پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ ءار جىل سايىن الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ءىرى ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ باسشىلارىن, قارجى سەكتورىنىڭ وكىلدەرىن, ساياساتكەرلەر مەن ساراپشىلاردىڭ باسىن قوساتىن VI جاھاندىق ينۆەستيتسيالار جونىندەگى قازاقستاندىق دوڭگەلەك ۇستەلگە (Kazakhstan Global Investment Roundtable) قاتىستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
وسى جىلدار ىشىندە KGIR ءوزىن قازاقستان مەن حالىقارالىق ينۆەستيتسيالىق قوعامداستىق اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ءۇشىن ءتيىمدى ديالوگ الاڭى رەتىندە كورسەتە الدى.
بيىل كۇن تارتىبىنە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتتى دامىتۋ, ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋ جانە ت.ب. ماسەلەلەر ۇسىنىلعان.
ءىس-شاراعا ۇلىبريتانيا, ۆەتنام, گەرمانيا, كانادا, قاتار, قىتاي, ءباا, ساۋد ارابياسى, اقش, تۇركيا, فرانتسيا, چەحيا جانە باسقا دا بىرقاتار ەل وكىلدەرى كەلدى.
پرەمەر-مينيستر ءوز سوزىندە اتاپ وتكەندەي, ورتالىق ازياداعى شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ 70%-ى قازاقستانعا تيەسىلى.
«وتكەن جىلى تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى 18%-عا ءوسىپ, $28 ملرد-قا جەتتى. بيىلعى 6 ايدا ۇلتتىق ەكونوميكاعا تاعى $14 ملرد-قا جۋىق تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تارتىلدى. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىز كرەديتتىك رەيتينگىسىنىڭ تۇراقتىلىعىن Fitch, S&P جانە Moody's حالىقارالىق اگەنتتىكتەرى راستاپ وتىر», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جاڭا ەكونوميكالىق مودەلگە كوشۋ قاجەتتىگىن جاريالاعانىن ەسكە سالدى. اتاپ ايتقاندا, ۇكىمەت الدىنا 2029 جىلعا قاراي ەكونوميكا كولەمىن $450 ملرد-قا دەيىن, ياعني 2 ەسەگە ارتتىرۋ بويىنشا اۋقىمدى مىندەت قويىلدى.
«ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ەكونوميكامىزدىڭ ءوسۋىنىڭ نەگىزگى فاكتورى بولىپ تابىلادى. ۇلتتىق ينۆەستيتسيالىق ساياسات شەڭبەرىندە ESG ستاندارتتارىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان 2029 جىلعا دەيىن كەمىندە $150 ملرد شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇددەلى. سول ءۇشىن ءبىز ينۆەستورلارعا قولايلى جاعدايلار جاساۋدى, ونىڭ ىشىندە ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ قۇرالدارىن جەتىلدىرۋدى ودان ءارى جالعاستىرامىز», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ماسەلەن, كاسىپكەرلىك قىزمەت سالاسىندا بيزنەسكە قويىلاتىن ارتىق تالاپتاردى الىپ تاستاۋدى كوزدەيتىن جاڭا رەتتەۋشى ساياسات ەنگىزىلىپ جاتىر. تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەلەرىن اۆتوماتتاندىرۋ ناتيجەسىندە 1 قاڭتاردان باستاپ تەكسەرۋلەر ادامي فاكتورسىز تاعايىندالاتىن بولادى. جاڭا سالىق كودەكسىندە وڭدەۋشى سەكتوردى دامىتۋ بويىنشا ەرەكشە شارالار كوزدەلىپ وتىر.
سونىمەن قاتار شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ جاڭا كەشەندى باعدارلاماسى ازىرلەنۋدە. وتاندىق ونەركاسىپتى دامىتۋ ءۇشىن ساتىپ الۋلاردا وففتەيك-كەلىسىمشارتتاردىڭ ۇلەسىن 10%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ينجەنەرلىك-كوممۋنالدىق جۇيەلەردى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا, ونىڭ اياسىندا الداعى 6 جىلدا 3 ترلن تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتۋ كوزدەلىپ وتىر.
«جوبالاردى ساپالى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2029 جىلعا دەيىنگى ۇلتتىق ينفراقۇرىلىم جوسپارى ازىرلەنىپ جاتىر. كۇردەلى مۇناي-گاز جوبالارىنا ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ماقساتىندا بيىلدان باستاپ جاقسارتىلعان مودەلدىك كەلىسىمشارت اياسىندا قارجىلاي ىنتالاندىرۋ مەحانيزمى ەنگىزىلدى. باسىم سالالارداعى قۇنى $50 ملن-نان اساتىن ينۆەستيتسيالىق جوبالار ءۇشىن 25 جىل ىشىندە قازاقستان زاڭناماسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا كەپىلدىك بەرەتىن ينۆەستيتسيالار تۋرالى كەلىسىم بەكىتۋ مۇمكىندىگى بار. بۇگىندە جالپى قۇنى $1,5 ملرد-تى قۇرايتىن 6 ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمگە قول قويىلدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
وعان قوسا قازاقستاندا $500 ملن-نان استام سومانى ينۆەستيتسيالاۋ كەزىندە 10 جىلعا سالىق زاڭناماسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا كەپىلدىك بەرەتىن ينۆەستيتسيالىق مىندەتتەمەلەر تۋرالى كەلىسىم ەنگىزىلدى.
«جوبالارعا ءتيىمدى مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋ ماقساتىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ جالپىۇلتتىق پۋلى قۇرىلدى. وعان $69 ملرد-تان استام سومانى قۇرايتىن 1 000-عا جۋىق جوبا كىردى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ول سونداي-اق ەكسپورت پەن يمپورتتى الماستىرۋعا باعىتتالعان تەرەڭ وڭدەۋ كلاستەرلەرىن دامىتۋ ءۇشىن 20-دان استام اسا ءىرى جوبانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. سونىمەن قاتار بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالار تارتۋ جانە ىسكە اسىرۋدىڭ بىرىڭعاي ونلاين جۇيەسىنە ينتەگراتسيالانۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسيالىق پلاتفورما قۇرىلادى.
ءاليحان سمايىلوۆ بۇگىندە 83 ەلدىڭ ازاماتتارى قازاقستانعا ۆيزاسىز كەلە الاتىنىن, ال 109 مەملەكەتتىڭ رەزيدەنتتەرى ءۇشىن ەلەكتروندىق ۆيزالار رەسىمدەۋ قولجەتىمدى ەكەنىن ەسكە سالدى. بۇعان قوسا ەرەكشە ينۆەستورلىق ۆيزالار قاراستىرىلعان. سونداي-اق ەلدە بيزنەس ءۇشىن وڭىردەگى تەڭدەسى جوق قىزمەتتەردى ۇسىناتىن بىرەگەي بيزنەس الاڭى – «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى.
«بۇل قادامداردىڭ بارلىعى ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن اشۋعا جانە ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان. قازاقستان الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس ينۆەستيتسيالىق كليماتتى ودان ءارى ارتتىرۋ ءۇشىن بار كۇشىن سالادى. سونداي-اق ينۆەستورلاردىڭ سۇرانىستارىنا سايكەس قوسىمشا كەرەكتى قولداۋ شارالارىن تۇراقتى تۇردە ەنگىزەتىن بولامىز. وسى مۇمكىندىكتەردى پايدالانا وتىرىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىنا بەلسەندى ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىرامىز», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن پرەمەر-مينيستر.