توبىل وڭىرىندەگى تازالىق اكتسياسى

كوپ بولىپ قولعا الىنىپ جاتقان تازا­لىق اكتسيالارىنا جەر­گىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىل­دەرى, تابيعات جاناشىرلارى, قو­عامدىق بىرلەستىكتەر, ەرىكتى جاستار, بەلسەندى تۇرعىندار اتسالىسىپ جاتىر. ەكولوگيالىق ءىس-شارالاردىڭ دەنى تۇرعىنداردى تازالىققا, قورشاعان ورتانى ايالاپ ۇستاۋعا, تابيعاتتى قورعاۋعا ۇندەيتىن كوڭىلدى ويىن, بايقاۋ, فەستيۆال تۇرىندە ءوتىپ, كەيدە بۇقارالىق سپورت جارىستارىنا دا ۇلاسىپ كەتەدى.

«تازا اۋليەكول» ەكواكتسياسى اياسىندا اۋليەكول اۋى­لىنىڭ ۇلكەن-كىشىسى ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ, كوشە سىپىرىپ, ورتالىق ساياباقتى, بىر­نەشە اللەيانى جاپىراقتان تازارتتى. ءبىراز شارۋانىڭ باسىن قايىرىپ تاستاعان سوڭ تۇرعىندار 3 شا­قىرىم قاشىققا جۇگىرۋدەن جارىستى. 14 جاسقا ەندى تولعان جاس بالالار دا, سەكسەندى القىم­داپ قالعان قاريالار دا قالىسپاي جۇ­گىرگەن كوڭىلدى جارىستان كەيىن شاعىن عانا مەرەكەلىك جي­ىن ءوتىپ, جەڭىمپازدارعا, اۋىل تازالىعىن ساقتاۋعا ۇنەمى اتسالىسىپ جۇرگەن جاستارعا, زەينەت­كەرلەرگە اۋدان اكىمىنىڭ العىسحاتى تابىس ەتىلدى.

اۋداندىق تكش ءبولىمىنىڭ باستىعى ەگور چەرنوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋليەكول اۋدانىندا «تازا قازاقستان» ەكواكتسياسى باستالعان ءساۋىر ايىنان بەرى ار­نايى پوليگونعا 9 220 توننا قوقىس شىعارىلىپ, قىرىقتان استام زاڭسىز قوقىس ءۇيىندىسى جويىلعان.

«3 260 اۋلانى اباتتاندىردىق, يەسىز قالعان 46 عيمارات بۇزىلدى, 40 000 شارشى مەتردەن استام جەردىڭ ءشوبى شابىلدى, 11,5 كم

قور­شاۋ ورناتىلدى, «تازا قا­زاقستان» ەكولوگيالىق باعدار­لاماسى اياسىنداعى سەنبى­لىك­تەرگە 6342 ادام قاتىستى, 102 تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. ور­تالىق الاڭدار اباتتاندىرىلىپ, 2 سۋ­بۇرقاق جوندەلدى. ال بۇگىنگى «تازا اۋليەكول» سپورت­تىق ەكواكتسياسى اۋدان تۇر­عىن­دارىن تازا ورتادا ءومىر سۇرۋگە شاقىرۋ, ەكولوگيالىق مادە­نيەتتى قالىپ­تاستىرۋ ماقسا­تىندا ءوتىپ جاتىر», دەيدى تكش باستىعى.

ءدال وسى كۇنى فەدوروۆ اۋدا­نىنىڭ باننوۆ اۋىلىنداعى توقتاس كولىندە «تازا جاعالاۋ» ەكولوگيالىق اكتسياسى ءوتتى. بۇل ءىس-شاراعا قاتىسقان 200-دەن استام تۇرعىن ون شاقتى توپقا ءبولىنىپ كولدىڭ جاعاسىن, اۋىلعا كىرەبەرىس جولداردىڭ ءبارىن تازارتىپ شىقتى. اكتسيا بارىسىندا تۇرعىندار پلاستيكالىق بوتەلكەلەردى, پاكەتتەر مەن باس­قا دا قاتتى قالدىقتاردى قوسا ال­عاندا, شامامەن 1,5 توننا قوقىس جينادى.

«بۇل اكتسيا كوپ بولىپ جۇ­مىلا بىلسەك, ۇلكەن كۇشكە اينالاتىنىمىزدى كورسەتىپ بەردى. بۇگىن اۋىلعا ءتيىپ تۇرعان اسەم كولدىڭ جاعالاۋىن تازالاپ ەدىك, اينالامىز مۇلدە باسقاشا كەيىپ­كە ەنىپ, تۇرلەنىپ شىعا كەلدى. بۇل ەڭ الدىمەن وزىمىزگە جاقسى ەمەس پە؟», دەيدى اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى الەكسەي باينازاروۆ.

