«قازاقستان حالقىنا»: ۇزىلگەن ءۇمىت جالعانادى

بىلتىر قانداي جۇمىس تياناق­تالعا­­­نىن, بيىل نەندەي جوس­پار ىسكە اسىرىلاتى­نىن «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى­نىڭ باسقار­ما توراعاسى بولات جامىشەۆ باياندادى. پرەزي­دەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىز­­­مەتىندە وتكەن ءباسپاسوز ءماسلي­حا­تىن­دا قايى­رىم­دىلىق باعىتتاعى باعدارلامالار مەن جو­با­­لاردىڭ قانشالىقتى ورىن­دال­عانى ءمالىم ەتىلدى.

ءۇش جىل ىشىندە قور 104 قايى­رىم­دىلىق باعى­تىنداعى باع­دار­لاما مەن جوبانى جۇزەگە اسى­رۋ­عا ۇيىتقى بولسا, سونىڭ 62-ءسى اياقتال­عان. بۇگىندە قوردىڭ ەسەپشوتىنا قايىرىم­دىلىق­قا دەپ جينالعان قاراجات سوماسى – 252 ملرد تەڭگە. وسى ۋاقىتتا قارجىنىڭ 186,5 ملرد تەڭگەسى قايىرىمدىلىق كومەككە, قولداۋعا جۇمسالعان. بىل­تىر 96,6 ملرد تەڭگە يگەرىلگەن.

الەۋمەتتىك سالانى بەكەمدەۋ ماقساتىندا قۇرىلعان قوردىڭ يگىلىگىن الدىمەن مەگاپوليس, وبلىس ورتالىعىنان قيىر جايلاپ, شەت قونعان اۋىل تۇرعىندارى كورۋگە ءتيىس. الىس اۋىلدارداعى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن, مادەنيەتتى, ينكليۋزيۆتى سپورتتى دامىتۋ, بالالاردى وڭالتۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ, سونداي-اق توتەن­شە جاعداي تۋىنداعاندا كو­مەك كورسەتۋ – قوردىڭ نەگىزگى باعىتى.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ جول­داۋىنا سايكەس «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» جىل سايىنعى كىرىسىنەن كەم دەگەندە 7%-ىن «قازاقستان حالقىنا» قورىنا اۋدارادى. بىلتىر قورعا 66,6 ملرد تەڭگە تۇسكەن, بيىل «سامۇرىق-قازىنادان» قايىرىمدىلىق جوبالارعا جۇمسالاتىن 50 ملرد تەڭگە اۋدارىلادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. ودان بولەك, «لوتەرەيا جانە لوتەرەيا قىزمەتى تۋرالى» زاڭنىڭ 14-بابىنا سايكەس ء«ساتتى جۇلدىز» اق لوتەرەيا وپەراتورى دا بىلتىر قورعا 1,4 ملرد تەڭگە اۋداردى. ءىرى ءوندىرىس ورىندارى, ىرگەلى كومپانيالاردان بولەك, جەكەلەگەن ازاماتتاردان دا قور ەسەپشوتىنا اۋدارىلعان قاراجاتتىڭ قايدا, قالاي جۇمسالعانى دا بەلگىلى. قايىرىمدىلىق جوبالارىنىڭ قان­شالىقتى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلعانى «Ernst&Young» كومپانياسىنىڭ جىل سايىنعى سىرتقى اۋديت جۇر­گىزۋىمەن ايقىن­دالادى.

ينفوگرافيكانى جاساعان – امانگەلدى قياس, «EQ»

«قاراجات ەڭ الدىمەن ونكو­لو­گيا­لىق اۋرۋلارمەن كۇرەس جونىن­دەگى 2023-2027 جىلدارعا ار­نالعان كەشەندى جوس­پاردا كوز­­دەلگەن ءىس-شارالاردى ىسكە اسى­­رۋ­عا جۇمسالادى. سونىمەن قا­تار بيىل ورفاندىق اۋرۋلارى بار ازاماتتاردى دارىلىك پرەپاراتتارمەن قامتا­ما­سىز ەتۋگە باعىتتالادى. قور قايى­رىمدىلىق جوبالاردىڭ ىسكە اسى­رىلۋىن, قاراجاتتىڭ جۇمسالۋىن باقىلاۋ تەتىك­تەرىن ەنگىزدى. بۇل بىزگە ءاربىر تەڭگەنىڭ قولداۋدى قاجەت ەتە­تىندەردىڭ يگىلىگىنە پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇم­كىندىك بەرەدى», دەدى ب.جامىشەۆ.

