ايەل اجارى – اشەكەيدە

كورمەنىڭ ۇيىم­داس­تى­رىلۋىنا ۇلتتىق ارحيۆ پەن «Amanat» پار­تيا­سىنىڭ ەسىل اۋداندىق بو­لىمشەسى, استانا قالاسى ءماسلي­حاتىنىڭ دەپۋتاتى, ەتنوگراف-كوللەكتسيونەر باحارگۇل تولە­گەنقىزى ۇيىتقى بولدى.

ءىس-شارا بارىسىندا ارحيۆتىك قۇجاتتار مەن زەرتتەۋلەر, قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى ۇلتتىق كيىمدەرى جانە زەرگەرلىك بۇ­يىمدارىنىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرى, اتاپ ايتساق, باحارگۇل تولەگەن­قىزىنىڭ جەكە كوللەكتسياسىنان حIX عاسىر باسىندا جاسال­عان كۇمىس بەلدىك, رەسەي ارحيۆىنەن تابىلعان سول بەلدىكتى تاعىپ تۇسكەن ايەلدىڭ سۋرەتى مەن اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ ۇلتتىق كيىمدەر مەن اشەكەي بۇيىمدار, اسىل تاستار تۋرالى قولجازبا زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلدى.

قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق كيىمى تەك ءسان-سالتاناتتىڭ عانا ەمەس, حالقىمىزدىڭ دۇ­نيە­تانىمى مەن بولمىس-ءبىتى­مىنىڭ كورىنىسى سانالادى. ايەلدەردىڭ كيىم ۇلگىلەرى ولار­دىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە, الەۋ­مەتتىك مارتەبەسىنە بايلانىستى اجىراتىلعان. قىز-كەلىنشەكتەردىڭ, ورتا جاستاعى انالار مەن ەگدە جاستاعى اجە­لەردىڭ كيىم ۇلگىلەرى ءبىر-بىرى­نەن ايرىقشا ەرەكشەلەنەدى. جاس قىزدار ويۋ-ورنەكپەن بەزەن­دىرىلگەن قوس ەتەكتى كويلەك كيىپ, كوبىنەسە ۇكىلى تاقيا تاققان. ال كەلىنشەكتەر سالماقتى ءارى ءساندى كەڭ ەتەكتى كيىم كيگەن ەكەن. ولاردىڭ كيمەشەگى اق ماتادان تىگىلىپ, يىقتى جاۋىپ تۇراتىن بولعان. اجەلەردىڭ كيىمى – بايسالدى, كۇمىس اشەكەيلەرمەن تولىقتىرىلعان.

كورمەدە قازاق ايەلىنىڭ وسى ەرەكشەلىكتەرىن ايقىندايتىن تاريحي كيىم ۇلگىلەرى قويىلىپ, ولاردىڭ ارقايسىسى تۋرالى تىڭ دەرەكتەر ايتىلدى. ايەل جاسى مەن الەۋمەتتىك مارتەبەسىنە قاراي تاعاتىن زەرگەرلىك بۇيىم­داردىڭ ۇلگىلەرى ۇسىنى­لىپ, ولاردىڭ جاسالۋ ادىستەرى مەن ما­ڭىزدىلىعى تۋرالى قىزىقتى اقپاراتتار بەرىلدى.

حالقىمىز ەجەلدەن كۇمىس پەن التىننان جاسالعان اشەكەي بۇيىمدارعا ەرەكشە ءمان بەرگەن. تەك اسەمدىك ءۇشىن عانا ەمەس, ايەل زاتىنىڭ مارتەبەسىن ايقىنداۋ, ءتۇرلى نانىم-سەنىمدەردى ءبىلدىرۋ, ءتىپتى دەنساۋلىققا پايداسى بار دەگەن سەنىممەن دە تاعىلعان.

بۇل كورمە ۇلتتىق كيىم مەن زەرگەرلىك ونەردى زاماناۋي تۇر­عىدا دارىپتەۋدى كوزدەدى.