باتىس قازاقستان وبلىسىندا جايىق وزەنىنەن كەلەتىن سۋ تاسقىنىنا قارسى كەشەندى ءىس-قيمىل جالعاسىپ جاتىر. ارنايى كۇشتەر مەن ەرىكتىلەردىڭ كومەگىمەن وڭىردە 771 مىڭ قۇم تولتىرىلعان قاپشىق توسەلىپ, 100 شاقىرىمنان اسا بوگەن تۇرعىزىلعان.
وبلىستا سۋ تاسقىنىنا قارسى قورعانىس قۇرىلىستارىن نىعايتۋ, سونداي-اق باسقا دا شۇعىل جۇمىستاردى جۇرگىزۋ جانە سۋ تاسقىنى سالدارىن جويۋ جونىندەگى ءىس-شارا قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. بۇل ىسكە بارلىعى 7 895 ادام جانە 1 781 تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان.
17 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا جايىق وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى ورال قالاسى تۇسىندا 779 سم-گە دەيىن جەتتى. وتكەن جىلى تاسقىننىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى 557 سم بولعان ەدى. 850 سم بولعان كەزدە وزەن ارناسىنان اسادى, بۇل قاۋىپتى دەڭگەي.
ال رەسەي شەكاراسىنا جاقىن ەلدى مەكەندەر تۇسىندا سۋ دەڭگەيى 17 ءساۋىردىڭ تاڭىندا كۇرت كوتەرىلدى. بۇل جوعارىدان كەلە جاتقان تاسقىن ەل ىرگەسىنە جەتتى دەگەن ءسوز. تاڭعى ساعات 8:00-دە بايتەرەك اۋدانىنا قاراستى يانۆارتسەۆ اۋىلىنداعى گيدروبەكەت سۋ دەڭگەيى 1 تاۋلىكتە 15 سم-گە كوتەرىلگەنىن كورسەتتى.
ايتا كەتەيىك, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا تامان باستالعان سۋ تاسقىنى كەزىندە بىرقاتار ەلدى مەكەن تۇرعىندارى زارداپ شەكتى. اۋەلى ورال قالاسى, قاراتوبە, سىرىم, ءبورلى, تەرەكتى اۋداندارىندا توتەنشە جاعداي جاريالانسا, كەيىن 1 ساۋىردەن باستاپ بۇكىل وبلىس اۋماعى جەرگىلىكتى ماسشتابتاعى توتەنشە جاعداي رەجىمىنە كوشتى.
سوڭعى اقپاراتتار بويىنشا, قازىر وڭىردە كولىك قاتىناسى ۇزىلگەن 9 ەلدى مەكەن بار. ولار: قاراتوبە اۋدانىنداعى قوسباز, اققوزى, قورجىن, اقتايساي, بەسوبا, الاكول, ساۋلە, قاراقامىس اۋىلدارى, شىڭعىرلاۋ اۋدانىنداعى اقتاۋ اۋىلى.
بۇدان بولەك, جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوجولدىڭ سۋ باسقان 25 بولىگى قازىر تولىق باقىلاۋدا تۇر.
وڭىردە سۋ تاسقىنىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى – ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ تاسۋىنا قارسى كۇرەس ءجۇرىپ جاتىر. جايىق وزەنى كۇن سايىن كوتەرىلىپ, سۋ وزەن جايىلماسىندا تۇراتىن حالىققا قاۋىپ ءتوندىردى. بۇگىنگە دەيىن 1905 ساياجايدى سۋ باستى. شاعان جانە دەركول وزەندەرىنىڭ اۋماعىنداعى ساياجاي ماسسيۆتەرى دە سۋ استىندا قالدى.
بۇل كۇندەرى جايىق وزەنىنە سەكۋندىنا 3 مىڭ تەكشە مەتر سۋ كەلىپ جاتىر. جايىقتىڭ قاۋىپتى دەڭگەيى 850 سم بولسا, 16 ساۋىردە 778 سم-گە جەتتى.
وبلىس اۋماعىندا قازاقستاننىڭ 7 وڭىرىنەن كەلگەن قۇتقارۋشىلار, اسكەري ءبولىم ساربازدارى جەرگىلىكتى حالىقپەن بىرگە جۇمىلىپ, قاپشىق توسەۋ, قورعاۋ بوگەتتەرىن سالۋ جانە سۋ باسقان اۋماقتان سۋ ايداۋ ارەكەتىن جاساپ جاتىر.
بۇگىنگە دەيىن 13 614 ادام قاۋىپسىز جەرگە ەۆاكۋاتسيالاندى. ونىڭ 5 653-ءى – بالا, 19-ى – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان. قازىر ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتتەردە 2 189 ادام تۇرىپ جاتىر. 11 425 ادام تۋعان-تۋىستارىنىڭ ۇيىنە ورنالاسقان.
