نيەت بولسا, كاسىپ تابىلادى

پرەزيدەنت ۇلتتىق قۇ­رىل­تاي­دا سويلەگەن سو­زىن­دە: «وزدەرى­ڭىز­ بىلە­سىزدەر, مەن 2025 جىلدى «جۇ­مىس­شى ماماندىقتارى جىلى» دەپ جاريالادىم. بۇل – كاسىپ­تىك جانە تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىن جاڭعىرتۋ­عا جانە جۇمىسشى ماماندار­دىڭ قوعامداعى بەدەلىن ارتتىرۋعا ارنالعان ماڭىزدى شەشىم.جاستاردىڭ مۇمكىندىگىن ارتتىرىپ, كاسىبي باعىت-باعدار بەرۋگە باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. ولار­دىڭ سۇرانىسقا يە جۇمىسشى ماماندىقتاردى مەڭگەرۋىنە جاع­داي جاساۋ كەرەك. بۇل – ءوڭىر باس­شىلارىنىڭ ءبارىنىڭ مىندەتى.جاستاردىڭ زامان تالابىنا ساي ءبىلىم الۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدىگى قوس­شى قالاسىندا حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كوللەدج اشۋى كەرەك. قالانىڭ استانا ىرگەسىندە تۇرعانىن جانە تۇرعىندارىنىڭ سانى تەز ءوسىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرسەك, بۇل – وتە وزەكتى ماسەلە», دەگەن مەملەكەت باسشىسى مامان دايارلاۋداعى ماڭىزدى قادامدار­عا توقتالدى.

راسىندا, بيىل باسەكەگە قابى­لەتتى مامان دايارلاۋعا, ءبىلىم ۇيىمدارىن ماتەريال­دىق-تەح­­­­­ن­­­ي­­كالىق قۇرال­دار­مەن جاب­دىق­­تاۋعا, پەداگوگتەردىڭ بىلىك­تى­لىگىن ارتتىرۋعا كوپ كوڭىل ءبولى­نىپ جاتىر. تەحنيكالىق, كاسىپ­تىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋعا بيزنەس-قۇرىلىمدار مەن ينۆەستورلاردى تارتۋ كوزدەلگەن. كاسىپورىنداردىڭ تاپسىرىسى نەگىزىندە ەكونوميكاعا قاجەتتى مامانداردى ماقساتتى تۇردە دايارلاۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.

جىل باسىندا ۇكىمەت 7 باعىت بويىنشا 70 تارماقتى قامتي­تىن «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلىن وتكىزۋ» جونىندەگى ءىس-شا­را­لار جوسپارىن بەكىتتى. وقۋ-اعار­تۋ مينيسترلىگى تەحنيكا­لىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى ترانس­فور­ماتسيالاۋدىڭ 2025–2027 جىل­دارعا ارنالعان جول كارتا­سىن قابىلدادى.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ەڭبەك رەسۋرستارىن بولجاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرىن پايدالانۋ قاعيدالارىنا سايكەس قىسقامەر­زىمدى كەزەڭگە (1 جىل), ورتامەرزىم­دى كەزەڭگە (6 جىل), ۇزاقمەرزىم­دى كەزەڭگە (2050 جىلعا دەيىن) ەڭبەك رەسۋرستارىن بولجاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن قالىپتاستىرادى. ورتامەرزىمدى بولجامعا ساي­كەس 2025–2030 جىلدار ارالىعىن­دا جۇمىسشى ماماندىقتارعا سۇرانىس ايتارلىقتاي ارتادى. ناق­تىراق, سانمەن ايتار بول­ساق, وسى كەزەڭدە ەڭبەك نارىعىنا 403 مىڭ جۇمىسشى قاجەت بولادى. ونىڭ ىشىندە ەڭ سۇرانىس­قا­ يە ماماندىقتاردىڭ ءتىزىمىن ­جۇك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى ­(21,8 مىڭ) باستايدى. سانتەحنيك­تەر مەن قۇبىر جوندەۋشىلەرگە (17,3 مىڭ), دانەكەرلەۋشىلەرگە (15,6 مىڭ), قۇرىلىسشى بريگاديرلەرى (11,9 مىڭ), اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىلەرى (10,9 مىڭ), سىلاقشىلار (9,9 مىڭ), تەحنيك-ەلەكتريك (9,7 مىڭ), تراكتورشى (9,7 مىڭ), قۇرىلىسشى-مونتاج­شى­لار (8 مىڭ), ونەركاسىپ جاب­دىق­تار سلەسارلەرى, باسقا دا ما­مان­دىق يەلەرىنە سۇرانىس كوبەيەدى.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەت­تىك قورعاۋ مينيسترلىگى مامان­دىق تاڭداۋعا جاردەمدەسەتىن «Man­sap Compasy» اقپاراتتىق پلاتفور­ماسىن ىسكە قوستى. وسى ارقىلى ەل ازاماتتارى كاسىبي مانساپتى تاڭداپ, ءوزىنىڭ مانساپتىق با­عىتىن باسقارا الادى. بۇل جوبادا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسى, «Amazon» كوم­پانياسى­نىڭ شەشىمدەرى پايدالانىلدى. جاساندى ينتەل­لەكتىنىڭ ار­قاسىندا پلاتفورما اشىق دەرەك­قورلارداعى بوس جۇمىس ورىن­داردى انىقتاپ, وزەكتى ما­مان­دىقتارمەن ارا قاتىناسىن بەلگىلەيدى. پلاتفورمادا قول­جە­تىمدى بوس جۇمىس ورىندارى, جا­لاقى, ءبىلىم دەڭگەيىنە قويى­لا­تىن تالاپتار, ءبىلىم بەرۋ مەكەمە­لەرىنىڭ رەيتينگتەرى, كوپتەگەن وزگە مالىمەت تۋرالى ەگجەي-تەگجەي تالداۋ جاسالعان. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە جاستاردىڭ ەڭبەك نارىعىنان ءوز ورنىن تابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇردىسىن ءتيىمدى ەتەدى», دەپ جازىلعان مينيسترلىكتىڭ رەداكتسياعا ۇسىنعان رەسمي اقپا­راتىندا.

