قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قاتارعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلدى. بۇل – قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ پارسى شىعاناعىنداعى ەلگە العاشقى ساپارى.
قازاقستان مەن قاتار زاڭ, جۇمىسپەن قامتۋ, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, الەۋمەتتىك دامۋ, ادالدىق, بانك ءىسى, تەلەكوممۋنيكاتسيا, ەنەرگەتيكا سياقتى ءتۇرلى سەكتوردا جانە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردا كوپتەگەن كەلىسىمگە كەلىپ, قارىم-قاتىناسىن بەكىتىپ جاتىر.
قاتار بانكى «Lesha Bank» پەن قازاقستاندىق «بايتەرەك» ۆەنچۋرلىق قورى اراسىنداعى كەلىسىمگە, سونداي-اق «Mobile Telecom Service» كومپانياسىمەن ستراتەگيالىق كەلىسىمگە قول قويىلعاننان كەيىن ەكونوميكا جانە تەحنولوگيالىق سەكتورلار ايتارلىقتاي سەرپىن الادى.
ەنەرگەتيكا جانە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار دا ماڭىزدى. اتاپ ايتقاندا, ەنەرگەتيكانى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرنەشە جوبانى قامتيتىن ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى, ونىڭ ىشىندە قاشاعان كەن ورنىندا ەلەكتر ستانساسى مەن گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى بار.
اۋقىمدى رەفورمالارعا زاڭنامالىق قولداۋ
قازاقستان پرەزيدەنتى قاتاردىڭ وركەندەپ كەلە جاتقان ەكونوميكاسى مەن بەيبىتشىلىككە باعىتتالعان سىرتقى ساياساتىن جوعارى باعالادى.
«بۇگىندە قاتار وزىق جانە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەكونوميكاسىمەن, سونداي-اق بەلسەندى ءارى بەيبىت سىرتقى ساياساتىمەن تانىمال. جوعارى مارتەبەلى شەيح ءتاميم بەن حاماد ءال-ءتانيدىڭ باسشىلىعىمەن سىزدەردىڭ ەلىڭىز ۇلكەن جەتىستىككە جەتتى. قاتار ءوزىنىڭ قۋاتتى ەكونوميكاسىن جانە وركەندەگەن قوعامىن ماقتان تۇتۋىنا بولادى», دەدى ق.توقاەۆ قاتار مەملەكەتىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسىندە ء(ال-شۋرا كونسۋلتاتيۆتىك ءماجىلىسى) سويلەگەن سوزىندە.
قازاقستان پرەزيدەنتى «اۋقىمدى رەفورمالارعا اسا ماڭىزدى زاڭنامالىق قولداۋ كورسەتىپ, نەگىزگى ىشكى ۇدەرىستەردى قاداعالاپ وتىراتىن» شۋرا كەڭەسىنىڭ دامۋ جانە جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىندەگى ءرولىن جوعارى باعالاپ, ەلدەگى «سوت تورەلىگى, زاڭ ۇستەمدىگى, تەڭدىك جانە جاۋاپكەرشىلىك قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا كۇش-جىگەر جۇمساپ جاتقانىن» اتاپ ءوتتى.
ستراتەگيالىق ارىپتەستىك ورناتۋ ۇسىنىلدى
قازاقستان پرەزيدەنتى قاتار پارلامەنتىنىڭ كۆورۋمىندا ءسوز سويلەگەن العاشقى شەتەلدىك كوشباسشى بولدى.
مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى كەلىسسوزدەردەن كەيىن ق.توقاەۆ ەلدەر اراسىندا تولىققاندى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك ورناتۋدى ۇسىندى. سونىمەن قاتار قازاقستان باسشىسى 2025 جىلى پارسى شىعاناعى مەن ورتالىق ازيانى بايلانىستىراتىن ينتەرمودالدىق كولىك جەلىسىن دامىتۋ, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ جانە ەل استانالارىندا قازاقستان مەن قاتاردىڭ مادەني كورمەلەرىن ۇيىمداستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا ق.توقاەۆ 250 ميلليون دوللارعا 60 شيكىزات ەمەس تاۋاردىڭ قاتارعا ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى, سونداي-اق ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىن 500 ميلليون دوللارعا دەيىن ارتتىرۋدى ۇسىندى.
قازاقستان تاراپى مەن قاتار ءامىرى ءتاميم بەن حاماد ءال-ءتاني اراسىنداعى كەلىسسوزدەر قورىتىندىسىندا ون شاقتى قۇجاتقا قول قويىلعان. نەگىزگى كەلىسىم «QazaqGaz» مەملەكەتتىك كومپانياسى» اق پەن قاتار «UCC» حولدينگى اراسىنداعى قازاقستاننىڭ قاشاعان كەن ورنىندا گاز وڭدەۋ زاۋىتتارىن سالۋداعى ىنتىماقتاستىققا, ەنەرگەتيكا جانە گاز سالاسىنداعى, سونداي-اق «سامۇرىق-قازىنا» اق مەن قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جانە «Qatar Energy International Holding» اراسىنداعى جوبالارعا باعىتتالعان.
سىندارلى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس
قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ ورناعانىنا 31 جىل تولدى.
تاريحي تۇرعىدان وسى قىسقا ۋاقىت ىشىندە تاراپتار ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردى قوسا العاندا, ستراتەگيالىق ارىپتەستىك سالاسىن ەداۋىر كەڭەيتتى, سونداي-اق «ورتالىق ازيا – ەۋروپالىق وداق» وڭىرارالىق ديالوگى شەڭبەرىندەگى ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتە ءتۇستى.
قازاقستان پرەزيدەنتى مەن ەۋروپالىق كەڭەس پرەزيدەنتى شارل ميشەلدىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرى كوشباسشىلارى مەن ەۋروكەڭەس پرەزيدەنتىنىڭ II كەزدەسۋىنە جانە بۇۇ-نىڭ كليماتتىڭ وزگەرۋى تۋرالى نەگىزدەمەلىك كونۆەنتسياسى تاراپتارىنىڭ 28-كونفەرەنتسياسىنا بىرگە قاتىسۋى استانا جانە بريۋسسەل اراسىنداعى ساياسي ديالوگتى ەداۋىر كۇشەيتتى.
ەلدىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى
قىتايدىڭ كەدەن اگەنتتىگى (GACC) جاريالاعان مالىمەتتەرگە سايكەس قحر مەن ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى اراسىنداعى ساۋدا 2023 جىلى كۇرت وسكەن.
GACC مالىمەتتەرى بويىنشا ايماقتىڭ جىلدىق تاۋار اينالىمى 2023 جىلى 89,4 ملرد دوللاردى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلعى 70,2 ملرد دوللاردان 27 پايىزعا كوپ. الايدا ساۋدا بالانسى بىركەلكى ەمەس: ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ەكسپورتتالعان تاۋارلار مەن قىزمەتتەر 61,4 ملرد دوللارعا جەتسە, بەيجىڭنىڭ ايماقتان يمپورتى 28 ملرد دوللاردى قۇرادى.
2023 جىلى قازاقستان قىتايدىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى بولدى. ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى 41 ميلليارد دوللارعا جەتكەن, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 32 پايىزعا ارتىق.