كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ورتالىقتا مەملەكەتتىك ورگاندار, ءدىني بىرلەستىكتەر مەن عىلىمي-ساراپتامالىق قوعامداستىق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ء«دىن سالاسىنداعى قۇقىقتىق ساۋاتتىلىق» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
ءدىني سەنىم بوستاندىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن زايىرلىلىق قاعيداتتارىن نىعايتۋ ماڭىزدى. ال حالىقتىڭ ءدىني-قۇقىقتىق ساۋاتتىلىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ بۇل باعىتتاعى ءبىرىنشى كەزەكتەگى ماسەلە. وسىنى ماقسات تۇتقان دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا ساراپشىلار حالىقتى ءدىن سالاسىنداعى نەگىزگى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار, ولاردىڭ سەبەپتەرى مەن الدىن الۋ تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. سونداي-اق حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن كوتەردى.
كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ورتالىقتىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان باكىروۆ قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە ازاماتتاردىڭ ءدىن ۇستانۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سوعان قاراماستان ءدىن سالاسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ءالى دە بار.
– قۇقىقتىق سالاداعى قاتەلىكتەر مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر تاراپىنان دا, جەكەلەي دىنگە سەنۋشىلەر تاراپىنان دا بولىپ تۇرادى. بۇدان ەشكىم دە ساقتاندىرىلماعان. دەگەنمەن ەڭ كوپ قاتەلىكتى ءدىني ساۋاتى تومەن تۇرعىندار جاسايتىنىن باسا ايتا كەتۋ كەرەك. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى قاراپايىم قۇقىقتىق ساۋاتسىزدىق كەسىرىنەن ورىن الادى جانە كوبىنە ەشقانداي اۋىر سالدارى بولمايدى, – دەدى ول.
ب.باكىروۆ الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر مەن بىرقاتار ساراپشىنىڭ باعامداۋى بويىنشا, جىلدان-جىلعا حالىقتىڭ دىندارلىعى, اسىرەسە جاستاردىڭ دىنگە بەت بۇرۋ ۇردىستەرى ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. الايدا دىندارلىق دەڭگەيى مەن قۇقىقتىق ساۋاتتىلىق دەڭگەيى ءاردايىم ءبىر-بىرىنە سايكەس كەلە بەرمەيتىنى قىنجىلتادى. سونىڭ سالدارىنان زايىرلىلىق قاعيداتتارى اياققا تاپتالىپ جاتاتىن ساتتەر دە جوق ەمەس.
– قازىرگى تاڭدا ينتەرنەت قوعام ءۇشىن ەڭ باستى اقپارات كوزىنە اينالعانى راس. اسىرەسە جاستار جاعى باستاپقى ءدىني تانىمىن سونداعى ءتۇرلى ماتەريال ارقىلى قالىپتاستىرادى, تولعاندىرعان سۇراقتارىنا جاۋاپ ىزدەيدى. سونىڭ كەسىرىنەن ءدىن مەن زايىرلى مەملەكەت جايىنداعى قاتە تانىم-بىلىمگە يە بولۋى عاجاپ ەمەس. ءبىز بۇل جەردە ەكسترەميستىك يدەيالاردىڭ ىقپالى مەن تارالۋى تۋرالى ايتىپ وتىرمىز. سولاردىڭ قاتارىنا قوسىلىپ, ساناسى راديكالدانعان ازاماتتار زايىرلى ەل دەگەندى «يسلامعا قارسى مەملەكەت» دەپ تۇسىنە باستايدى. سوندىقتان وعان قارسى كۇرەسۋدى وزدەرىنىڭ باستى ماقساتىنا اينالدىرۋى مۇمكىن, – دەدى ول.
ءدىن ىستەرى كوميتەتى ءدىني قىزمەت سالاسىنداعى قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەيىمبەت مانەتوۆ بارلىق ءدىني بىرلەستىك ءۇشىن زاڭ ورتاق ەكەنىن, ەگەر زاڭ بۇزباسا, ولاردىڭ قىزمەتىنە ەشكىم ارالاسپايتىنىن اتاپ ءوتتى.
– الدىن الۋ جانە تۇسىندىرمە جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە قازىرگى تاڭدا ءدىن سالاسىنداعى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار سانى ازايىپ كەلەدى. وسى جىلدىڭ العاشقى توقسانىندا 51 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلدى. بۇل بىلتىرعى جىلدىڭ العاشقى توقسانىنا قاراعاندا 6 پايىزعا تومەن كورسەتكىش, – دەدى ول.
ءدىن ىستەرى كوميتەتى ءدىن سالاسىنداعى زاڭناما مەن قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتقان ب.مانەتوۆ اكىمشىلىك زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ اياسىندا (490-باپ) «ەسكەرتۋ» تۇرىندەگى سانكتسيانى ەنگىزۋ مەن اكىمشىلىك ايىپپۇل مولشەرىن 50 پايىزعا ازايتۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. بۇل زاڭ جوباسى قازىر پارلامەنتتە قارالىپ جاتىر.
دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا كامەلەتكە تولماعانداردىڭ ار-وجدانى مەن ءدىني سەنىم بوستاندىعى قۇقىقتارىن ساقتاۋ ماسەلەلەرى, ونى ىسكە اسىرۋ جولدارى مەن ادىستەرى قوزعالدى. ءىس-شارا قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ, ءدىن سالاسىنداعى قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ شەڭبەرىندە مەملەكەت پەن ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن جەتىلدىرۋ جونىندە ۇسىنىستار ازىرلەدى.