قاسيەتتى ورازا ايىندا جەر شوقتىعى بۋرابايدا وتكەن قۇرىلتايدىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا قازاقستان حالقىن قۋانىشقا بولەيتىن جاعىمدى جاڭالىق ەلدى ەلەڭ ەتكىزدى. بۇل شىنىندا, حالىقتىڭ كوڭىلىن كۇپتى قىلىپ جۇرگەن وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى ەدى...
وسى قۇرىلتايدا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ تالاي جىلدار قاتىپ قالعان توڭدى ءجىبىتىپ, توقەتەرىن ءبىر-اق ايتتى: «تورعاي ءوڭىرى قازاق حالقى ءۇشىن تاريحي ءارى رۋحاني ماڭىزى زور, قاسيەتتى مەكەن. بۇل ايماق – ۇلتىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتتەرى احمەت بايتۇرسىن ۇلى مەن مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ تۋعان جەرى عانا ەمەس, ەل رۋحانياتى مەن مادەنيەتىنىڭ التىن بەسىگى. الايدا كەيىنگى جىلداردا وڭىرگە جەتكىلىكتى دەڭگەيدە كوڭىل بولىنبەي, اسىرەسە قاتىناسى قيىنداپ, تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنا اسەر ەتتى. كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ السىزدىگى تورعايدى كوپتەگەن وڭىرلەردەن وقشاۋلاتىپ, ەل-جۇرتتىڭ ءبىر-بىرىمەن ارالاسۋىن قيىنداتىپ جىبەردى».
ءوز باسىم سول ءوڭىردىڭ ازاماتى بولعاندىقتان, ىرعىز – تورعاي جەرىنىڭ تاريحىن ءبىر كىسىدەي بىلەمىن دەپ ايتا الامىن.
تورعاي وزەنى سىرتتان كەلمەيدى. باستاۋىن ۇلىتاۋدان الاتىن ۇلى وزەن كەلە-كەلە ىرعىزعا قوسىلىپ, اقىرى ارالعا جەراستىمەن سۋ اياعى قۇردىمعا ءسىڭىپ كەتەدى... بۇل مەنىڭ بالا كەزىمنەن قۇلاعىما قۇيىلىپ, جادىمدا قالعان ەرتەگىدەي اڭگىمە ەدى. سول ارالدى دا قالپىنا كەلتىرۋگە تىنباي زەرتتەپ جۇرگەن زەرتتەۋشىلەر از ەمەس. ءبىر كۇنى ولاردىڭ دا ەڭبەگى جانىپ, ەل كادەسىنە جارار كۇندەر دە تۋار دەپ ۇمىتتەنەمىز. ويتكەنى قازىر ولگەننىڭ ءتىرىلىپ, وشكەننىڭ جانىپ جاتقان زامانى. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن مۇنداي قۇبىلىستارعا تاڭعالمايتىن بولدىق. قىم-قۋىت تاريحىندا وبلىسى ءتورت رەت اشىلىپ, ءتورت رەت جابىلعان جۇرتتىڭ نە كورمەگەن قۇقايى بار؟ سونىڭ بارىنە توزە بىلگەن تورعاي حالقىنا ەسكەرتكىش ورناتسا ارتىق بولماس ەدى...
بۇل ءسوزدى ەڭ العاش جازۋشىلارمەن كەزدەسۋىندە اتاقتى اقىن جۇبان مولداعاليەۆ كولبيننىڭ الدىندا ايتقان:
– مەن جاقىندا تورعايدا بولىپ قايتتىم (سىرباي ماۋلەنوۆتىڭ مەرەيتويىنا بىرگە بارعان). تورعاي سول باياعى رەۆوليۋتسيا ورناعان قالپىنان وزگەرمەي, ءالى تۇر ەكەن. تەمىرجول تۇگىل, تاس جولى دا جوق, جۇدەۋ قالپىندا كۇي كەشىپ جاتىر...
ەندى, مىنە, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا «تورعايعا تاس جول تارتىلسىن!» دەگەن قۋانىشتى حاباردىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز.
مەملەكەت باسشىسى بۇعان قوسا, بۇرىن دۇرىلدەگەن وبلىس بولعان تورعاي وبلىسىنىڭ ورتالىعى – ارقالىق قالاسىنا قايتادان كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىلىگىن باسا ايتتى. تاس جولدىڭ سىرتىندا اۋە قاتىناسىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا ارقالىق قالاسىنداعى اۋەجايىن تولىق جوندەۋدەن وتكىزىپ, جاڭادان تەمىرجول بەكەتىن سالۋدى ۇسىندى. بۇل تاسجولمەن قاتار بولاشاقتا تەمىرجولدىڭ كەزەك كۇتىپ تۇرعاندىعىن ەرىكسىز ەسكە سالادى.
جالپى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازىرگى قادامىنا حالىق ءدان ريزا.
جاقىندا ەل پرەزيدەنتىنىڭ قۇرىلتايدا كوتەرگەن تورعاي ماسەلەسىنە بايلانىستى ءماجىلىس دەپۋتاتى بەرىك بيسەنعاليەۆ «Egemen Qazaqstan» ارقىلى ءۇن قوستى (19.03.2025) ول بۇل ماسەلەنىڭ ماڭىزىن ايتا كەلىپ: «پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبا ىشكى كولىك قاتىناستارىن ەداۋىر جاقسارتادى. سونداي-اق ورتالىق ايماقتاعى اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن يگەرۋگە جانە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرەدى. پرەزيدەنتتىڭ تورعاي وڭىرىنە ايرىقشا نازار اۋدارۋى – ادىلدىكتىڭ, قامقورلىقتىڭ جانە ەل يگىلىگى ءۇشىن اتقارىلىپ جاتقان جۇيەلى جۇمىسىنىڭ كورىنىسى» دەپ اتاپ وتكەن.
وسىلاي ەلىنە, جەرىنە جانى اشىعان ازاماتتىڭ لەبىزى پرەزيدەنت كوتەرگەن تۇجىرىمدامالى ويدىڭ ءمان-ماعىناسىن ارتتىرىپ, قۇندىلىعىن كۇشەيتە تۇسەدى.
مۇندايدا اقىن كوڭىل شابىتتانىپ, ەل پەيىلىن, ارمان-تىلەگىن جەتكىزۋگە اسىعادى:
ارىلعان جوق بۇلتىنان اسپان ءالى,
سول بۇلتتارمەن ارالاس جاس تامادى.
قارلى بوران, سارى اياز ارالاسقان,
تاۋەلسىزدىك قاڭتاردان باستالادى.
اكەڭ سەنىڭ جان سالعان الاش ءۇشىن,
قازاعىمنىڭ تاۋى مەن دالاسى ءۇشىن.
ويتكەنى سەن ازەلدە مايدان كورگەن,
جاۋىنگەردىڭ جانكەشتى بالاسىسىڭ.
تۇرسىڭ قازىر ۇلتىڭنىڭ داراسى بوپ,
اسقاقتارسىڭ حالقىڭا جاناشىر بوپ.
«ارى تازا, جانى ادال ءھام ءبىلىمدى,
قالامگەردىڭ قاستەرلى بالاسى!» – دەپ.
سەرىك تۇرعىنبەك ۇلى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, اقىن, دراماتۋرگ