قاراسۋ اۋدانىندا ءوتىپ جات­­­قان سەنبىلىكتەر, ەكو-كۆەست, سانيتارلىق تازالاۋ, ەلدى مە­كەندەردى اباتتاندىرۋ جۇمىس­تارى دا – كوپكە ۇلگى. قازاننىڭ سەگىزىندە اتالعان اۋدانعا قاراستى چەرنياەۆ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اق­ساقالدارى سەنبىلىككە شىقتى.

ء«وز اۋىلىمىزدىڭ اينا­لاسىن تازا ۇستاۋعا بولادى عوي. كوپتىڭ كۇشىمەن بىتەتىن مۇن­­داي ءىس-شارالاردىڭ جالپى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ىن­تى­ماعىن ارتتىرۋعا, كەيىنگى جاس­تاردىڭ ۇلگى-ونەگە الۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. سوندىقتان «تازا قازاقستان» اكتسياسى ءبىزدىڭ وكرۋگتە, جالپى اۋدان كولەمىندە اپتا سايىن ءوتىپ تۇراتىن بولادى», دەيدى اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۇرتان اقشالوۆ.

اۋىل اقساقالدارىنىڭ باس­تاماسى كوپشىلىك قولداۋىنا يە بولىپ, جۇزدەن استام تۇر­عىن ەكواكتسياعا اتسالىس­تى. ونەر­پازدار ءان سالىپ, كۇي اۋە­لەتسە, جەرگىلىكتى شارۋاشىلىقتار كوشە اسحاناسىن ۇيىمداستىرىپ, داستارقانعا ىستىق شاي, ءدامدى تاعامدارىن جايىپ قويدى.

بۇل كۇنى قوستانايلىقتار دا قاراپ قالعان جوق. وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ باستاعان ءوڭىر بەلسەندىلەرى ارىستانبەكوۆ كوشەسى بويىندا ورنالاسقان ساياباققا اعاش وتىرعىزدى. تاياۋ­دا عانا بۇل كوشەدەگى بوس جاتقان اۋماق اباتتاندىرىلىپ, جاڭا شاعىن ساياباق اشىلعان. جاڭا ساياباقتا سپورت الاڭقايى سالىنىپ, تۇرعىندار دەمالىسىنا قولايلى جاعداي جاسالعان. جا­قىن ارادا بۇل ماڭدا بالا­لارعا ارنالعان ويىن الاڭى مەن قو­عامدىق دارەتحانا ىسكە قو­سىلادى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تازا قازاقستان» باعدارلاماسى قوستاناي وبلىسىندا بەلسەندى جۇزەگە اسىپ جاتىر. جىل باسىنان بەرى رۇقسات ەتىلمەگەن 185 قوقىس پوليگونى جويىلدى. سونداي-اق 86 مىڭنان اسا اعاش وتىرعىزىلدى. وبلىستىق بيۋدجەتتەن اباتتاندىرۋ جۇ­مىس­تارىن اتقارۋعا 11 ملرد تەڭ­­گەدەن استام قارجى ءبولىندى. نا­تيجەسىندە, 327 ساياباق پەن سكۆەر تازارتىلىپ, قالىپقا كەلتىرىلدى. مۇنىڭ سىرتىندا, سول قارجىنىڭ كومەگىمەن جاڭادان ساياباقتار اشىلىپ جاتىر. وبلىس ورتالىعى بولعاندىقتان, ارينە, قوستاناي قالاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. بيىل «ترياتلون-پاركتى» قالىپقا كەل­تىردىك. توبىل وزەنىنىڭ جا­عالاۋى رەتتەلدى. ول ماڭ قازىر تۇرعىندار مەن قالا قوناقتارى دەمالاتىن وتە قولايلى ءارى كو­رىكتى ورىنعا اينالدى. ورتالىق ساياباقتا دا 200 ملن تەڭگەگە ءبىر­از جۇمىس اتقارىلدى. بۇل با­عىت­تاعى جۇمىس كەلەر جىلى دا جالعاسادى. ەسكىرگەن اتراك­تسيون­داردىڭ ورنىنا جاڭا زاماناۋي اتراكتسيوندار قويىلاتىن بولادى», دەدى وبلىس اكىمى.

قوستاناي وبلىسى