تالعار اۋدانى كەڭدالا اۋىلدىق وكرۋگىندە ورنالاسقان «الماتى» اسىل تۇقىمدى اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى 2016 جىلدان بەرى ءسۇت ءوندىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
بۇعان دەيىن 1 500 باس سيىرى بار شارۋاشىلىققا وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا ەستونيا مەن نيدەرلاندتان اسىل تۇقىمدى 1 300 باس گولشتەين قۇناجىنى جەتكىزىلگەن. جاۋاپتىلاردىڭ ايتۋىنشا, ءاربىرىنىڭ قۇنى 1 ميلليون 358 مىڭ تەڭگە. ال مۇنداي قوماقتى قارجىنى شارۋاشىلىق «قوناەۆ» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى (اكك) ارقىلى تومەن پايىزبەن الىپ, يگىلىگىن كورىپ وتىر. اتالعان شارۋاشىلىقتا 210 ادام تۇراقتى ەڭبەك ەتەدى.
مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولعان شارۋاشىلىق اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا سانىن كوبەيتۋ ارقىلى ءوڭىردىڭ ءسۇت ءوندىرۋ الەۋەتىن ارتتىرا تۇسپەك. مۇندا شارۋالار پايىزى تومەن نەسيە الۋمەن قاتار 40 پايىزدىق سۋبسيدياعا قول جەتكىزەدى.
«اسىل تۇقىمدى مال باسىن كوبەيتىپ, كاسىپكەرلىكتى كەڭەيتۋ ماقساتىندا 1,8 ملرد تەڭگەگە ينۆەستيتسيا تارتىپ, 3,5 پايىزبەن «قوناەۆ» اكك ارقىلى ليزينگكە وسى 1 300 باستى الدىق. ۇرىقتانىپ كەلگەن قۇناجىنداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى بۇزاۋلادى. ءسۇتتى سيىرلاردان كۇنىنە ورتاشا ەسەپپەن 24-25 ليتر شاماسىندا ءسۇت ساۋىلادى. وسى ۋاقىتتا ءسۇت وڭدەيتىن «فۋد-ماستەر» كاسىپورنىنا تاۋلىگىنە 18-20 توننا ءسۇت جونەلتىپ وتىرمىز. بولاشاقتا بۇل كورسەتكىشتى تاۋلىگىنە 100 تونناعا دەيىن جەتكىزسەك دەگەن ويىمىز بار. شارۋاشىلىق قاراماعىندا تالعار اۋدانىندا 800 گەكتار سۋارمالى, سونداي-اق شەڭگەلدى ماسسيۆىندە مىڭ گەكتارعا جۋىق جەرىمىز بار. وسى جەرلەردى يگەرۋ ارقىلى مال ازىعىنىڭ بەرىك قورىن جاساپ, جەمشوپپەن جەتكىلىكتى مولشەردە قامتاماسىز ەتىپ كەلەمىز», دەيدى «الماتى» اسىل تۇقىمدى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى رۇستەم احمەتجانوۆ.
تالاپقا ساي جابدىقتالعان قوراجايدا قۇنارلى ازىقپەن قامتىلعان ساۋىن سيىرلاردىڭ جاس تولدەرىنە دە ايرىقشا كۇتىم جاسالىپ جاتىر.
ۋىزعا جارىعان مالدىڭ كۇيى جاقسى بولارى بەسەنەدەن بەلگىلى. سول سەبەپتى جاڭا تۋعان بۇزاۋلارعا العاشقى ونكۇندىكتە سيىردىڭ ءوز ۋىزى بەرىلەدى ەكەن. ودان كەيىن ءۇش ۋاقىت 2 ليتردەن جىلىتىلعان ءسۇت بەرىپ, ەرەكشە كۇتىم جاسالاتىنىن اتالعان شارۋاشىلىقتىڭ مامانى ديدار بايسۋانوۆ تىلگە تيەك ەتتى.
بۇگىندە تالعار اۋدانى بويىنشا «اميران», «بايسەركە اگرو», «الماتى» اسىل تۇقىمدى اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى سىندى ءۇش ءىرى شارۋاشىلىقتا 7 مىڭ باس اسىل تۇقىمدى ساۋىن سيىر بار.
«اتالعان شارۋاشىلىققا الداعى ۋاقىتتا جارتى ملرد تەڭگەگە دەيىن سۋبسيديا بەرۋ كوزدەلىپ وتىر. قازىر قۇجاتتارى ازىرلەنىپ جاتىر. مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە شارۋاشىلىقتاردىڭ ءونىم كولەمى ارتىپ, ىرگەسى كەڭەيىپ كەلەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە تابيعي ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز», دەيدى تالعار اۋدانىنىڭ اكىمى تانات ايداربەكوۆ.
اۋدان اكىمىنىڭ سوزىنشە, تالعار اۋدانى نۇرا اۋىلىندا مىڭ باسقا ارنالعان تاعى ءبىر تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن اشۋ جوسپارلانىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى باستالعان.
بۇعان قوسا «الەل-اگرو» قۇس فەرماسىنا 285 مىڭ بالاپان اكەلىنگەن. سونىمەن قاتار سۋ ۇنەمدەۋ ماقساتىندا 3 500 گەكتار جەردى تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىنە كوشىرۋ كوزدەلگەن. بۇعان دەيىن ونىڭ كولەمى مىڭ گەكتار شاماسىندا عانا ەكەندىگىن ايتقان اۋدان اكىمى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن جانداندىرۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەتىندىگىن جەتكىزدى.
الماتى وبلىسى