قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان سالتاناتتى جيىندا سويلەگەن ءسوزى جۇرەگىنەن توگىلە شىقتى. جۇرەكتەن شىققان ءسوز جۇرەككە جەتتى. ءيا, تاۋەلسىزدىك بىزگە ەشقانداي كوكتەن تۇسكەن قۇدىرەتتىڭ سىيى ەمەس ءھام ازاتتىق جولى – ازاپتى. ال ونى ساقتاپ قالۋدىڭ ودان دا بەتەر قاۋىپ-قاتەرلى ەكەنىن قازىرگى الەمدىك دامۋدىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر.
تامىلجىعان تامىز ايىنىڭ سوڭىنداعى ۇلىتاۋداعى ۇلت تۋرالى تولعانىسىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ تۋعان وتانىمىزدىڭ گەوساياسي تۇرعىدا قيىندىعىن قيسىندى قىلىپ ايتسا, ودان كەيىنگى قازاقستان حالقىنا ارنالعان «نۇرلى جول» جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ گەوساياسي شيەلەنىستەردىڭ ەپيتسەنترىنە وتە جاقىن جاتقان ايماق ەكەنىنە باسا نازار اۋداردى. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان سالتاناتتى جيىندا «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە لايىقتى جاۋاپ بولىپ تابىلاتىنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
باسقاشا ايتساق, الەمدىك ساياساتتا كەز كەلگەن ۋاقىتتا وقتىن-وقتىن بولىپ تۇراتىن ساياسي ويىندار مەملەكەت تىزگىنىن ۇستاعان بيلەۋشىنىڭ بويىنان قياداعىنى كورىپ, الىستاعىنى بولجايتىن دارا ءبىتىمدى, حاريزماتيكالىق تۇلعاعا ءتان كوپتەگەن مەريتوكراتيالىق قاسيەتتەردى تالاپ ەتەدى. ولاي دەيتىنىمىز, قازاقستاننىڭ گەوساياسي ورنالاسۋى جاعىنان عاسىرلار بويى شەككەن ازابى شاش-ەتەكتەن. داۋىلپاز اقىن, جاۋجۇرەك باتىر ماحامبەتشە ايتساق, «بۇل قونىسقا قوندىرعان, اتا-بابام وڭباسىن, تاڭدا سيرات باسىندا».
قازاق حالقىندا باعزىدان كەلە جاتقان «كورشىنى قۇداي قوسادى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. قىسقارتىپ ايتساق, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جاعىنان تۇيىق كەڭىستىكتە ورنالاسۋى ءوز الدىنا, الەمدەگى الىپ مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا كىرەتىن ۇلى كورشىلەرىنىڭ ىرقىندا كەتپەي, دەربەستىگىن ساقتاپ, مەملەكەتتىلىگىن نىعايتۋى – ماڭگىلىك ەل بولۋعا ۇمتىلعان ەلباسىنىڭ, ۇلت ەليتاسىنىڭ, ۇلت اسىلدارىنىڭ ماڭگىلىك ساياسي ۇستانىمى.
ءومىر – كۇرەس. ءومىر – تارتىس. ءومىر – باسەكە. بۇل – تىرشىلىك زاڭى. كۇرەس, تارتىس, باسەكە توقتاعان جەردە ءومىر توقتايدى. الاش كوسەمى ءا.بوكەيحانوۆشا ايتساق, «تالاسىپ-تارتىسپاعان كىسىگە دە, حالىققا دا ءتامام قاسقىردىڭ اراسىندا بايگە جوق». ءيا, الەمدە گەوساياسي ويىندار ادەتتەگىدەي توقتاۋسىز ءجۇرىپ جاتىر. بۇرىن بابالارىمىز عاسىرلار بويى ۇلت ازاتتىعى جولىندا قانىن ءتوگىپ, جانىن بەرسە, ەندىگى كۇرەس, ەندىگى ماقسات – تاۋەلسىزدىكتى ماڭگىلىك ەتۋ.
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ: «قايتسەم قازاق ەلىن ماڭگىلىك مەملەكەتكە اينالدىرامىن؟!» دەيتىن اسا ۇلى مەملەكەتشىل مۇددە جولىندا تىنىمسىز ىزدەنىس ۇستىندە جۇرگەن حالقىمىزدىڭ پاراساتتى پەرزەنتى. ماڭگىلىك ەل بولۋدى كوزدەگەن مەملەكەت, الدىمەن ءوز تەك-تامىرىنىڭ تەرەڭنەن تارتاتىنىن جانە اتا-باباسىنىڭ وتە باي تاريحى بار ەكەنىن ەسىنەن ءبىر ءسات تە شىعارماۋى ءتيىس. ۇلتتىق يدەيانىڭ وزەگى – ۇلت تاريحىندا. مۇنى ەلباسى بۇل جولى دا انىق اڭعارتتى. قۇداي قالاسا, قازاق مەملەكەتتىلىك تاريحىنا ارنالعان بىرنەشە داتالىق مەرەيتويلاردىڭ مەملەكەت دەڭگەيىندە اتالىپ وتەتىنىنە ەرەكشە توقتالىپ, الاش بالاسىنىڭ رۋحىن اسقاقتاتتى.
جاڭابەك جاقسىعاليەۆ,
تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
ورال.