كەربۇلاق شارۋاسىنىڭ كوڭىلى شات

بيىل كارتوپ پەن مايلى داقىل, ونىڭ ىشىن­دە ماقسارى, كۇن­باعىس داقىلى جانە زىعىر دا وسى­رىلمەك. باقشالىق داقىل سەبۋ جۇ­مىستارى دا بەلگىلەنگەن جوس­پارعا سايكەس ورىندالادى. با­عالى داقىل سانالاتىن قانت قى­زىل­شاسىنا ارنالعان القاپ كو­لەمى – 700 گەكتار. 500 گەكتارىن – «قىزىلشوقى» جشس, 100 گەكتارىن – «زارينا» شارۋا قوجالىعى, 100 گەكتارىن «ابىقان» شارۋا قوجالىعى ەكپەك. «كوكسۋ قانت زاۋىتى» ارقىلى قاجەتتى تۇقىم الىنعان. سارىباستاۋ اۋىلدىق وكرۋ­گىنە قاراستى «قىزىلشوقى» جشس ەڭبەككەرلەرى قانت قىزىل­شا­سىنىڭ تۇقىمىن سەبۋدى باس­تاعان.

اۋداندا 48 مىڭ گەكتار ىلعال جابىلىپ, جوسپار 100 پا­يىزعا ورىندالعان. سونىمەن بىرگە تىر­مالاۋ مەن جەر جىرتۋ جۇ­مىستارى دا ءوز دەڭگەيىندە ءجۇرىپ جاتىر. جازدىق ماساقتى ءدان­دى داقىلدار دا سەبىلىپ جاتىر. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا 94 شا­رۋا قوجالىعىنان 868 توننا كەپىلدى جانار-جاعارمايعا ءوتىنىم بەرىلگەن. ءار ءليترى 250 تەڭگەدەن بەلگىلەنىپتى. بۇگىندە 366 تونناعا كەلىسىمشارت جاسالىپ, 93,5 تونناسى الىنعان.

بيىلعى ونىمگە قاجەت مينەرالدى تىڭايتقىشتار كو­لە­مى – 8513,1 توننا. 508,7 تونناسى – جازدىق بيدايعا, 7 947,4 تون­ناسى – جازدىق ارپاعا, 57,0 تون­ناسى جۇگەرىگە ارنالعان. قا­زىر اۋداندا 15 شارۋا قو­جا­لىعى 1 183 توننا مينەرالدى تى­ڭايت­قىشقا قولجەتكىزىپتى. اۆانس­تىق تولەم ارقىلى 14 شارۋا قو­­­­جالىعى 959 توننا وتاندىق مينە­­رالدى تىڭايتقىشقا ءوتىنىم بەرگەن.

بۇدان سوڭ سارىبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى قارابايتال بولىمشەسىندەگى «ادال» جەكە شا­رۋا قوجالىعىنىڭ قايناعان تىرشىلىگىن كوردىك. شارۋاشىلىق ەڭبەك­كەرلەرى جۇمىستى قىز­دىرىپ جاتىر. قىستان امان شىق­قان ءتورت ت ۇلىك بەتكەيدەگى كوككە اۋىز سالىپتى. شەتىنەن تولدەپ جاتقان قوي-ەشكىنىڭ قا­سىندا قۇلدىراڭداعان قوزى-لاق اسىر سالىپ ويناقتاپ ءجۇر. شا­رۋاشىلىق جەتەكشىسى ەر­كىن سادىقبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, قوجالىقتىڭ قۇرىلعانىنا 23 جىل بولعان. سودان بەرى ەڭبەك­تەنىپ, شارۋاشىلىقتىڭ كەرەگەسىن كەڭەيتىپ كەلەدى.

ولار نەگىزىنەن مال جانە ەگىن شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. 12 ادام ەڭبەك ەتەدى. وزدەرىندە بار جەر كولەمى – 1800 گەكتار, ونىڭ 1100 گەكتارى – جايىلىمدىق جەر. ءتورت ت ۇلىككە قاجەت قىسقى ازىق تا وسى القاپتا ازىرلەنەدى. بارلىعى 700 گەكتار جەردە جازدىق, كۇزدىك ارپا-بيداي وسىرىلەدى. سون­داي-اق 500-دەن استام ۇساق مال, 400-دەن اسا جىلقى, 300-دەن اسا ءىرى قارا باعىلىپ جاتىر. اۋىل شا­رۋاشىلىعى جۇمىس­تا­­رىن ات­قاراتىن تراكتور, كومباين, «كاماز» سياقتى تەحنيكا تۇر­لە­رىنەن دە كەندە ەمەس, ولار ليزينگ ارقىلى جاڭالانىپ وتى­رادى.

