سۋتەگى اتوم بومباسىن ويلاپ تابۋشىلاردىڭ ءبىرى اندرەي ساحاروۆ كەيىن ءوز ىسىنە ءوزى وكىنىپ, ديسسيدەنتتىك قوزعالىستىڭ كوسەمىنە اينالدى. ول كەزدە اتوم بومباسىن جاساعاندار ەرەكشە مارتەبەگە يە بولعان. كوبىنىڭ اتى-ءجونى مەملەكەتتىك قۇپياعا اينالعان. توتاليتارلىق قوعامدا فيزيكتەر مەملەكەتتىڭ ەرەكشە ءىلتيپات-قۇرمەتىنە بولەنەدى. ليريكتەر بولسا قۋعىندا بولدى. ەۆگەني ەۆتۋشەنكو, اندرەي ۆوزنەسەنسكيلەردىڭ انتيسوۆەتتىك ولەڭدەرى ساياسي بيۋرونىڭ شامىنا تيە باستاعان. باسپاسوزدە بۇل اقىنداردىڭ اتى-ءجونىن اتاۋعا تسك-نىڭ ارنايى رۇقساتى كەرەك بولعان...
عاسىر ادامى اتانعان تەمىرعالي كوكەتاەۆ:
– مەن فيزيك بولعانىما وكىنەمىن! – دەيدى.
– نەگە؟
– قازاعىمنىڭ جوعىن تۇگەندەي المادىم! ءبىز امەريكانىڭ ۇندىستەرى سەكىلدى ءوز بايلىعى وزىنە سور بولعان ەلگە اينالىپ بارامىز. قازاقتىڭ قازاققا جانى اشىمايدى. ابايدىڭ كەزىندەگى قازاقتان قارا ءۇزىپ كەتكەن قازاق ساۋساقپەن سانارلىقتاي.
پولياكتارعا قاراشى؟ پاريجدە باياعىدا دۇنيەدەن قايتقان شوپەننىڭ جۇرەگىن ۆارشاۆانىڭ شىركەۋىنە اكەلىپ اسپەتتەپ قويدى! ال ءبىز نە ىستەپ ءجۇرمىز؟ كەنە-سارىنىڭ باسى قايدا؟ بىرەۋگە ەسەسىن جىبەرگەن ەل – ەل ەمەس! – دەدى دە – فيزيكادان ليريكا مىقتى! – دەپ قالدى. – مەنەن سەن مىقتىسىڭ!
مەن اڭ-تاڭ قالدىم...
تەمىرعالي كوكەتاەۆتىڭ تۇلا بويى ۇلتتىق رۋح. كۇندىز-ءتۇنى سونى ىزدەيدى. ول فيزيكادا جوق ەكەن... جاڭاارقانىڭ بەلىنەن, سارىارقانىڭ ەلىنەن سونى ىزدەيدى. سونىمەن قايدا بارارىن بىلمەي, ءول-ولگەنشە داعدارىپ كەتتى.
ەر ەدى ەسىل-دەرتى ەلدىڭ قامى.
وسىنداي عانا شىعار ەردىڭ نارى.
جوعارى ۇمتىلعاندا ەلدىڭ ءبارى,
ءتور ەدى ول وتىرعان جەردىڭ ءبارى.
ۇلىڭ دا ەرتەڭىنە, قىرىڭ دا الاڭ.
ايتۋشى ەد سونىڭ شەرلى جىرىن ماعان.
ۇمىتىپ ۇلى فيزيك ەكەنىن دە,
بوزتورعاي «قازاعىم!» دەپ شىرىلداعان...
بىلمەگەن ونى الەمدە جان قالمادى,
ءسۇيسىنىپ جەر-جاھاننىڭ زاڭعارلارى
الاشقا ەينشتەيىن كەلدى-كەتتى
(سونى تەك قازاق قانا اڭعارمادى...).
قازاعىن ىزدەپ قيان شولىپ, كوكتى,
كەۋدەسى مۇڭ, نالاعا تولىپ كەتتى.
ۇمىتىپ نيۋتوندى, سوڭعى كەزدە
ازالى اسان قايعى بولىپ كەتتى.
«حوش!» دەيىن…
جوق قوي باسقا امالىم دا,
جۇرتىندا كوشكەن ەلدىڭ قالامىن با؟
قازاقتىڭ ۇلى بولماۋ قاسىرەت قوي –
تەمىرعالي كوكەتاي زامانىندا...
سەرىك اقسۇڭقار ۇلى