مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا ەل بولاشاعى, ۇلت قامى, ۇرپاق تاربيەسى جايىندا كەسەك-كەسەك وي-پىكىرىن ورتاعا سالدى. پرەزيدەنتتىڭ ەلدى بىرلىك, ادالدىق, دوستىق پەن ىنتىماققا ۇندەيتىن سوزدەرىنىڭ جانى بار. اسىرەسە ۇلتتى ۇيىستىرار زيالى قاۋىمعا قاراتا ايتقان پايىمدى پىكىرىمەن كەلىسپەسكە بولمايدى.
بۇل جولعى قۇرىلتاي جيىنىنىڭ ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى قارساڭىندا وتكىزىلۋىندە دە ۇلكەن ءمان جاتىر. ۇلتتى بىرىكتىرەر, تىرشىلىككە قايتا جان ءبىتىپ, جەر-انا بۋسانار شاقتاعى ۇلى مەرەكەنىڭ ۇلتىمىز ءۇشىن قاشاندا ورنى بيىك. مىنە, وسى كەزدە قۇرىلتاي شاقىرىپ, جاڭا باستامالارعا جول اشىپ, يگى ىستەردىڭ ىرگەسىن قالاپ, ەلدىڭ ەرتەڭىنە باعدار بەرگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستامالارىن بارىنشا قولداۋىمىز كەرەك.
تۋراشىلدىقتان تايماعان تولە بي بابامىز:
«وزىڭە ءوزىڭ كامىل بول!
حالقىڭا ءادىل بول!
جاۋىڭا قاتال بول!
دوسىڭا ادال بول!», دەگەن جوق پا ەدى؟
پرەزيدەنتىمىز دە ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايتار ويىن, حالقىنا دەگەن جىلى ءسوزىن اسقان دانالىقپەن, جاناشىرلىقپەن جەتكىزە الدى.
قازاق حالقى ءۇشىن قاسيەتتى مەكەن سانالعان ۇلىتاۋ تورىندەگى, ەر تۇرىكتىڭ بەسىگى بولعان كيەلى تۇركىستان جەرىنەن ايتقان ۇلت قامىنا قاتىستى ساليقالى ويلارىن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى سوناۋ سارايشىقتىڭ ىرگەسىنەن, جايىقتىڭ جاعاسىنان جالعاي ءتۇستى. اسىرەسە ۇلت بىرلىگىنە ايرىقشا ءمان بەرگەنى كوڭىلدەن شىقتى.
ء«بىز ەلدىگىمىزدىڭ نەگىزىن قالاپ, ونى ۇرپاققا تابىستاعان بابالار رۋحىنا تاعزىم ەتەمىز. الايدا وتكەنىمەن عانا ءومىر سۇرەتىن جۇرت وركەنيەتتى ەل بولا المايدى. ۇلت ساپاسىن جاقسارتامىز دەسەك, ءبىر ەل بولىپ جاڭا قۇندىلىقتار جۇيەسىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت», دەپ مەملەكەت باسشىسى قۇرىلتايدىڭ ەشقاشان توي تويلاپ, اڭگىمەنى ساپىرىپ وتىراتىن باسقوسۋ بولماعانىن, ونىڭ الداعى ۋاقىتتا دا ونداي بولمايتىنىن شەگەلەپ ايتىپ بەردى.
ءدال قازىرگى الىپتار ايقاسى ساياسات ساحناسىندا سالتانات قۇرىپ تۇرعان الماعايىپ زاماندا ەلدىڭ اماندىعى مەن تۇتاستىعى اۋاداي قاجەت. ەل اماندىعى ءۇشىن, ارينە, سىرتقى ورتامەن قارىم-قاتىناستى بەرىك قالاپ, بارىنشا ىمىراشىلدىق ساياسات ۇستانۋدىڭ ماڭىزى زور. الايدا ءوزىمىز ىشتەن ءىرىپ-ءشىرىپ, توننىڭ ىشكى باۋىنداي بولا الماي, وزىمىزبەن ءوزىمىز قىرقىسىپ, اۋىزبىرلىكتەن كەتسەك, كىم ءبىزدىڭ باسىمىزدان سيپاسىن؟ وتكەنگە زەر سالىپ, تاريحتان ساباق الار بولساق, ۇلان-بايتاق جەرىمىزگە كوز الارتقان وزگە جۇرت قاشاندا بولعان, قازىر دە جوق دەپ بىردەن كەسىپ ايتا المايمىز. سوندىقتان سىرتقى قاۋىپكە توتەپ بەرۋ ءۇشىن الدىمەن ىشكى قاۋىپتى رەتتەپ وتىرعانىمىز مىڭ ەسە ابزال. پرەزيدەنت بۇل جونىندە كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ويدى جەتكىزدى.
