تۇپ-تۋرا 80 جىل بۇرىن, ءدال وسى كۇنى وسۆەنتسيم-بيركەناۋ كونتسلاگەرىنەن 7 مىڭعا جۋىق تۇتقىن كەڭەس اسكەرىنىڭ كۇشىمەن بوستاندىققا شىعارىلدى. ولار 1,3 ميلليون ادام توعىتىلعان ازاپ تۇرمەسىنەن ءتىرى شىققان سوڭعى جاندار بولىپ تاريحتا قالدى. بۇل تۋرالى حالىقارالىق حولوكوست قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە وراي بۇۇ-نىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارى فولكەر تۇرىك ەسكە الدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ء«بىز قۇربانداردىڭ رۋحىن ۇمىتپايمىز, ارامىزعا امان جەتكەندەرىنە قۇرمەت كورسەتەمىز جانە ادامزات بالاسى مۇنداي قاتىگەزدىككە جول بەرمەۋگە انت بەرگەنىن ۇنەمى جادىمىزدا ساقتايمىز», دەدى بۇۇ باس قۇقىق قورعاۋشىسى.
بۇعان قوسا ول بەلىگىلى جازۋشى, وسۆەنتسيمنەن بوساتىلعان تۇتقىنداردىڭ ءبىرى بولعان پريمو لەۆيدىڭ قاناتتى سوزىنە سىلتەمە جاسادى.
«بۇل نارسە باستان ءوتتى, سوندىقتان ول كەز-كەلگەن جەردە, كەز كەلگەن ۋاقىتتا قايتالانۋى مۇمكىن».
ايتا كەتەيىك, حالىقارالىق حولوكوست قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىندا 2005 جىلى بەكىتىلگەن ەدى.