• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 08 قاڭتار, 2024

ارداگەرلەردى الالاماسا ەكەن...

183 رەت
كورسەتىلدى

مەن 1940 جىلى دۇنيەگە كەلىپ, ەسىمدى بىلگەننەن سوعىستان سانسىراپ شىققان ەلدىڭ ەڭسەسىن تۇزەۋگە اتسالىسقانداردىڭ ءبىرىمىن. ارينە, قوعامعا جاساعان قىزمەتىمىزدى بۇلدامايمىز. بىراق جارتى الەمدى جايپاعان سوعىستان كەيىن تىرلىككە ارالاسىپ, جۇرتپەن بىرگە تالاي قيىندىقتان وتكەن بىزگە قارتايعاندا الەۋمەتتىك جاعداي جاسالماي وتىر. مەن دە, وسى كۇنى قاتارى سيرەگەن مەنىڭ قاتارلاستارىم دا وسى ۋاقىتقا دەيىن ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى الا الماي كەلەمىز.

2020 جىلى «ارداگەرلەر تۋرالى» العاشقى زاڭ قابىل­دانعاندا بوركىمىزدى اسپانعا اتىپ قۋانىپ ەدىك. ماڭىزدى قۇ­جاتتىڭ 7-بابىنىڭ 4-تار­ما­عىندا 1941 جىلعى 22 ماۋ­سىم – 1945 جىلعى 9 مامىر ارا­لى­عىندا كەمiندە التى اي جۇمىس iستە­گەن (قىزمەت وتكەرگەن) جانە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا تىلداعى قاجىرلى ەڭبەگi مەن مiنسiز اسكەري قىزمەتى ءۇشىن بۇرىنعى كسر وداعىنىڭ وردەن­دەرiمەن جانە مەدالدارى­مەن ناگ­رادتالماعان ادام­داردىڭ ەڭ­بەك ارداگەرىنە جاتاتىنى كور­سەتىلگەن. زاڭنىڭ 12, 15-باپ­تا­­رىندا ارداگەرلەردى الەۋ­مەتتىك قولداۋ شارالارى, قول­داۋدى قارجىلاندىرۋ تۋرالى ايتىلعانى قۋانتىپ ەدى.

جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندار, ۇيىمداردىڭ باسشىلارى ءوز قۇزىرەتتەرى شەگىندە قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن جانە ەمدەلۋگە جول ءجۇرۋ (ەكى جاققا), سونداي-اق ارداگەرلەرگە جانە وسى زاڭنىڭ كۇشى قول­دا­نىلاتىن باسقا دا ادام­دار­عا ما­تەريالدىق جانە باسقا دا كومەك تۇرلەرىن كورسەتۋ بويىن­شا­ جەڭىلدىكتەردى بەلگىلەي الادى دەگەنىنەن كوپ ءۇمىت كۇتىپ ەدىك. بىراق سونىڭ جۇزەگە اسۋى قيىن بولىپ تۇر.

جوعارىدا جازعانىمداي, ء«بارى دە مايدان ءۇشىن, ءبارى دە جەڭىس ءۇشىن» دەگەن جىلدارى­ ءبىز بەلىمىز قاتپاي جاتىپ ەڭ­بەك­كە ارالاستىق. ارناۋلى زاڭ قا­­بىلدانعان سوڭ الەۋمەتتىك قول­داۋدان دامەلەنىپ, جان-جاققا سۇراۋ سالدىم. وسىدان 5 جىل بۇرىن قازالىدان قىزىلورداعا قونىس اۋدارعاندىقتان قازالىعا حابار سالىپ, قۇجاتتارىمدى تۇگەلدەدىم. ءتيىستى ورىنداردىڭ بارىنە بارىپ شىقتىم, اياعىم جەتپەيتىن قاشىقتاعىلارىنا حات جازدىم. سونداعى بىلگەنىم, ءبىزدىڭ ماسەلەمىزدى قالا اكىمى جانىنداعى ارنايى كوميسسيا قارايدى ەكەن. ولارعا قالالىق ارداگەرلەر ۇيىمى ۇسىنىس جاسايتىن كورىنەدى. «جازعان قۇلدا شارشاۋ جوق» دەپ, ۇيىمعا دا باردىم. بىراق قالانىڭ ءبىر شەتىنەن تابانىم تاۋسىلىپ, نەشە بارعاندا توراعاسىن ورنىنان تابا الماي قاتتى قينالدىم. ءبىر قالادا ءجۇرىپ, التى اي تابىلماعان توراعا ۇستىنەن وبلىستىق ارداگەرلەر ۇيىمىنا شاعىمدانۋعا ءماجبۇر بولدىم. جارتى جىل جۇگىرگەن شارۋامدى جارتى ساعاتتا شەشكەن وبلىستىق ۇيىم­داعىلاردىڭ ۇسىنىسىمەن قالا­لىق ارداگەرلەر ۇيىمى تور­اعاسى سۇلتانبەك تاۋىپباەۆ مەنى اقىرى قابىلدادى. قا­بىل­داعانى بار بولسىن, مەنىڭ كوزىمشە ماماندارعا حابارلا­سىپ, «بۇل ماسەلە مۇلدەم شە­شىل­مەيدى» دەپ ارىزىمدى وزىمە لاقتىرعانى جانىما باتتى. ارىزىما جازباشا جاۋاپ قاي­تارۋ جونىندەگى تالابىمدى قۇلاعىنا دا قىستىرعان جوق. سودان بەرى نەشە بارسام دا توراعا تاپتىرماي ءجۇر. وسى­لاي­شا, ءبىر ادامنىڭ كەر­دەڭ­دىگىنىڭ كە­سىرىنەن الەۋمەتتىك قول­داۋ ىزدە­گەن تالپىنىسىم تۇيىققا تىرەلىپ تۇر.

 

كارىم بايمۇرات,

زەينەتكەر

 

قىزىلوردا 

سوڭعى جاڭالىقتار