كەلەسى ريم پاپاسى كىم بولادى؟

ريم پاپاسى فرانتسيسك – ءبىزدىڭ زامانىمىزدا وتكەن رۋحاني, تاريحي, سونداي-اق ساياسي ماڭىزى بار تۇلعا. ول 1936 جىلى ارگەنتينانىڭ استاناسى بۋەنوس-ايرەستە دۇنيەگە كەلىپ, حورحە ماريو بەرگولو ەسىمىمەن شىركەۋلىك قىزمەتىن باستاعان. كاتوليك جۇرتشىلىعىن 2013 جىلدان باستاپ باسقارعان فرانتسيسك – لاتىن امەريكاسىنان شىققان تۇڭعىش پونتيفيك جانە يەزۋيتتەر وردەنىنەن سايلانعان العاشقى پاپا رەتىندە تاريحقا ەندى.

جەرلەۋ ءراسىمى

داستۇرگە سايكەس ريم پاپاسىنىڭ جەرلەنۋى قايتىس بولعاننان كەيىن ءتورت پەن التى كۇن اراسىندا وتەدى. ال ەسكە الۋ شارالارى توعىز كۇنگە دەيىن جالعاسادى. قازىرگى كەزدە جەرلەۋ كۇنى ءالى بەلگىلەنگەن جوق.

پاپانى جەرلەۋ – وتە كۇردەلى ءارى سالتاناتتى ءراسىم. دەگەنمەن, 2024 جىلدىڭ ساۋىرىندە فرانتسيسك ۆاتيكان راسىمدەرىنىڭ استامشىلدىققا ۇرىنعانىن ەكەنىن ەسكەرتىپ, ءوزىنىڭ جەر قوينىنا تاپسىرىلۋ ءساتىن بارىنشا قاراپايىم وتكىزۋدى تاپسىرعان.

بۇعان دەيىن پونتيفيكتەردى كيپاريس, قورعاسىن جانە ەمەننەن جاسالعان ءۇش قاباتتى تابىتقا سالىپ جەرلەگەن. ال فرانتسيسك قاراپايىم مىرىشپەن قاتالعان اعاش تابىتقا جەرلەۋىن اماناتتاعان.

سونداي-اق, ول تابىتپەن بىرگە كومىلەتىن ارنايى تيىندار مەن ەپيتافيا جازباسىنىڭ ارتىق ەكەندىگىن ايتىپ, بارلىق ءراسىم قاراپايىم حريستيان جورالعىسىنا ساي ءوتۋىن جەتكىزگەن.

جاڭا پاپانى كىم سايلايدى؟

جاڭا پاپانى كاتوليك شىركەۋىنىڭ ەڭ جوعارعى شەندى تۇلعالارى – كاردينالدار كوللەگياسى سايلايدى. بۇل كاردينالداردى بۇرىنعى پاپا ءوزى تاعايىنداعان جانە ولاردىڭ بارلىعى – ەر ادامدار, ادەتتە ەپيسكوپتار.

پاپانى سايلاۋ قۇقىعى تەك 80 جاسقا تولماعان كاردينالدارعا عانا بەرىلەدى – ولار «پاپابيلي» دەپ اتالادى. قازىر شىركەۋدە 252 كاردينال بار, ولاردىڭ 183-ءى داۋىس بەرۋگە قۇقىلى. قالعاندارى تەك تالقىلاۋلارعا قاتىسادى.

سايلاۋ ۇدەرىسى نەمەسە «كونكلاۆ» دەگەن نە؟

ريم پاپاسى قايتىس بولعاندا نەمەسە وتستاۆكاعا كەتكەندە ۆاتيكاندا كاردينالدار جينالىسى – كونكلاۆ وتەدى. بۇل – سايلاۋ ۇدەرىسى.

پاپا قايتىس بولعان مەن جاڭا پونتيفيك سايلانعان ارالىقتا كاتوليك شىركەۋىن كاردينالدار كوللەگياسى باسقارادى, ال قاسيەتتى تاق (ۆاتيكان) بوس دەپ ەسەپتەلەدى.

سايلاۋ قۇپيا تۇردە سيكستين كاپەللاسىندا وتەدى. ءار كاردينال ءوز قالاۋلى ۇمىتكەرىنە داۋىس بەرەدى جانە بۇل ۇدەرىس جاڭا پاپا تاڭدالعانعا دەيىن جالعاسادى. بۇل جۇمىس ءبىر اپتاعا, ءتىپتى ايلارعا سوزىلادى. كەيدە كەيبىر كاردينالدار داۋىس بەرىپ ۇلگەرمەي ومىردەن وتكەن.

سايلاۋ بارىسىنداعى جالعىز بەلگى – ءتۇتىن. بيۋللەتەندەر پەشتە ورتەلگەننەن كەيىن شىققان ءتۇتىننىڭ ءتۇسى ماڭىزدى. ەگەر شىركەۋدەن قارا ءتۇتىن شىقسا جاڭا پاپا ءالى سايلانباعان دەگەن ءسوز. ال اق ءتۇتىن شىقسا سايلاۋ اياقتالدى, جاڭا پونتيفيك بار دەگەن ەمەۋرىندى بىلدىرەدى.

حابارلاۋ جانە ۇلىقتاۋ

اق ءتۇتىن شىققاننان كەيىن ءبىر ساعات ىشىندە جاڭا پاپا سانكت-پەتر الاڭىنا قاراعان بالكونعا شىعادى. سايلاۋعا قاتىسقان ەڭ بەدەلدى كاردينال «Habemus Papam!» («بىزدە پاپا بار!») دەپ جاريالايدى. سودان كەيىن جاڭا پاپانىڭ اتى مەن ونىڭ تاڭداعان پونتيفيكتىك ەسىمى اتالادى. مىسالى, ومىردەن وتكەن فرانتسيسكتىڭ  شىن اتى – حورحە ماريو بەرگولو.  ول ءوزىنىڭ جاڭا ەسىمىن اۋليە فرانتسيسك ءاسسيزيدىڭ قۇرمەتىنە العان.

قانداي ادام ريم پاپاسى بولا الادى؟

تەورياعا سۇيەنسەك كەز كەلگەن شوقىنعان ەر كاتوليك پاپا بولا الادى. بىراق ءىس جۇزىندە كاردينالدار كوبىنە ءوز ارالارىنان سايلانادى. 2013 جىلعى سوڭعى كونكلاۆتا ارگەنتينادان شىققان فرانتسيسك پاپا بولىپ سايلانعان. ول – لاتىن امەريكاسىنان شىققان العاشقى پونتيفيك. بۇل وڭىردە الەم كاتوليكتەرىنىڭ شامامەن 28%-ى تۇرادى. الايدا ءداستۇر بويىنشا پاپالار ەۋروپادان, اسىرەسە يتاليادان سايلانادى. 266 پاپانىڭ 217-ءسى يتاليالىق بولعان.