سونداي-اق 4 907 ءۇي جانۋارى قاۋىپسىز جەرلەرگە ايدالعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.
وبلىس بويىنشا بارلىعى 1 020 مىڭ تەكشە مەتر ەرىگەن قار سۋى سورىلىپ, 771 مىڭ دانا قاپشىق جانە 3 882 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريال توسەلگەن. اپاتتان قۇتقارۋ جۇمىستارىنا 6 478 ادام, 1 219 تەحنيكا, 196 سۋ سورۋ قۇرالى, 156 ءجۇزۋ قۇرالى جانە 3 تىكۇشاق جۇمىلعان. بارلىق كۇش ەڭ الدىمەن ادامداردى, ولاردىڭ ءۇي-جايىن قورعاۋعا باعىتتالىپ جاتىر. وڭىردە جالپى ۇزىندىعى 98,8 شاقىرىم بوگەن تۇرعىزىلعان. بۇل 16 ءساۋىر كۇنگى مالىمەت.
سوڭعى كۇندەرى حالىق اراسىندا «سۋ تاسقىنى كەزىندە جارىق ءوشىپ, سۋ توقتاپ, كوممۋنالدىق اپات بولۋى مۇمكىن» دەگەن قاۋەسەت تاراپ كەتكەن ەدى. دۇكەننەن اۋىزسۋ, بالاۋىز شام الىپ, قام جاساپ جاتقاندار دا از ەمەس. بىراق وڭىردەگى ءتيىستى قىزمەت باسشىلارى مۇنداي بولمايتىنىن ايتىپ, حالىقتى سابىرعا شاقىردى.
«باتىس قازاقستان وبلىسىندا 20 مىڭ شاقىرىمنان اساتىن ەلەكتر جەلىسى بار. تاسقىن قاۋپى ءتونىپ تۇرعان 4 اۋداندا 20-دان اسا, ال ورال قالاسىندا – 16 پودستانسا بار. ولاردى سۋ باسپايدى, بيىك جەردە ورنالاسقان. ال ىلديدا تۇرعان كەيبىر پودستانسالاردى قۇم سالعان قاپشىقپەن قورشاپ, اينالاسىن بەكىتىپ, الدىن الۋ جۇمىسىن جاساپ جاتىرمىز», دەدى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى ميراس مۇلكاي.
اۋىزسۋ بويىنشا دا ورالدىقتار الاڭداماسا بولادى. بارلىق قۇرىلىم قالىپتى جاعدايدا جۇمىس ىستەپ تۇر. قاجەتتى سۋ مولشەرى بار, ونى تازالايتىن رەاگەنتتەر جەتكىلىكتى. جايىق وزەنىنەن «جايىق جىلۋقۋات» جانە «باتىس سۋ ارناسى» مەكەمەسى ءۇشىن تاۋلىگىنە 60 مىڭ تەكشە مەتر سۋ الىپ وتىرعان سورعى ستانساسىن دا قورعاۋ جۇمىسى جاسالعان.
«بۇل ستانسانىڭ دا ورنالاسقان جەرى بيىكتە, سوعان قاراماستان بارلىق قاۋىپسىزدىك قارەكەتىن جاسادىق», دەيدى باسقارما باسشىسى.
ايتا كەتەيىك, «باتىس سۋ ارناسى» ورال قالاسىنىڭ 340 مىڭ تۇرعىنىنا قىزمەت كورسەتەدى. ال «جايىقجىلۋقۋات» كومپانياسىنىڭ قۇزىرىنا 248 شاقىرىمنان استام قالالىق جىلۋ قۇبىرى كىرەدى.
وبلىستا جاريالانعان توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە قاراجات «اقجايىق» قورى ارقىلى جينالىپ جاتقانىن ايتقان ەدىك. 2024 جىلعى 28 ناۋرىز – 16 ءساۋىر ارالىعىندا قور ەسەپ شوتىنا 150 360 522,34 تەڭگە تۇسكەن. تاسقىن سالدارىنان زارداپ شەككەندەرگە قارجىلاي كومەك جيناۋ ءىسى جالعاسادى.
قازىر سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى جىلجىمايتىن م ۇلىك قۇجاتتارىنا ءوتىنىش بەرۋگە 144 تۇرعىن جۇگىنگەن. «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ وبلىستاعى فيليالى ديرەكتورى ءنادىر قۇرىمباەۆ ازاماتتارعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن قوسىمشا قابىلداۋ ورتالىقتارى اشىلعانىن حابارلادى. بۇل جەرلەردە زاڭ قۇجاتتارىن تولتىرۋ ىسىنە اقىل-كەڭەس تە بەرىلەدى.
باتىس قازاقستان وبلىسى