندەگى اۆتوبۋس باعىتتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جاقسى جولعا قويىلعان. مۇندا №10 جانە №12 اۆتوبۋستارى تۇراقتى قاتىناس جاساپ تۇرسا, ەندى №53-ءشى جاڭا ەكسپرەسس-باعىتى اشىلدى. 4 جاڭا ايالداما سالىندى. مەكتەپكە قوسىمشا قۇرىلىس سالۋ جۇمىسى شەشىمىن تاپپاق. بيىلعى جىلى مۇندا 500 ورىندىق امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كەشەن بوي كوتەرەدى.
سارىارقا اۋدانى بويىنشا وتكىزىلىپ جاتقان اۋدان اكىمىنىڭ ەسەپ بەرۋ جينالىستارىندا دا تۇرعىندار بەلسەندىلىك تانىتتى. اۋدان بويىنشا وتكەن 5 ەسەپتىك كەزدەسۋگە 1400-دەن استام ادام قاتىسقان. كەزدەسۋلەر بارىسىندا اۋداننىڭ 75 تۇرعىنى ءسوز سويلەپ, 100-دەن استام جازباشا ۇسىنىس-پىكىرلەر تۇسكەن. اۋدان اكىمى ەرماعانبەت بولەكباەۆتىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىنداردى نەگىزىنەن قوعامدىق كولىك, جول, كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ جانە اباتتاندىرۋ ماسەلەلەرى كوپتەپ تولعاندىرادى ەكەن. سۇراقتاردىڭ باسىم بولىگى وسى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە وربىگەن. ماسەلەن, ءوندىرىس تۇرعىن الابىندا وتكەن جۇزدەسۋدە اكىم اعىمداعى جىلى اۋدان بيۋدجەتى 8,9 ميلليارد تەڭگەگە جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. وسىنىڭ ىشىندە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى بويىنشا بيىل 735 ميلليون تەڭگەگە 20 كوپپاتەرلى ءۇيدى جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىرعاندىعى ايتىلدى. ەلورداداعى اپاتتى ۇيلەردى بۇزۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە سارىارقا اۋدانى بويىنشا الداعى اقپان, ناۋرىز ايلارىندا 19 ءۇي, ال جىل سوڭىنا دەيىن 40 ءۇي, سونىڭ ىشىندە, ءوندىرىس تۇرعىن الابىندا 16 اپاتتىق جاعدايداعى ءۇي بۇزىلاتىن بولدى. كەزدەسۋلەردە ءسوز العان تۇرعىندار اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالىندا ورىن الىپ وتىرعان كەلەڭسىز جاعدايلاردى دا تىلگە تيەك ەتتى.
الماتى اۋدانىنىڭ اكىمى بەكبول ساعىن اقپاننىڭ العاشقى كۇندەرى اۋدان جۇرتشىلىعىمەن ەسەپتى جۇزدەسۋلەر وتكىزدى. ماسەلەن, «استانا سۋ ارناسى» مەكەمەسىندە وتكەن كەزدەسۋدە قالا تۇرعىنى ناقىپ ءجۇسىپوۆانىڭ كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارى بويىنشا كوتەرگەن ماسەلەسىنە بايلانىستى جان-جاقتى جاۋاپ بەردى. اۋدان اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, بيىل سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارى ەرتە باستالعان. اۋداندا ارنايى شتاب قۇرىلىپ, سۋ باسۋ قاۋپى بار اۋماقتار ەسكەرىلىپ, اۋدان اۋماعى بىرنەشە بولىكتەرگە ءبولىنىپ, قوسىمشا تەحنيكا مەن جۇمىس كۇشى بولىنگەنىن اتاپ كورسەتتى. بۇل رەتتە كوكتەمگى سۋ تاسقىنىن بولدىرماۋ ءۇشىن قازىردەن باستاپ اۋلالارداعى قاردى دەر كەزىندە شىعارۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتا كەلىپ, اۋداندا ارنايى كەستە جاسالعاندىعىن ەسكەرتتى. ءدال وسىنداي كەزەكتى ەسەپ بەرۋ جۇزدەسۋىندە «كازگورودوك» تۇرعىن الابى, دوسمۇحامەد ۇلى, اقجول كوشەلەرىنىڭ تۇرعىندارى قوعامدىق كولىك قىزمەتىنە بايلانىستى ماسەلەلەردى كوتەردى. ماسەلەن, اۋدان تۇرعىنى مارحابا زاليلوۆا ءوز سوزىندە دوسمۇحامەد ۇلى كوشەسىندە جاڭادان سالىنعان ەمحاناعا دەيىن بىردە-ءبىر اۆتوبۋس جۇرمەيتىنىن ايتسا, كەزدەسۋگە قاتىسۋشى كارتاي ساتىمبەكوۆ قالالىق اۆتوبۋستاردىڭ سيرەك جۇرەتىندىگىن, ورتالىق كوشەلەردەگى اۆتوبۋس باعدارلارىنىڭ ينتەرۆالىن رەتتەۋ قاجەتتىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
ناق وسىنداي ەسەپتى كەزدەسۋ ينتەرناتسيونالنىي تۇرعىن الابىنداعى №44 ورتا مەكتەپ عيماراتىندا دا بولىپ ءوتتى. وندا دا اۋدان باسشىسى تۇرعىندار تىلەگىنىڭ ەسكەرىلىپ, كەلەشەكتە ولار كوتەرگەن ماسەلەلەر بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىلداناتىنىن, ەسەپتى جۇزدەسۋلەردە ايتىلعان بارلىق ماسەلەنىڭ ءجىتى قاداعالاۋدا بولاتىنىن اتاپ كورسەتتى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».