شىمكەنتتىڭ بوزارىق ايماعىنان تۇرىك ينۆەستورى «Alarko Holding» 650 گەكتارعا ەڭ ءىرى جىلىجاي كەشەنىن سالۋدى باستاعانىن جازعان ەدىك. مەگوپوليستە شەتەلدىك كومپانيالارمەن بىرلەسىپ تابىستى ەڭبەك ەتىپ جاتقان شارۋاشىلىقتار قازىر دە بار. سونىڭ ءبىرى – بەرىك يلياەۆ باسقاراتىن شارۋاشىلىق. ول دا جىلىجاي كەشەنىندە كوكونىس وسىرۋمەن اينالىسادى.
فەرمەردىڭ ايتۋىنشا, ديقاندىقتى العاش رەت 2009 جىلى تۇركىستان وبلىسىنىڭ سارىاعاش اۋدانىندا باستاعان. ول كەزدە جىلىجاي اۋماعى 10 گەكتار عانا بولعان. كەيىن تۇرىك ينۆەستورلارىمەن بىرلەسىپ, شىمكەنتتەن وندىرىستىك جىلىجاي كەشەنىن تۇرعىزعان. ونىڭ قۇرىلىسى 2018 جىلى اياقتالادى. بۇل اگروونەركاسىپتىك نىساندى سالۋعا ب.يلياەۆ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن 2 ملن دوللار قارجى جۇمساپتى. سول كەزدە جىلىجايدى زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جابدىقتاعاندا ۇكىمەتتەن ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديا العان. قاراجات جىلىجاي كەشەنىنە جوعارى تەحنولوگيالى قوندىرعىلاردى ورناتۋعا كەتكەن شىعىنداردىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن وتەۋ ءۇشىن تولەنەدى. بىلتىر شارۋاشىلىق قايتادان گەكتارلى سۋبسيديا بويىنشا قارجىلاي كومەك الدى. فەرمەر بۇل جەردە جۇمىس جىل ون ەكى اي توقتاۋسىز جۇرەتىنىن ايتادى. قىزاناق پەن قياردىڭ گوللانديالىق سۇرىپتارىن ەگەدى ەكەن.
سونداي-اق شارۋا ءسوز اراسىندا جىلىجايدى جىلىتۋ ءۇشىن قولداناتىن وتىن – گاز بەن كومىر باعاسى قىمباتتاعانىن ايتىپ قالدى. دەگەنمەن وتىنعا كەتكەن شىعىن گەكتارلى سۋبسيديا ارقىلى جابىلاتىن بولسا, شارۋاشىلىق كوپ زيان شەكپەۋگە ءتيىس دەگەن سەنىم ءبىلدىرىپ وتىر. ەگەر جىلىجايدا وندىرىلگەن ءونىم تابيعي تازا, ءدامدى بولسا, ونى نارىققا وتكىزۋدە ەشقانداي پروبلەما بولماۋعا ءتيىس. جەرگىلىكتى بازاردىڭ وزىنە اپارسا دا, ساۋداگەرلەر تالاسا الادى ەكەن.
كاسىپكەردىڭ مالىمدەۋىنشە, شىمكەنت قالاسى اكىمدىگى مەملەكەت تاراپىنان ۇسىنىلاتىن كومەكتىڭ بارلىق ءتۇرىن كورسەتىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە گەكتارلى سۋبسيديالاۋ بويىنشا تولەم تۇراقتى جالعاسسا, كەلەشەكتە قازىرگى جىلىجايىن تاعى دا كەڭەيتپەك نيەتتە. ونى كەشەن جانىنداعى قوسىمشا جەردى اينالىمعا قوسۋ ارقىلى ىسكە اسىراتىنىن جەتكىزدى. فەرمەردىڭ پىكىرىنشە, قازىر شارۋالاردىڭ ءبىر پروبلەماسى بار, ول – كومىر مەن گاز باعاسىنىڭ قىمباتتىعى.
فەرمەر اتانباس بۇرىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ساۋدالاۋمەن اينالىسقان. كەيىن كەلە قارجى جيناپ, باستاپقى كاپيتالىنا سارىاعاش اۋدانىنان جىلىجاي سالعان. وسىلايشا, تابىسىن ەسەلەپ, قاراپايىم جىلىجايىن ءىرى وندىرىستىك كەشەنگە اينالدىردى. بۇگىندە ول – مەگاپوليستەگى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرەتىن ءىرى اگروفيرما يەسىنىڭ ءبىرى.
جىلىجاي شارۋاشىلىعى وڭىرلىك قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى مىرزاحمەت سىناباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ىشكى نارىققا رەسەي مەن قىتايدان قيار, يران, تۇرىكمەنستان, وزبەكستاننان قىزاناقتار كىرەدى. بۇل ىشكى نارىقتا وسى ونىمدەرگە سۇرانىس وتە جوعارى دەگەندى بىلدىرەدى. دەگەنمەن جەرگىلىكتى شارۋالار وندىرگەن ونىمدەر رەسەيگە ەكسپورتتالىپ جاتقان جوق. سەبەبى وزىمىزدەن ارتىلمايتىن كورىنەدى.
«بۇگىندە جىلىجاي شارۋاشىلىعىندا تاعى ءبىر پروبلەما شىعىپ تۇر. شىمكەنت بولىنبەي تۇرعاندا 19-كاداسترلىق نومىردە بولاتىن. كەيىن ءوز الدىنا مەگاپوليس بولعان سوڭ كاداسترلىق ءنومىر 22-گە اۋىستى. شىمكەنتتەگى جىلىجايدىڭ بارلىعى شاھار وبلىس ورتالىعى بولىپ تۇرعاندا سالىنعان. كەزىندە سول جىلىجاي يەلەرى مەملەكەتتىك اكتىنى ەسكى كاداسترلىق ءنومىر بويىنشا كەپىلگە قويىپ, ول سول كۇيىنشە قالىپ كەتكەن. ال مەملەكەت «gosagro.kz» بىرىڭعاي سايتىندا شىمكەنتتىڭ كاداسترلىق ءنومىرىن 22 دەپ كورسەتكەن. ەندى شارۋالار مەملەكەتتىك اكتىنىڭ ەسكى كاداسترلىق نومىرىمەن نە سۋبسيديانى نە باسقا دا جەڭىلدىكتەردى الا الماي وتىر. مەگاپوليس فەرمەرلەرىن وسى جاعداي قاتتى قيناپ تۇر. مۇنى تەز ارادا ۇكىمەت دەڭگەيىندە شەشپەسە بولمايدى. كاداسترلىق ءنومىردى 22-گە اۋىستىرۋ ءۇشىن الدىمەن كەپىلدەن قۇجاتتى بوساتۋ كەرەك. جەر كوميتەتىنە, كاداسترلىق مەكەمەگە ارىز جازۋ قاجەت. زاڭگەر كومەگىنە جۇگىنۋ كەرەك بولىپ تۇر. سونىڭ وزىندە بۇل ءىس ءۇش ايسىز بىتپەيدى ەكەن. كاداسترلىق ءنومىردى اۋىستىرۋدىڭ امالىن تەزىرەك تاپسا نەمەسە مۇنداي قۇجاتتى مۇلدە الىپ تاستاسا دەپ ويلايمىز», دەيدى قاۋىمداستىق باسشىسى.
شىمكەنت