• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
فورۋم 16 ءساۋىر, 2025

رۋحاني ديپلوماتيانىڭ مۇمكىندىگى

0 رەت
كورسەتىلدى

پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى ماۋلەن اشىمباەۆ ساۋد ارابياسىنا ساپارى بارىسىندا ء«دىن ليدەرلەرى ادىلەتتى جانە قاۋىپسىز الەم ءۇشىن» اتتى دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىستى.

فورۋمدا قاتىسۋشىلار ءوزارا ءىس-قيمىلدى نىعايتۋ جانە ادامزاتتى الاڭداتىپ وتىرعان وزەكتى پروبلەمالاردى ەڭسەرۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋ جونىندە پىكىر الماستى. ءىس-شارا اياسىندا سەنات توراعاسى دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسىنىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەستى.

ماۋلەن اشىمباەۆ دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلارعا ءىلتيپات بىلدىرە كەلىپ, قازىر بۇكىل الەم جاڭا جاھاندىق سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول وسىنداي الما­عايىپ كەزەڭدە اتالعان اۋقىمدى ءىس-شا­ر­انى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان دۇنيە­جۇزىلىك يسلام ليگاسى مەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ ميسسياسى ايرىقشا مانگە يە ەكەنىن, بۇل باستاما حالىقتار, مادەنيەتتەر جانە دىندەر اراسىنداعى بايلانىستى جولعا قويۋدى كوزدەيتىنىن ايتتى. بۇگىندە گەوساياسي شيەلەنىس, ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق, پاندەميا سياقتى ءتۇرلى پروبلەمالار بۇكىل الەم­نىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي تەرىس اسە­رىن تيگىزىپ جاتىر. وسى رەتتە ءارتۇرلى كون­فە­سسيالاردىڭ, حالىقارالىق جانە ساياسي ۇيى­مداردىڭ وكىلدەرىن بىرىكتىرەتىن دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزۋ سىندارلى ديالوگ قۇرۋ جولىنداعى ماڭىزدى جانە ۋاقتىلى الاڭ ەكەنى انىق.

ء«بىز قازىرگى سىن-قاتەرلەردىڭ, ەڭ الدى­مەن, ۋشىعا تۇسكەن گەوساياسي شيەلەنىس­تىڭ سالدارىن ەڭسەرۋ جولىندا كۇش-جىگەرى­مىزدى بىرىكتىرۋ ءۇشىن قاسيەتتى جەردە جي­نالىپ وتىرمىز. بۇگىندە تاياۋ شىعىس­تا, پالەستينادا, گازادا قيىن جاعداي قالىپتاسىپ, بەيبىت تۇرعىندار زارداپ شەگۋدە. بۇل ماسەلەدە قانتوگىستى دەرەۋ توقتاتىپ, ساياسي ديالوگتى جانداندىرۋ قاجەت. اتالعان ۇدەرىستە دۇنيەجۇزىلىك يس­لام ليگاسى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سون­داي-اق دىنگە, ناسىلگە جانە سەنىمگە قاتىس­تى كەمسىتۋشىلىكتىڭ بارلىق ءتۇرىن ايىپ­تايتىن مەككە دەكلاراتسياسىنىڭ ماڭىزى مەن ءمانى زور. قۇجات الەم جۇرتىن توزبەۋشىلىك پەن جەككورۋشىلىككە قارسى بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋگە ۇندەيدى. سوندىقتان بۇل دەكلاراتسيانى ءبارىمىز ساۋد ارابياسى مەن دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسىنىڭ جاھاندىق بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋعا قوسقان ۇلكەن ۇلەسى دەپ قابىلدايمىز», دەدى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباس­شىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى.

سونىمەن قاتار م.اشىمباەۆ دوڭگەلەك ۇستەلدە كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ وزەك­تى­لىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, الەمدە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق پروبلەمالار دا ۋشىعا تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق قالىپتاسقان رۋحاني داعدارىس جانە تابيعات پەن قوعامعا تۇتىنۋشىلىق كوز­قاراس تا ادامزاتقا ءوز سالدارىن تيگى­زەتىنى ءسوز بولدى. مۇنداي جاعدايدا جاھان­دىق ديالوگتى دامىتۋدىڭ جانە ءوزارا سەنىم­دى نىعايتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىنە دەگەن قاجەتتىلىك ارتا تۇسەتىنى انىق.

«قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ بەرىك جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىنە ۇنەمى باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. وسى ماقساتپەن پرە­زيدەنت بەيبىتشىلىككە شاقىراتىن جاڭا جا­ھاندىق قوزعالىس قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەر­دى. بۇل ۇدەرىستە ءدىن كوشباسشىلارى ايرىقشا ءرول اتقارا الادى. بيىل قىر­كۇيەك ايىندا استانادا «دىندەر ديالوگى: بولا­شاق جولىنداعى سينەرگيا» تاقىرى­بى­نا ارنالعان VIII سەزد وتەدى. قازىر ءدىني, ساياسي جانە قوعامدىق كوشباسشىلار­دىڭ بىر­لەسكەن ارەكەتتەرى اسا ماڭىزدى. سون­­داي-اق سەزد اياسىندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­­مى وركەنيەتتەر اليانسىمەن بىرلەسىپ, ءدىني نىسانداردى قورعاۋ جونىندەگى ار­نايى سەسسيا ۇيىمداستىرىلادى. وسى وراي­­دا سەزد بەن دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگا­سى­نىڭ قىزمەتىندەگى نەگىزگى باسىمدىق­­تار ۇقساس ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. ءبىز ال­داعى ۋاقىتتا وسى جولدا ليگامەن جان-جاق­تى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعاي­تۋعا مۇددەلىمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.

دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسى مەن قازاقستاندا ورنالاسقان حالىقارا­لىق كونفەسسياارالىق جانە دىنارالىق ديالوگ ورتالىعى اراسىندا ءوزارا تۇسىنىس­تىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ايتا كەتەيىك, دوڭگەلەك ۇستەلگە ساۋد ارابياسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ, اكا­دەميالىق توپتاردىڭ, ازاماتتىق قوعام­نىڭ جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى دە قاتىستى.

سونىمەن قاتار بۇل كۇنى ماۋلەن اشىمباەۆ دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ابدۋلراحمان بەن ابدۋللا ءال-زايدپەن كەزدەستى. وندا تاراپتار قازىرگى سىن-قاتەرلەرگە نازار اۋدارىپ, ولاردى ەڭسەرۋ جولدارىن تالقىلادى. سونداي-اق ولار ءتۇرلى باعىتتاردا ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋ جونىندە پىكىر الماستى.

ءوز تاراپىنان دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى قازاقستاننىڭ جاھاندىق دىنارالىق ديالوگتى دامىتۋعا ارنالعان باستامالارىن جوعارى باعالادى جانە بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىرۋعا مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, استانادا مۇحاممەد پايعامباردىڭ ءومىربايانىنا ارنالعان حالىقارالىق كورمە ۇيىمداستىرۋ جانە يسلام وركەنيەتى مۇراجايىن سالۋ جونىندەگى ماسەلەلەر ءسوز بولدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار