بيۋدجەتتىڭ تەڭ جارتىسى – بىلىمگە

جىل سوڭىندا وبلىس ورتا­لىعىندا «تۇركىستان ءبىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەي-ينتەر­نا­تىنىڭ جاڭا عيماراتى پاي­دا­لانۋعا بەرىلدى. ء«بىلىم-يننو­ۆا­تسيا» ليتسەيلەرى ساپالى ءبىلىمى مەن مىقتى كورسەتكىشتەرى ارقىلى ەلىمىزگە تانىلىپ ۇلگەرگەن. مەملەكەت مىقتى بولۋى ءۇشىن ءبىلىم تۇزەلۋى كەرەك. سوندىقتان ءبىز وسى سالانى دامىتۋعا بارلىق مۇمكىندىكتى قاراستىرىپ جاتىر­مىز. وسىنداي ۇلگىدەگى مەك­تەپ­تەر­دى اۋىلعا دەيىن جەتكىزۋدى جوس­­پارلاپ وتىرمىز. كەز كەلگەن اۋىل­دىڭ مەكتەبى جارقىراپ-جايناپ تۇرۋى كەرەك, ۇستازدارى دا مىقتى بولۋى قاجەت. ءاربىر ۇرپاق ءۇشىن ساپالى ءبىلىم قول­جە­تىم­دى بولۋعا ءتيىس جانە ەلىمىزدەگى مەك­تەپتەر ءبىلىم-يننوۆاتسيا ليتسەي­لەرى سياقتى جۇمىس ىستەۋى قاجەت», دەدى ءىس-شاراعا قاتىسقان وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەي­سەم­­باەۆ اشىلۋ سالتاناتىندا.

وبلىس اكىمى دارحان ساتى­بال­دى «تۇركىستان ءبىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەي-ينتەرناتى وبلىستىق مەكتەپتەر رەيتينگىندە – 1-ورىندا, رەسپۋبليكادا 28-ورىندا تۇرعانىن, سوندىقتان جاڭا عيمارات سالىپ بەرۋ ءجون سانال­عا­نىن ايتتى. «الداعى ۋاقىتتا ءبىلىم ۇياسىنا ءاربىر اۋدان, قالا­ن­ىڭ ءبىلىمدى وقۋشىلارىن شوعىر­لاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن بىرگە باسقا اۋدان, قالالاردا دا وسىنداي ليتسەيلەردى جاساقتاۋ كوزدەلگەن», دەدى اكىم. 700 ورىندىق مەكتەپ زاماناۋي وقۋ قۇرالدارىمەن, ءپان كابينەتتەرىمەن, جاتاقحانامەن قامتىلعان. بۇرىن كەنتاۋداعى عيماراتتا وقىعان وقۋشىلار ەندى وسى جاڭا عيماراتتا ءبىلىم الادى. ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەي-ينتەرناتىندا بارلىعى 416 وقۋشى بار. جاڭا وقۋ جىلى 7-سىنىپقا – 150 وقۋشى, 8-سىنىپقا 75 وقۋشى قابىلدانعان. ليتسەي-ينتەرناتتا 43 پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. وليم­پيا­دالار مەن عىلىمي جوبا كون­كۋرس­تارىنىڭ رەسپۋبليكالىق كەزەڭىنە 26 وقۋشىسى قاتىسىپ, 7-ءى جەڭىمپاز اتانعان.

سونداي-اق جەتىساي قالا­سىندا 300 ورىنعا ارنال­عان, تولىقتاي زاماناۋي ماتە­ريال­دىق-تەحنيكالىق بازا­مەن جابدىقتالعان ءبىلىم ۇياسى پايدالانۋعا بەرىلدى. جەتى­سايداعى بۇل مەكتەپتىڭ قۇرى­لى­سى توقتاپ, مەردىگەردىڭ سالعىرت ءىسى وسىدان ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىت بۇرىن سوتقا وتكەن بولا­تىن. كەيىن قايتا وتكىزىلگەن كون­كۋرس­تىڭ ناتيجەسىندە قۇرىلىستى «تايماس» كومپانياسى قولعا الىپ, ەكى اۋىسىمدا تىنىمسىز جۇمىس جۇرگىزگەن. ناتيجەسىندە, 2024 جىلى تاپسىرىلۋعا ءتيىس 300 ورىندىق مەكتەپ 9 ايدا قولدانىسقا بەرىلدى. جالپى قۇنى 1,4 ملرد تەڭگە بولاتىن ش.ءۋاليحانوۆ مەكتەبىندە ءىىى توق­ساننان باستاپ 562 وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر. ۇزاق ۋاقىت وزگە مەكتەپتىڭ عيماراتىندا ءبىلىم الىپ كەلگەن ش.ءۋاليحانوۆ مەك­تە­بىنىڭ وقۋشىلارىنا سوڭعى ۇلگى­دەگى تەحنولوگيالارمەن جاب­دىق­تالعان فيزيكا, حيميا, ينفورماتيكا, مۋلتيمەديالىق جانە لينگافوندىق كابينەتتەردە ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. سونىمەن قاتار مۇندا سپورت زالى, زەرتحانا كابينەتتەرى مەن تىگىن شەبەر­حاناسى دا بار. بۇگىندە اۋدانداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن 84 مەكتەپتىڭ 74-ءى – مەملەكەتتىك, 10-ى – جەكەمەنشىك. وقۋ وردا­لا­رىن­داعى 45 526 وقۋشىعا 5 526 پەداگوگ ءبىلىم بەرەدى.