قور سپورت پەن مادەنيەت سالاسىنا 9,5 ملرد تەڭگە جۇمساعان, ىسكە اسىرىلعان باعدارلامالار مەن جوبالاردىڭ سانى – 12. باتىس قازاقستان وبلىسىندا 25 اۋىلدىق كىتاپحانا جاڭارتىلىپ, كوميۋنيتي ورتالىقتارىنا اينالدىرۋ قولعا الىنعان. العاشقى ەكى كوميۋنيتي ورتالىقتىڭ تۇساۋكەسەرى بىلتىر 16 جەلتوقساندا ءوتتى. شال­عاي ەلدى مەكەندەردە سپورتپەن شۇعىلدانۋعا ارنالعان زالداردىڭ تاپشىلىعى, بار بولعان جاعدايدا قولجەتىمسىزدىگى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا, اۋىل جاس­تارىنىڭ يگىلىگىنە دەپ 100 سپورتزال اشىلدى. اۋىلدىق جەرلەردە, كەنتتەر, شاعىن قالالاردا 40 اڭعار ءتيپتى سپورت زالدارىن سالۋ جوسپارلانعان. 4 نىسان پاي­دالانۋعا بەرىلدى, 9 نىساننىڭ قۇ­رى­لىسى ءجۇرىپ جاتىر.

توتەنشە جاعداي تۋىنداعاندا كومەك كورسەتۋگە 20,6 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, بىلتىرعى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 5 وڭىردە 627 ءۇيدىڭ قۇرىلىسىنا قارجى جۇمسالدى. الەۋمەتتىك قولداۋ مەن وڭالتۋ بو­يىن­شا جالپى سوماسى 16,3 ملرد تەڭگەگە 29 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. قارجى نەگىزى­نەن وڭالتۋ ورتالىقتارىن جابدىق­تاۋ­عا, اۋتيزم, باسقا دا مەنتالدى بۇزىلۋلارى بار بالالارعا ارنالعان ورتالىقتاردى كەرەك-جاراقپەن قامتا­ما­سىز ەتۋگە, بالا­­لار مەن جاستارعا ارنالعان ين­نو­ۆا­تسيالىق پروتەزدىك-ورتو­پە­­ديالىق بۇيىمدار, ەكزوقاڭقالار ساتىپ الىپ, مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى بالالار مەن جاس­وسپىرىمدەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالىپ وتىر.

185 ادام يننوۆاتسيالىق اياق پرو­تەزدەرىمەن قامتاماسىز ەتىل­دى. ەلىمىزدىڭ 8 وبلىسىندا مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى بالالار مەن جاس­وسپىرىمدەرگە ارنالعان «تۇساۋ كەسەر» دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ ۇيىرمەلەرى جۇمىس ىستەيدى. سەرىكتەستەرمەن بىرلەسە شىمكەنت, پاۆلودار, تالدىقورعان, وسكەمەن, قوستاناي, تاراز, اقتوبە قالالارىندا ءاۋتيزمى, باسقا دا مەنتالدى بۇزىلۋلارى بار بالا­لار­عا ارنالعان 7 ورتالىق ىسكە قوسىلدى. بيىل اقتاۋ قالاسىندا اشىل­ماق.

قور توراعاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جالپى سوماسى 132,8 ملرد تەڭگەگە 30 باعدارلاما مەن جوبا قولعا الىنعانىن اتاپ ءوتتى. «كومەك كورسەتۋدىڭ ءۇش نەگىزگى باعىتى – يننوۆاتسيالىق نىسانالى دارىلىك زاتتاردى ساتىپ الۋدى قارجىلاندىرۋ, ۇزدىك الەمدىك وندىرۋشىلەردىڭ زاماناۋي قۇرال, قوندىرعىلارىمەن جابدىقتاۋ, ەلىمىزگە جاڭا تەحنولوگيالاردى اكەلۋ ماقساتىندا دارىگەرلەر مەن مامانداردى وقىتۋ. اۋىر, ورفاندىق اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەرگە دارىلىك پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋ دا ماڭىزدى. ءۇش جىلدا 490 ازاماتقا, ونىڭ ىشىندە 371 بالاعا قاجەت 38 ءتۇرلى ءدارى ساتىپ الۋعا 62,3 ملرد تەڭگە بولىنگەن. قور ونكولوگيالىق, ونكو­گە­ما­تو­لو­گيالىق اۋرۋلارى بار 1284 ازاماتتى 14,76 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا دارىلىك پرەپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتتى.

ونكولوگيالىق قىزمەتتى دا­مى­تۋ ماق­ساتىندا 2023-2024 جىل­دارى بەس وڭىرگە ارنالعان جەلىلىك ەلەكتروندى ۇدەتكىشتەر, كومپيۋتەرلىك توموگرافتار, ناۆيگاتسيالىق جۇيەلەر ساتىپ الۋعا 19,8 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بالالار نەيروحيرۋرگيالىق قىزمەتىن دامىتۋ باعىتىندا 19 وڭىردە 22 مەديتسينالىق ۇيىمدار جابدىقتالدى. الماتى, قىزىلوردا, اقتوبە وبلىستارىندا QH «دەنساۋلىق جولى» جوباسى اياسىندا شالعاي وڭىر­لەر­دەگى تۇرعىنداردى ۋاقتىلى ونكولوگيالىق سكرينينگتەن, پرو­فيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن وتكىزۋگە ارنالعان جىلجىمالى مەدي­تسي­نا­لىق كەشەندەر ساتىپ الىندى.