«ەڭ الدىمەن, حالىقتىڭ بەرەكە-بىرلىگىن ساقتاۋ ەلدىگىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى. بۇل تۋرالى ۇنەمى ايتىپ جۇرگەنىمدى بىلەسىزدەر. ىنتىماعى جاراسقان, ورتاق ماقساتقا ۇيىسقان ۇلت ەشقاشان ۇتىلمايدى, ەشتەڭەدەن قۇر قالمايدى. بۇل ىستە زيالى قاۋىم ايرىقشا ءرول اتقارادى. اسىرەسە ەلگە ءسوزى وتەتىن اعا بۋىننىڭ ورنى بولەك. ولار – قازاقتىڭ قايماعى, ۇلتتىڭ ماقتانىشى. ەلدىڭ تۇتاستىعى زيالى قاۋىمنىڭ بىرلىگىنەن باستالادى. ياعني الدىمەن ەل اعالارىنىڭ اراسىندا اۋىزبىرشىلىك بولۋى كەرەك. ولار ۇرپاققا ونەگە بولاتىن كەسەك اڭگىمە ايتۋى قاجەت. جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ مۇشەسى مەرەكە قۇلكەنوۆ جاقىندا وسى ماسەلە تۋرالى ورىندى پىكىر ءبىلدىردى. حالقىمىزدىڭ كورنەكتى تۇلعالارى ءبىرىن-ءبىرى مويىنداپ, ءوزارا قۇرمەت كورسەتە بىلسە, ۇلتىمىز ۇيىسا تۇسەدى دەپ ايتتى», دەيدى پرەزيدەنت ق.توقاەۆ.
راسىندا ەل بىرلىگى, ۇلت تاربيەسى جولىندا اعا بۋىنعا ارتىلار جاۋاپكەرشىلىك جۇگى قاشاندا جەڭىل بولماعان. ءبىز – تاعدىردىڭ جازۋىمەن تالاي قيىندىقتى باستان كەشىرىپ, ءبىر-بىرىمىزگە دەمەۋ بولعان, ۇلكەندى قۇرمەتىمەن, كىشىنى ىزەتىمەن سىيلاي بىلگەن حالىقپىز. قازاقتىڭ قانىنا بىتكەن ەرەكشە قاسيەتتىڭ ءبىرى – ارتتا قالعاندى ىلگەرى سۇيرەپ, قۇلاپ بارا جاتقاندى سۇيەيدى, ءسۇرىنىپ كەتىپ جىعىلساڭ, قولتىعىڭنان دەمەپ, ورنىڭنان تۇرعىزادى. ماقتانعانىم ەمەس, قازاقتىڭ سول ادامي قاسيەتى ماعان دا دارىعان. ءوز باسىم قازاقتى بولمىسىنان ادال, ارامدىقتان ادا, جانى دا, قانى دا تازا, ەشكىمدى ءبولىپ-جارمايتىن, الىستى جاقىنداتاتىن, ارازدى تاتۋلاستىراتىن, بارشانىڭ بالاسىن جات دەپ جاتىرقاماي, باۋىرىنا باساتىن, دانىشپان ابايدىڭ سوزىمەن ايتساق, تولىق ادام دەپ سانايمىن. بۇگىنگى ۇرپاق كەشەگى بابالاردىڭ بويىنداعى كەرەمەت قاسيەتىن استە ۇمىتپاۋ كەرەك. پرەزيدەنتىمىز وسىنى مەڭزەپ وتىر.