بىلتىر قاراشادا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مەن وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ بىرلەسكەن بۇيرىعى نەگىزىندە وڭىردەگى 5 اۋدان مەن قالاداعى 235 مەم­لە­كەت­تىك ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا كە­شەندى مونيتورينگ جۇمىستارى جۇر­گىزىلىپ, بىرقاتار جۇيەلى كەم­شىلىك انىقتالعان ەدى. بۇل جو­نىندە تۇركىستاندا ءبىلىم سالا­سىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر تال­قى­لانعان ماجىلىستە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەلنۇر داۋەنوۆ ايتىپ بەردى. ال مينيستر ع.بەيسەمباەۆ تۇركىستان ءوڭىرىنىڭ الەۋەتى زور ەكەنىنە توقتالىپ, ءبىلىم سالاسى قىزمەتكەرلەرىن اۋىزبىرشىلىكپەن جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.

وبلىس اكىمى د.ساتىبالدى ءبىلىم سالاسىنا قولداۋ كورسەتۋ, ءبىلىمدى ۇرپاق تاربيەلەۋ ەڭ باس­تى مىندەت ەكەنىن جەتكىزدى. وڭىردە ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ, ماتەريالدىق بازانى جاڭارتۋ, مەكتەپتەر سالۋ, «قاۋىپسىز مەكتەپ» جوباسى اياسىنداعى جۇمىستاردى بايانداپ, ءبىلىم سالاسى قىزمەتكەرلەرىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلىپ وتىرعانىن مالىمدەدى. «تۇركىس­تان وبلىسى بيۋدجەتىنىڭ 48,2 پايىزى ءبىلىم سالاسىنا ءبولىنىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مەكتەپ تاپشىلىعىن جويۋ, وقۋشىلاردىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. وسى ماقساتتا وبلىستا 2023-2025 جىلدار ارالىعىندا 96 مەكتەپ سالىنادى. وبلىستا بالالاردى قورعاۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ ماقساتىندا ناقتى شارالار قابىلدانىپ, بيۋدجەت شىعىستارى ەسەبىنەن 12 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى. «قاۋىپسىز مەكتەپ» جوباسى اياسىندا بالالار قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە 5,9 ملرد تەڭگە بولدىك. مەكتەپتەرگە 7 مىڭنان استام بەينەكامەرا ورناتىلىپ, پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا قوسىلدى. مەملەكەتتىك 938 ءبىلىم بەرۋ مەكە­مەسى 100 پايىز دابىل باتىرماسىمەن قامتىلىپ, جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا قوسىلدى. 573 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى تولىق ليتسەنزيالانعان كۇزەت قىزمەتىنە ءوتتى. جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ وبلىستاعى باستاۋىش سىنىپتا وقيتىن وقۋشىلار تۇگەلدەي ىس­تىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلدى. وعان بىلتىر وبلىستىق بيۋد­­جەتتەن 6,2 ملرد تەڭگە قار­جى قاراستىرىلدى», دەدى د.ساتىبالدى.

ايتا كەتەيىك, وبلىستاعى ­­1 032­­ مەكتەپتە 520 مىڭعا جۋىق وقۋ­شى ءبىلىم الىپ جاتىر. ال 1 409 بالاباقشادا 157 مىڭعا جۋىق بالا تاربيەلەنسە, وڭىردەگى 52 كوللەدجدە 40 مىڭنان استام ستۋدەنت وقيدى.

تۇركىستان وبلىسى