ەلىمىزدە 2012 جىلدان باس­تاپ ستۋدەنتتەردى دۋالدى وقى­تۋ جۇيەسى ىسكە اسىپ كەلەدى. وسى ار­قىلى جاستار ماشىعىن تاجى­ريبەدە شىڭداۋعا مۇمكىندىك ال­دى. دۋالدى وقىتۋدىڭ شارتىنا سايكەس ستۋدەنتتەر تەوريا­لىق نەگىزدەردى كوللەدجدە ءوتىپ, تاجىريبەلىك داعدىلارىن جۇ­مىس ورنىندا شىڭدايدى. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ رەداك­تسيا­عا ۇسىنعان رەسمي اقپاراتىن­دا: «دۋالدى وقىتۋ مەملەكەت­تىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى شەڭبە­رىن­دە بارلىق ستۋدەنتتەردىڭ 28%-ىن قامتيدى. وعان 10 مىڭنان استام كاسىپورىن قاتىسادى. 2025 جىلى سۇرانىسقا يە ماماندىقتار­مەن 100% تەگىن قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇگىنگى كۇنى بۇل كورسەتكىش 90%-دى­ قۇراپ وتىر. قازىر ەلىمىز­­دە­گى كوللەدجدەردە كادر دايارلاۋ­دا­ تەحنيكالىق ماماندىق­تار­عا­ سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. اتاپ ايت­ساق, بۇل قاتاردا گەولوگيا, تاۋ-كەن ونەركاسىبى, ەنەرگەتيكا, ­مەتال­لۋرگيا, ماشينا جاساۋ, كولىك, بايلانىس, تەلەكوممۋنيكاتسيا, IT باعىتتارىنىڭ ماماندىقتارى بار. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2025 جىلعا دەيىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس­­تىڭ 70%-ى تەحنيكالىق ماماندىق­تار­عا باعىتتالادى. وسىعان باي­لانىستى ءبىز جاستاردى تەحنيكا­لىق ماماندىقتاردى مەڭگەرۋگە شاقىرامىز», دەپ جازىلعان.

جالپى, جۇمىسشى مامان­دىقتى مەڭگەرىپ, كەلەشەكتە قو­لىنان ءىس كەلەتىن ازامات بولۋدى كوزدەگەن جاستارعا مۇمكىندىك كوپ. كاسىپتىك-تەحنيكالىق كوللەدجدەر مەملەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە تەك ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتى مامانداردى دايارلايدى. دەمەك كوللەدج تۇلەگى ءوزى تاڭداعان ماماندىقتىڭ ناعىز مايتالمانى بولۋدى مۇرات تۇتسا, سول باعىتتا تالماي ىزدەنسە, ءسوزسىز ماقساتىنا جەتەدى, سۇرانىسقا يە بولادى.