جۋىردا ەل گازەتى – «Egemen Qazaqstan» بەتىندە جارىق كورگەن ءماجىلىس دەپۋتاتى جاناربەك ءاشىمجاننىڭ قۇرىلتاي قاعيداتتارىن تالقىلاعان پىكىرىن وقىپ, ريزا بولدىم. سوناۋ پارلامەنتتىڭ تورىنەن ۇكىمەتكە ساۋال جولداپ, اعا بۋىن مەن زيالى قاۋىمنىڭ ىنتىماق پەن بىرلىككە باستايتىن بولمىسى بارىن ايتىپ, ءبىراز ويىن اقتارىپتى. جاناربەكتىڭ «راسىندا, مايقى ءبيدىڭ «بەتەگە كەتسە, بەل قالار, بەكتەر كەتسە, ەل قالار, بىرلىگىڭ كەتسە, نەڭ قالار؟» دەگەن ناقىلى ءدال بۇگىنگى تاڭدا ءتىپتى ومىرشەڭ بولىپ تۇر. ال ەسىمى ەلگە ءماشھۇر بۇگىنگى كەيبىر تۇلعالارىمىز, اقساقالدارىمىز, تاريحشىلارىمىز, جازۋشىلارىمىز اي-كۇننىڭ امانىندا بولارى بولىپ, بوياۋى سىڭگەن ءتۇرلى وقيعالار تۋرالى ايتىسىپ, تارتىسىپ, الاش كوسەمدەرى مەن كەڭەس قايراتكەرلەرىن قاعىستىرىپ, قىل اياعى شىڭعىس حاننىڭ تەگىنە تالاسىپ وسپەيتىن ەلدىڭ بالاسىنداي ونبەيتىن داۋدى قۋىپ, «ولەتۇعىن تاي ءۇشىن, كوشەتۇعىن ساي ءۇشىن» ءبىرىنىڭ قولى ءبىرىنىڭ جاعاسىندا جۇرگەن جاعدايلاردى اقپارات قۇرالدارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە از كورىپ جۇرگەن جوقپىز», دەپ شىرىلداۋى مەنىڭ دە ايتقىم كەلىپ جۇرگەن ويىم ەدى. راسىندا ءبىز كەيىنگى كەزدەرى بولمايتىن نارسەمەن اعايىننىڭ الاۋىزدىعىن تۋدىرىپ جۇرگەندەيمىز.
قۇرىلتاي وتىرىسىندا پرەزيدەنت وتە تۇشىمدى دۇنيەلەر ايتتى, ەندى ءبىز سونى ەل بولىپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ قولداۋمىز عانا قالىپ تۇر. قازاق قاشاندا سوزگە توقتاعان, قىزىن ارعا, ۇلىن نارعا بالاعان حالىق قوي. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتى ۇلى ىستەرگە باستاعان ۇلتتىق قۇرىلتايداعى ۇندەۋىنە ءۇن قاتىپ, قامكوڭىل, الاڭسىز جۇرمەۋگە شاقىرامىن.
قازىر بىزگە بىرلىك اۋاداي قاجەت. قارا حالىقتى قاتتى سىناققا العان قارعىن سۋدىڭ ازابىن الداعى ۋاقىتتا قانشالىقتى تارتارىمىز وسى بىرلىككە دە تىكەلەي بايلانىستى. ۇكىمەت قارجىسىن ءبولىپ, ءوز جۇمىسىن اتقارا بەرەر. بىراق حالىقتىڭ ءوز ىنتىماق-بىرلىگى بەكەم بولماسا, ءبارى بەكەرشىلىك.
اللاعا شۇكىر, ەلدىڭ ىنتىماعى ءالى جوعالا قويماپتى. كۇللى قازاقتان سۋ باسقان وڭىرلەرگە كۇندىز-ءتۇنى جەتكىزىلىپ جاتقان كومەكتى كورىپ, كوزگە ەرىكسىز جاس كەلەدى. اللا وسى ىرزىعىمىزدان ايىرماسىن, قازاعىم امان بولسىن! ءار قيىندىقتىڭ ارتىنان جارقىراپ كۇن شىققان. قايتا تۇرعىزىلاتىن ءار باسپانانىڭ ءىشى جانعا, سىرتى مالعا تولسىن! ۇلى ءسوزىن ۇلتىنان, جىلى ءسوزىن جۇرتىنان ايامايتىن اۋزى دۋالى اعا بۋىن, اقساقالدار, زيالى قاۋىم امان بولسىن!
اسىلى وسمان,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پروفەسسور