دونورلىق ءمولدىر قابىقتى اۋىس­تىرۋدى قاجەت ەتەتىن 226 پاتسيەنتكە, ونىڭ ىشىندە 107 بالاعا قايىرىمدىلىق كومەك كورسەتىلدى. وپەراتسيانىڭ ءبارى س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كلينيكاسىندا جۇرگىزىلدى. ەلدەگى جاڭا تەحنولوگيالاردى ترانسفەرتتەۋ ماقساتىندا دارىگەرلەر مەن مامانداردى وقىتۋ اياسىندا 23 ترانسپلانتاتسيالىق ۇيلەس­تىرۋشى, 25 مەديتسينالىق گەنەتيك, 25 ۋلترا­­­دىبىستىق دياگنوستيكا ماما­نىنىڭ ءبىلىمىن شىڭداۋىنا قارجى ءبولىندى.

اۋىلدىق جەرلەردە 5 وبلىستىق وڭال­تۋ ورتالى­عى مەن 4 اۋداندىق وڭالتۋ ورتالىعى اشىل­دى. «Qن وڭالتۋ ورتالىقتارى», «Qن اۋدان­دىق وڭالتۋ ورتالىقتارى» قايى­­رىم­­دىلىق باعدار­لامالارىن ىسكە اسىرۋ جال­­عاسىپ, جىل سوڭىنا دەيىن 25 وڭال­تۋ ورتا­لىعى مۇقتاج جاندار يگىلىگىنە بەرىل­مەك.

ء«بىلىم بەرۋ سالاسىنا 61,4 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 19 باعدارلاما مەن جوبا جۇزەگە اسىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە 2022 جىلدان باستاپ, اۋىلدىق جەرلەردەگى وقۋشىلارعا ساپالى ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتىرۋدى كوزدەپ, 17 ايماقتاعى 135 تىرەك مەكتەپتى جابدىقتاۋعا 33,5 ملرد تەڭگە ءبولدى.

«تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ, اقتوبە وبلىسىنىڭ 134 شاعىن جيناقتالعان مەكتەبىندە ماتەريالدىق-تەحنيكا­لىق بازا جاڭار­تىلدى ءارى وقىتۋ­دىڭ 4 مودەلى سىناقتان ءوتتى. الماتى وبلىسىنىڭ مەكتەپتەرىنە ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەيلەرىنىڭ تاجىري­بەسىن ەنگىزۋ جوباسى اياسىندا وبلىستاعى 50 مەكتەپتە (8 قالالىق, 42 اۋىلدىق) 150 فيزيكا, حيميا, بيولوگيا كابينەتتەرى جابدىقتالدى. قارا­عان­دى وبلىسىندا وسى جوبامەن 86 مەكتەپ 253 فيزيكا, حيميا, بيولوگيا كابينەتتەرىمەن جابدىقتالدى. قوردىڭ ءبىلىم گرانتتارى ەلىمىزدىڭ 92 جوعارى وقۋ ورنىندا وقيتىن اۋىلدىق جەرلەردەگى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى, از قامتىلعان وتبا­سىلاردان شىققان 3000 مىڭنان استام ستۋدەنتكە الەۋمەتتىك ليفت پەن جوعارى ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزدى. مونو قالالاردا, اۋىلداردا 360 مەكتەپتى قام­تىعان روبوتتەحنيكا كابينەتتەرىنە جاب­دىق الىندى. «جازدىق جولداما» جوباسى اياسىندا 2 جىل ىشىندە 40 000 مىڭداي بالا زياتكەرلىك, شىعارماشىلىق دامۋى­نا ىقپال ەتەتىن باعدارلاما اياسىندا قاۋىپسىز ءارى جايلى ورتادا جازعى دەمالىسىن وتكىزدى», دەپ اتاپ ءوتتى قوردىڭ باسقارما توراعاسى.

«شاعىن قالالار – ۇلكەن مۇم­كىن­دىكتەر» – «قازاقستان حالقى­نا» قورى­نىڭ بيىل ىسكە اسىراتىن نەگىزگى باستاماسى. ءىرى بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ۇلتتىق قايىرىمدىلىق كونفەرەنتسياسىندا قور باسشىلىعى «شاعىن قالالار – ۇلكەن مۇمكىندىكتەر» باستاماسىن كوتەرگەن ەدى. باستاما قوردىڭ مودۋلدىك فورماتتاعى قايىرىمدىلىق باعدارلامالارى مەن جوبالارىن كا­سىپورىندار, جالپى جەرگىلىكتى بيز­نەس­تىڭ قولداۋىمەن شاعىن قالالارعا بەيىمدەۋدى كوزدەيدى.