سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىمەن, ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرىمەن, قوعامدىق جانە ءدىني بىرلەستىكتەر وكىلدەرىمەن كەزدەستى. وڭىرگە ساپارى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى اياسىنداعى جانە ايماقتاردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە جول اشاتىن جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن دامىتۋ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋعا قاتىستى ماسەلەلەر دە تالقىلاندى. بۇل رەتتە ماڭىزدى باعىتتار بويىنشا سەنات پەن ءماسليحاتتاردىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ەرەكشە مانگە يە ەكەنى ايتىلدى.
پالاتا توراعاسى «قازاقستان وڭىرلەرىندە ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ: قازىرگى جاعدايى مەن كەلەشەگى» تاقىرىبىنا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىستى. ول ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا بەلگىلەپ بەرگەن باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – ايماقتاردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە جول اشاتىن جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن دامىتۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى. ماۋلەن اشىمباەۆ اتاپ وتكەندەي, بۇل ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن بىلىكتى, كاسىبي ماماندار مەن بارلىق دەڭگەيدە كەشەندى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت.
«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ «Ana tili» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا ەكونوميكانىڭ ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ الدىمىزدا تۇرعان باستى مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە سالالىق ماماندار – ينجەنەرلەر, ەنەرگەتيكتەر, سۋ شارۋاشىلىعى ماماندارى, اگرونومدار, مال دارىگەرلەرى, باسقا دا ماڭىزدى ماماندىقتاردىڭ وكىلدەرى سۇرانىسقا يە. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى 2025 جىلدى جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى دەپ جاريالادى. بۇل رەتتە اتالعان مامانداردى دايارلاپ قانا قويماي, ەلىمىزدە ەرەكشە ەڭبەك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ, ەڭبەك ادامدارىنا قۇرمەت كورسەتۋگە تاربيەلەۋ, ەڭبەكسۇيگىشتىك پەن كاسىپقويلىق قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋ اسا ماڭىزدى. ەڭبەك ادامدارى – ەل دامۋىنىڭ نەگىزى. سول سەبەپتى, جۇمىسشى ماماندىقتاردىڭ بەدەلى جوعارى دەڭگەيدە بولۋى كەرەك», دەدى سەنات سپيكەرى.
وسى ورايدا وبلىستاردىڭ ساپالى ەكونوميكالىق دامۋىن ولاردىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن بۇگىنگى پروبلەمالارىن ەسكەرە وتىرىپ قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيتىن ناقتى شارالارعا باسا ءمان بەرىلدى. م.اشىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى, ءارتۇرلى ءوڭىر, قالا مەن اۋىل جانە ماماندىقتار اراسىنداعى ەڭبەك ديسپروپورتسياسى, تەڭگەرىمسىز ۋربانيزاتسيا, دەموگرافيالىق داعدارىس قازىرگى تاڭداعى ەڭ وزەكتى ماسەلە بولىپ سانالادى. ولاردى شەشۋ ءۇشىن بارلىق مۇددەلى تاراپتىڭ كۇش-جىگەرىن ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىرۋ قاجەت.
«وڭىرلەر اراسىنداعى ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ تەڭگەرىمىن قامتاماسىز ەتۋ – ماڭىزدى مىندەت. تۇركىستان, جامبىل وبلىستارى سياقتى ەڭبەك رەسۋرستارى ارتىق وڭىرلەر مەن جۇمىس كۇشى جەتىسپەيتىن ايماقتار بار. مىسالى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى. اتالعان ماسەلەگە بۇل وڭىردەگى حالىقتىڭ تابيعي كەمۋ ۇدەرىسى دە ءوز سالدارىن تيگىزىپ جاتىر. بۇگىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تۋ كورسەتكىشى تومەن, ال ءولىم-ءجىتىم جوعارى دەڭگەيدە. بۇل ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ باياۋلاۋىنا جانە ءوندىرىس الەۋەتىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلەتىن پروبلەمالار تۋىنداتادى. دەموگرافيالىق ۇردىستەر مەن ەكونوميكامىزدىڭ قاجەتتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ىشكى كوشى-قونىن جۇيەلەۋ, كادرلاردى روتاتسيالاۋ, جاستاردى وقىتۋ جانە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ باعدارلامالارىن جانداندىرۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اڭعارامىز. بۇرىنعى تاجىريبەنى تالداپ, ول باعدارلامالاردىڭ نەگە ءتيىمسىز بولعانىن زەردەلەپ, ەلىمىزدە ەڭبەك كوشى-قونىنىڭ اۋقىمىن ارتتىرۋعا قاجەتتى قادامدار مەن تەتىكتەردى پىسىقتاعان ءجون», دەپ پالاتا توراعاسى ەڭبەك كوشى-قونى باعدارلامالارىن ودان ءارى دامىتۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جانە ءوڭىر جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋ كەزىندە ماۋلەن اشىمباەۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اگروونەركاسىپتىك الەۋەتىنە توقتالىپ, سەنات دەپۋتاتتارى ونى ىسكە اسىرۋعا زاڭنامالىق دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. وسىعان بايلانىستى يندۋستريالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار, سونداي-اق بىرلەسكەن جۇمىستىڭ باسقا دا نەگىزگى باعىتتارى ءسوز بولدى. سونىمەن قاتار كەزدەسۋدە ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, ونىڭ ىشىندە اۋىلدارداعى ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭارتۋ ماسەلەسى اسا ماڭىزدى ەكەنى ايتىلدى.
