جاقىندا «تاڭبالى» باسپاسىنان (الماتى) فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور دانداي ىسقاق ۇلى باستاعان عىلىمي زەرتتەۋشىلەر توبى (ۇ.ەركىنباەۆ, ك.تورەبەكوۆا, ا.راقىمباەۆا) قۇراستىرعان ۇشتومدىق «قازاق ادەبي-ەستەتيكالىق وي-پىكىرىنىڭ انتولوگياسى» جارىق كوردى. ونىڭ ءبىرىنشى تومى «الاشتىق باعىتتاعى وي-پىكىرلەر», ەكىنشى تومى «كەڭەستىك كەزەڭدەگى قازاق ادەبي سىنى», ءۇشىنشى تومى «تاۋەلسىز ەلدىڭ ادەبي سىنىنداعى كوركەمدىك ىزدەنىستەر» دەپ اتالادى. بۇل ەڭبەك ر.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىندا ورىندالىپ, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ باعدارلامالىق-نىسانالى جوباسى نەگىزىندە جاريالانىپ وتىر.
اۆتورلار: ء«سوز ونەرىنىڭ شىڭى – كوركەم ادەبيەت. ادەبيەتتىڭ دامۋى سول حالىقتىڭ ادەبي-ەستەتيكالىق وي-پىكىرىنىڭ, سۇلۋ سوزگە دەگەن سىنشىلدىق كوزقاراسىنىڭ دامۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. تۇنىق تابيعاتتىڭ اياسىندا ەركىن ءومىر سۇرگەن قازاق حالقى ءسوز ونەرىنە ەرەكشە ءمان بەرگەن. ادامدى سوزىنە قاراي باعالاعان», دەپ تۇجىرىمداي وتىرىپ, ءابۋ ناسىر ءال-فارابيدەن باقىت ساربالا ۇلىنا دەيىنگى تۇلعالاردىڭ, عالىمداردىڭ, ادەبيەتشىلەردىڭ تاڭداۋلى وي-پىكىرلەرىن جيناقتاعان.
ءۇش تومدىقتا حالىق ەستەتيكاسىنان باستاۋ العان قازاق ادەبي سىنىنىڭ العاشقى كەزەڭنەن بۇگىنگە دەيىنگى جولى, ىزدەنىسى, ساباقتاستىعى مول ماتەريالدار ۇسىنىلعان.
زامان جاڭارۋىمەن كەزەڭ, زامان, ءداۋىر كوركەم ادەبيەتكە جاڭا تالاپ قويادى. ءبىر كەزدەگى سوتسياليستىك-يدەولوگيالىق تانىم مەن تالاپ قاعيداتىنىڭ وزگەرۋى ادەبيەتتتانۋعا ادىسنامالىق تىڭ سەرپىلىس اكەلىپ, ۇلتتىق ءداستۇر مەن الەمدىك ادەبيەتتانۋ ىقپالداسا ءتۇستى. شىنايى شىعارماشىلىق ۇردىستەردى زەردەلەۋ كۇن تارتىبىنە شىقتى.
قازىر تالعام مەن زەرتتەۋدىڭ تابيعي دامۋ جولىن تاڭداعان قوعامىمىزدا ەركىندىك پەن ىزدەنىس كوپ. وسى تۇرعىدان قاراعاندا, عىلىمي توپ ادەبيەتتانۋ مۇرالارىن ورايلى ساراپتاعان. كەڭەستىك 1930-1950 جىلداردىڭ تالداۋلارى وقىرماندى بەيجاي قالدىرمايدى. انتولوگيا ماتەريالدارىندا ساياسي ءومىر مەن مادەني ءومىر اراسىنداعى شەتىن ماسەلەلەر, اردا تۇلعالاردىڭ باتىل ىزدەنىستەرى, الەم تاجىريبەسىنە دەگەن ىنتا-ىقىلاس, ءتۇرلى كونيۋنكتۋرا, سحەماشىلدىق ماسەلەلەرى زامانىنا ساي قاراستىرىلعان.
انتولوگيا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا باعدارلاماسىندا وقىپ جۇرگەن تالاپتى جاستارعا, الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق عىلىم زەرتتەۋشىلەرىنە, رۋحانيات تاريحىنا قىزىعۋشى جالپى وقىرمانعا ارنالعان.
سابىر ءشارىپ,
PhD