«شىنى كەرەك, ءبىز ءۇشىن كۇز بەن قىس جايلى ءوتتى. جەم-شوپتەن تارشىلىق بولعان جوق. مال قوڭ­دى شىقتى. تولدەتۋ ناۋ­قانى دا ويداعىداي. كوپ ۇزا­ماي ول دا اياقتالادى. دالا توسىندە ەگىس جۇ­مىستارى ءجۇرىپ جاتىر. جەردەگى ىلعال جەتكىلىكتى. وعان وتكەن كۇز بەن بيىلعى كوكتەمگى اۋا رايىنىڭ قالىپتى بولۋى وڭ اسەرىن تيگىزدى. سوندىقتان وسى جىلى ءونىم مول الامىز دەگەن سەنىمدەمىز. بىزدەگى جۇمىس­شىلاردىڭ ءبارى وسى وڭىر­دەن. جالاقىسى ۋاقتىلى بەرى­لەدى. تۇراتىن جەرلەرى دە بار. وندا ادامعا قاجەتتى جاعدايدىڭ ءبارى جا­سالعان. ءۇش مەزگىل تەگىن تاماق­پەن قامتاماسىز ەتىلەدى», دەيدى ەركىن جۇمان ۇلى.

وكىنىشكە قاراي, مال تەرىسىن وتكىزەتىن ورىن جوق, سول سەبەپتى تەرىنى جەرگە كومەمىز نەمەسە ورتەيمىز دەيدى.

«ارينە, دايىن شيكىزاتتىڭ وسى­لاي جارامسىز بولىپ جات­قانىنا ءىشىمىز اشيدى. بىراق امال قانشا؟ شارۋاشىلىعىمدى  ودان ءارى ورىستەتكىم كەلەدى. تەك جەر تارلىق ەتەدى. وسى ماسە­لە وڭ­تايلى شەشىمىن تاپسا عوي دەپ ارماندايمىن», دەيدى شارۋا­شىلىق يەسى.

سارىبۇلاق اۋىلدىق وكرۋ­گىنىڭ اكىمى ەركەبۇلان جارمۇ­حامبەت ۇلى 2023 جىلدىڭ ناتي­جەلى اياقتالعانىن, مول ءونىم الۋدى بيىل دا ماقسات تۇتىپ وتىر­­عاندارىن, سول سەبەپتى ءار كۇن­دى قالت جىبەرمەي, جىلدى جە­مىستى اياقتاۋدان ءۇمىتتى ەكەن­دە­رىن, مال تولدەتۋ ناۋ­قا­­نىنىڭ كوڭىل كونشىتەرلىك دەڭ­گەيدە ءوتىپ جاتقانىن اڭگىمە وزەگىنە اينالدىردى. وكرۋگتەگى 58 110 گەكتاردىڭ 3 565 گەكتارى ەگىس­تىك, قالعانى جايىلىمدىق پەن شابىندىققا ارنالعان. بارلىعى 33 شارۋا قوجالىعى بار. وندا جۇزدەن اسا ادام ەڭبەك ەتەدى.

شارۋاشىلىقتار نەگىزىنەن مال ءوسىرىپ, ەگىن ەگۋمەن شۇعىل­دانادى. بۇگىنگە دەيىن 1 465 گەك­تارعا كۇزدىك بيداي ەگىپ تاستاعان اۋىل ديقاندارى 2 100 گەكتارعا ارپا تۇقىمىن سەپپەك. اۋىلدىق وكرۋگتە 2 مىڭنان اساتىن ءىرى قارا بار, ونىڭ مىڭنان استامى – انالىق باس. سونداي-اق 25 مىڭ­نان استام شوپاناتا, 1 560 باس قامباراتا ت ۇلىگى بار.

جەتىسۋ وبلىسى