«وبلىستا ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا دا باسا ءمان بەرىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, بىلتىر ەكىنشى جەو-دا جاڭا مۇرجانىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. اۋىلدىق جەرلەردە ەلەكتر جەلىسى جاڭارتىلىپ جاتىر. سەناتورلار 2025 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى قاراۋ بارىسىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ۇسىنىستارىن نازارعا الدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا قوسىمشا قاراجات ءبولىندى. ناقتى ايتار بولساق, ولار – اۋىلداردى سۋمەن, جىلۋمەن جابدىقتاۋعا جانە وڭىرلىك دامۋ سالالارىنا قاتىستى جوبالار. الداعى ۋاقىتتا پالاتا وسى وڭىردەن سايلانعان سەناتورلارمەن بىرگە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ جان-جاقتى دامۋىنا قاجەتتى كومەك پەن قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرا بەرەدى», دەپ م.اشىمباەۆ ءماسليحات دەپۋتاتتارىن پارلامەنتتىڭ زاڭنامالىق جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسۋعا جانە وڭىرلەردەگى وزەكتى پروبلەمالاردى شەشۋگە ارنالعان تۇجىرىمدامالىق ۇسىنىستار ازىرلەۋگە شاقىردى.
كەزدەسۋگە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرى مەن وڭىردەگى ءدىن وكىلدەرى دە قاتىستى. پارلامەنت دەپۋتاتتارى ولارمەن بىرگە رۋحاني ديپلوماتيانى دامىتۋعا قاتىستى ماڭىزدى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VIII سەزى اياسىنداعى ماقسات-مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ جونىندە پىكىر الماستى.
«ەلىمىزدەگى بارلىق ەتنوستىق توپتىڭ رۋحاني, مادەني, گۋمانيتارلىق مۇددەسىن قامتاماسىز ەتۋدە بىرلەسكەن جۇمىسىمىزدى ودان ءارى جالعاستىرا بەرەمىز. بۇل ىستە ەڭ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى مەملەكەتتىك ءتىلدى ىلگەرىلەتۋ جانە قولداۋ ەكەنى انىق. قازاق ءتىلى – قازاقستانداعى بارلىق ەتنوستىق توپتى ورتاق مۇراتقا جۇمىلدىراتىن باستى تەتىكتەردىڭ ءبىرى. وعان ەشقانداي كۇمان جوق. جالپى, قازىرگى تاڭدا ءبارىمىز مەملەكەتتىلىك, تاۋەلسىزدىك جانە پرەزيدەنتىمىزدىڭ ەلدەگى بىرلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋعا ارنالعان ساياساتى سياقتى ورتاق قۇندىلىقتار توڭىرەگىندە بىرىگۋىمىز كەرەك. بۇل رەتتە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى وزگە وڭىرلەرگە ۇلگى كورسەتەدى دەپ سەنەمىن», دەدى سەنات توراعاسى.
سونىمەن قاتار ساپار اياسىندا سەناتورلار 6 مىڭنان اسا ستۋدەنت وقيتىن ماناش قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنە بارىپ, وقۋ ورنىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ىسىمەن, عىلىمي زەرتتەۋ قىزمەتىمەن جانە ودان ءارى دامۋ ستراتەگياسىمەن تانىستى. سونداي-اق دەپۋتاتتارعا مال, وسىمدىك شارۋاشىلىقتارىنا ارنالعان زەرتحانالارى بار وقۋ-زەرتحانالىق كورپۋستىڭ قىزمەتى تانىستىرىلدى. وندا تاجىريبەلەر مەن عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى.
سەنات توراعاسى ازاماتتاردى قابىلداۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتىمەن دە تانىستى. «زەلەنىي سەۆەر» جشس جىلىجاي كەشەنى مەن «Nord Panels» جشس اعاشتى تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىمەن جۇزدەستى.
م.اشىمباەۆ «Qyzyljar Creative Center» كرەاتيۆتى يندۋستريا ورتالىعىندا «Sensitive» ينكليۋزيۆتى بي توبىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەستى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا ىسكە اسىرىلعان بۇل جوبا جاستاردىڭ وڭىردەن كەتۋىن ازايتۋ ءۇشىن ءتيىستى جاعداي جاساي وتىرىپ, كرەاتيۆتى ەكونوميكاعا قاجەتتى ماماندار دايارلاۋعا, جاس تالانتتاردىڭ قابىلەتىن شىڭداۋعا جانە ولارعا قولداۋ كورسەتۋگە ىقپال ەتىپ كەلەدى.