ەلىمىزدىڭ عالىمدارى حيرۋرگيادا قولدانىلاتىن باكتەرياعا قارسى «اقىلدى» (سمارت) جابىن جاسادى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندەگى حيميا جانە حيميالىق تەحنولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ عالىمدارى وتا كەزىندە پايدالانىلاتىن حيرۋرگيالىق ءجىپتى جەتىلدىرىپ, بەتىنە انتيباكتەريالدى جابىن جاساپ شىعاردى. بۇل تۋرالى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى حابارلادى.
– حيرۋرگيالىق جىپتەردىڭ ادام اعزاسى سەكىلدى قورعانىش مەحانيزمى جوق. ياعني زياندى ميكروورگانيزمدەرگە وڭتايلى ورتاعا جاتادى. سوندىقتان ولار تەز جابىسىپ, ءونىپ, وسە بەرەدى. ءبىزدىڭ عىلىمي توپتىڭ ماقساتى – حيرۋرگيالىق جىپتەردىڭ بەتىنە انتيباكتەريالدى جابىن جاساپ, ونى قولدانىسقا ەنگىزۋ. جىپتەردىڭ بەتىنە مۋلتيقاباتتى نانوولشەمدەگى جابىندار ورناتىلادى. ال سوڭعى قاباتقا انتيباكتەريالدى اگەنت ەنگىزىلەدى. انتيباكتەريالدى اگەنتتىڭ قاراپايىم انتيبيوتيكتەردەن ايىرماشىلىعى – باكتەريالارعا جەدەل قارسى ارەكەت ەتۋىندە, – دەيدى زەرتحانانىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى اياجان سەيدۋللاەۆا.
«ChemMedLab» عالىمدارىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى وتا جاساعاندا جارانى حيرۋرگيالىق جىپتەرمەن تىگەدى. كەي جاعدايدا جىپتەردىڭ بەتىنە باكتەريالار ورنىعىپ, ينفەكتسيا تۋدىرادى. بۇل قايتادان وتا جاساۋعا الىپ كەلەدى. قايتا-قايتا وتا جاساۋ ادام ومىرىنە قاۋىپ ءتوندىرۋى دە مۇمكىن. قازىر ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى عىلىمي جوبا بويىنشا پاتەنت الدى. سونىمەن قاتار الەمدىك جۋرنالدارعا ماقالالارىن جاريالادى. اتالعان يننوۆاتسيالىق جوباعا وتا كەزىندە قولدانىلاتىن حيرۋرگيالىق جىپتەردى شىعاراتىن «RuMa Farm» كومپانياسى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, عالىمدارمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەنىن ايتقان.
– انتيباكتەريالدى جىپتەردىڭ انالوگتەرى الەمدىك نارىقتا بار. دەگەنمەن ەلىمىزدە بۇل جوبا العاش رەت جۇزەگە اسىپ وتىر. وتا كەزىندە حيرۋرگتەر جىپتەردى سپيرتكە نەمەسە حلورگەكسيدين ەرىتىندىسىنە سالىپ, جارانى تىگەدى. بىراق بۇل ءتاسىلدىڭ كەمشىلىگى بار. ياعني ۇزاق ۋاقىت شىداماي, ادام ومىرىنە زيان كەلتىرۋى مۇمكىن. ال ءبىز دايىنداعان جىپتەردىڭ جابىندارى بولادى. ولار كەرەك كەزىندە باكتەريامەن كۇرەسىپ وتىرادى. سونداي-اق انتيباكتەريالدى اگەنت ءبىر اي بويى باكتەرياعا قارسى كۇرەسەدى, – دەپ ءتۇسىندىردى ا.سەيدۋللاەۆا.
عىلىمدا جاڭالىق اشىپ, ەل يگىلىگىنە جۇمىس ىستەيتىن عالىمدار مۇنىمەن توقتاپ قالماق ەمەس. بولاشاقتا اتالعان جوبا بويىنشا تەرەڭ زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, نارىققا شىعامىز دەپ وتىر.