ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋىن ەكونوميكالىق ءوسىمسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ال ول ءوز كەزەگىندە ءوتىم نارىعىنىڭ ۇلعايۋىن, كەدەندىك كەدەرگىلەردىڭ جويىلۋىن, ينۆەستيتسياعا قاجەتتى جاعدايدىڭ جاقسارۋىن تالاپ ەتەدى. وسى ورايدا ەلباسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياساتى نەگىزىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشەلىككە ەنۋ ارقىلى العا قويعان مەجەگە جەتەرىمىزگە سەنىم مول.
جالپى, قۇجاتقا قول قويىلعان كۇننەن باستاپ «ەكونوميكالىق ىقپالداستىق قازاقستانعا نە ءۇشىن قاجەت؟ ول نەگە ءدال قازىر قۇرىلىپ جاتىر؟» دەگەن ساۋالدار كوپشىلىك اراسىندا تالقىعا ءتۇسىپ جاتقانى راس. دەسەك تە, بۇل وداقتىڭ دەر كەزىندە قۇرىلعانى انىق.
دالىرەك ايتقاندا, ەكونوميكاداعى داعدارىس پەن ۇزاققا سوزىلعان تۇراقسىزدىق كەز كەلگەن ەلدىڭ بۇگىنگى تاڭدا وزگە ەلدەرمەن ىقپالداستىعىنا بايلانىستى ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. الەمنىڭ كوپتەگەن ايماقتارىندا ىقپالداستىق ۇدەرىستى جەتىلدىرۋدە جانە الەمدەگى ەڭ دامىعان وتىزدىقتىڭ قاتارىنا كىرەتىن ەلدەردىڭ ءبارى دە ايماقتىق جانە جاھاندىق ەكونوميكالىق بىرلەستىكتەردىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىلارى بولىپ تابىلادى. ال وتىزدىقتىڭ قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن بىزگە دە بۇل وداققا كىرۋدىڭ ماڭىزى زور ەدى. وداق ارقىلى بۇگىندە ءتورت ەل اراسىندا ىسكەرلىك سالاداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى دامىتۋعا جاعداي جاسالادى. سونداي-اق, تاۋارلاردىڭ, قىزمەت كورسەتۋدىڭ, ينۆەستيتسيانىڭ, ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ەركىن قوزعالىسى قازاقستانعا ارىپتەستەرىمەن حالىقارالىق ەكونوميكالىق قاتىناستاردا بىرىڭعاي وداق بولىپ تىزە قوسىلۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزادى. ازاماتتاردىڭ تۇتىنۋ جاعدايى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى دا ەداۋىر جاقسارادى دەپ كۇتىلۋدە. ءسويتىپ, باسەكەگە قابىلەتتى الپاۋىت ەلدەرمەن تەڭ دارەجەدە بولاتىنىمىز انىق.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, رەسەيمەن, بەلارۋسپەن جانە ارمەنيامەن بىرىڭعاي نارىقتا بولۋ قازاقستانعا قىتاي مەن ەۋروپالىق وداقتىڭ قۋاتتى ەكونوميكالارىنىڭ اراسىندا ءتيىمدى دانەكەر بولۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. كاسىپكەرلەر ءوز ءونىمىن ارتتىرىپ, ءتورت ەل اراسىندا تاۋار اينالىمىن جۇرگىزە السا, ەلدەگى قاراپايىم ازاماتتار كوپتەگەن تاۋارلار مەن ءارتۇرلى قىزمەت كورسەتۋلەرگە قول جەتكىزەدى. سونداي-اق, نارىقتىق يمپورت پەن جەرگىلىكتى ونىمدەر باعاسىنىڭ تومەندەۋىنەن اشىق باسەكەگە مۇمكىندىك تۋادى. ەڭ باستىسى, تۇتىنۋشى ءۇشىن وندىرىلەتىن تاۋارلاردىڭ دۇنيەجۇزىلىك ستاندارتقا جاۋاپ بەرە الاتىنداي جوعارى ساپادا بولۋىنا تالاپ كۇشەيەدى. وسىعان وراي, ەلدە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن ءوندىرۋدىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتىن بىرەگەي سيپاتقا كوشىرۋ جوسپارلانۋدا. سونىڭ ىشىندە تاۋار وندىرۋشىلەر ءوز ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋگە مىندەتتى. ماسەلەن, ءبىزدىڭ ەلدە شۇجىق وندىرىسىندە ەتتىڭ ۇلەسى 5 پەن 20 پايىزدىڭ اراسىن قۇرايتىن. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل 60 پايىزدان كەم بولماۋى ءتيىس. وسى سياقتى بارلىق تاۋارلاردىڭ ساپاسى ارتتىرىلادى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, ماماندار مەن ستۋدەنتتەر ءتورت ەل اراسىندا ەمىن-ەركىن ءجۇرىپ, قىزمەت ەتۋ, وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋ سياقتى مۇمكىندىكتەرگە يە بولادى. تىزە بەرسەك, وداققا ەنۋدىڭ ماڭىزدىلىعى از ەمەس.
بۇگىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جاڭا كۇشتىڭ باستاۋىنا اينالىپ وتىر. 1 قاڭتاردان ءوز جۇمىسىن باستاعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ بولاشاعى وتە زور. اتالعان وداق تىڭ كۇشتىڭ قاينارى بولادى. ول الەمدىك قوعامداستىققا ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگى مەن ايقىن باعىت-باعدارىن كورسەتەرىنە سەنىم مول. بۇدان بولەك, ول ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قىتاي, ۆەتنام مەن ءۇندىستان سىندى ءىرى ەلدەر قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر, ال كەلەشەكتە مۇشە مەملەكەتتەر قاتارىنا قىرعىزستاندى قابىلداۋ جوسپاردا بار ەكەنى ايتىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى ءار ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋعا قول سوزىپ جاتقاندىعىنىڭ كورىنىسى ەكەنى انىق.
تاعى ءبىر اتاپ كورسەتەتىن جايت – ەاەو ەڭ الدىمەن مۇشە ەلدەردىڭ ەگەمەندىك تەڭدىگىن, ولاردىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن جانە تاراپتاردىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنىڭ ساقتالۋىن ەسكەرىپ, حالىقارالىق قۇقىقتىڭ كوپشىلىك مويىنداعان نورمالارىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعانىن باسا ايتۋ كەرەك. مۇندا مۇشە مەملەكەتتەر ەركىندىك, تەڭدىك, ءوزارا تيىمدىلىك قاعيداتتارىن ۇستانۋعا تولىق قۇقىلى. جانە ءار قاتىسۋشىنىڭ ۇيىمنان شىعۋعا دا تولىق قۇقى بار. ايتا بەرسەك, ءار مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا بار جاعداي جاسالعان. بولاشاعىن ويلاعان, ەلىم, جەرىم دەگەن كوكىرەگى وياۋ ءار ازامات بۇل وداقتىڭ ماڭىزدىلىعىن تەرەڭ ءتۇسىنۋى قاجەت. ال مۇنى بۇقاراعا جەتكىزىپ وتىرۋ – ارقايسىمىزدىڭ مىندەتىمىز.
قانات ءازمۇحانوۆ,
«نۇر وتان» پارتياسى
اتىراۋ قالالىق فيليالى
توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.