تالىمگەر

جۇمىستان كەش قايتقان. كوز بايلانىپ, جۇلدىز جامىراعان ۋاقىت. بۋراباي اسپانى قارا بارقىتتىڭ ۇستىنە ءبىر ۋىس جارقىراعان مونشاق شاشىپ جىبەرگەندەي ساۋلەسىمەن كوڭىل ارباپ تۇر. جاڭا تۋعان اي وقجەتپەستىڭ وڭ جاق يىعىنا ءىلىنىپ قالىپتى. قۇندىزبەك نۇقىشەۆكە جەر-الەمدەگى ەڭ ادەمى اسپان وسى بۋرابايدىڭ اسپانى ءتارىزدى بولىپ كورىنەدى. ءوزى تۋعان قارت سەمەيدىڭ, الاشقا قادىرلى سەمەيدىڭ اسپانى دا ادەمى ەدى. «جۇلدىزىم جوعارى» دەپ كۇبىرلەدى قۇندىزبەك. جۇلدىزىنىڭ جوعارى ەكەنى دە راس. جوعارىلاسا, بىلمەككە قۇمار تالپىنىسىنان, ەرىنبەي ەتكەن ەڭبەگىنەن. «RG Gold» سەرىكتەستىگىنىڭ ۇيمەلەپ-شايمالاۋ ۋچاستوگىنىڭ شەبەرى قۇندىزبەك قاجىبەك ۇلى ەڭبەك الىپپەسىن قاراپايىم جۇمىسشى بولىپ باستاعان. 1999-2005 جىلدار ارالىعىندا كاتەپتى قارا نارداي ەڭبەك ەتتى. ەڭبەك ەلەنبەي قالماق ەمەس. تىندىرىمدى جىگىتتىڭ الدىنان جۇمىس ۇركىپ وتىراتىنىن باسشىلار دا, ۇزەڭگى قاعىستىرىپ بىرگە جۇرگەن ۇيىمشىل ۇجىم دا كوردى. ارىپتەستەرىن ورتاق ىسكە جۇمىلدىرا الادى ەكەن. سوزبەن عانا ەمەس, ءوز ىسىمەن, ارەكەتىمەن, جالىعۋدى بىلمەس جالىنىمەن. كەيىن بريگاديرلىككە تاعايىندالعان. ورتاق ءىستى وپىرىپ, ناتيجەلى ىستەۋىنىڭ ارقاسىندا قۇندىزبەكتىڭ بريگاداسى كۇندەلىكتى جوسپاردى تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ ورىندايتىن بولدى.

سەمەيدەگى كاسىپتىك-تەحنيكالىق كوللەدجدەن العان ءبىلىمىن جالعاستىرعان. ءوز ماماندىعىنا بايلانىستى تەحنيكالىق ادەبيەتتەردى, الەمدەگى جاڭالىقتاردى قاداعالاپ جۇرەدى. ونسىز ءوسۋ جوق. جالعىز ءوزى عانا ەمەس, وكشەسىن باسقان ورەندەر دە بىلسە, ۇيرەنسە دەگەن تىلەك بار. جاستارعا بار بىلگەنىن ۇيرەتۋدەن جالىققان جەرى جوق. ەگەر ولاردىڭ بويىندا قۇمارلىق وتى لاۋلاپ تۇرسا, جاراتقان يەنىڭ جارىلقاعانى دەي بەرىڭىز. جەتەگىنە ەرگەن جاندى قوس قولتىعىنان دەمەپ, العا ۇمتىلدىرۋعا قۇمار. وسىنداي ىجداھاتتىلىعىنىڭ ارقاسىندا قۋانىش راقىمباەۆ, حامزا ەدىگە, ايدىن تولەپبەرگەنوۆ ءتارىزدى ازاماتتار ۇيىمشىل ۇجىمنىڭ, قۇندىزبەك قاجىبەك ۇلىنىڭ ءتالىم-تاربيەسىنەن كەيىن ۇياسىنان تۇلەپ ۇشقان تەمىرقانات بالاپانداي بيىكتى اڭساي ۇشىپ, بريگادير, شەبەر بولىپ كەتتى ەمەس پە؟! تالىمگەر ەڭبەگىنىڭ زايا كەتپەگەنىنە قۋانادى. قازاق جاس­تارى تەحنيكالىق ماماندىقتى مەڭگەرىپ, قاۋلاپ ءوسىپ, جەتىلسە, جاقسى ەمەس پە؟

– قازاق بالاسىنىڭ ماڭدايىنا مال باعۋدى عانا جازىپ قويعان جوق شىعار. جاتپاي-تۇرماي وركەنيەت ورىنە شىعاراتىن كەز كەلگەن كاسىپتى قاپىسىز مەڭگەرسە, كانەكي؟ ءبىزدىڭ جاستاردىڭ قابىلەتى ابدەن جەتەدى. كوزىمىزبەن كورىپ ءجۇرمىز. ءبىر ايتقانىڭدى قاعىپ الاتىن قابىلەتتى, قاي ىسكە بولسىن يكەمدى جاستاردى كورگەندە كوڭىلىم بۇرلەپ قالادى, – دەيدى قۇندىزبەك قاجىبەك ۇلى.

بۋرابايدىڭ باۋرايى قازىناعا تۇنىپ تۇر. ءۇستى دە, استى دا. ەل يگىلىگىنە جاراتۋ ءۇشىن ەڭبەك ەتە ءبىلۋ كەرەك. ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز ءدال وسىلاي پايىمدايدى. التىن وندىرەتىن «RG Gold» سەرىكتەستىگىنىڭ وسى ۋچاسكەسىندە جۇمىس قاۋىرت, قايناپ جاتادى. تاۋ جىنىسىنان قۇرامىندا التىنى بار كەندى ايىرىپ الۋ دا وڭاي-وسپاق شارۋا ەمەس. جارىقتىق التىن ات باسىنداي بولىپ كەزىكپەيدى عوي. قازاقى ۇعىممەن ايتقاندا, ءبىر مايا ءشوپتىڭ ىشىنەن جازاتايىم جوعالعان جالعىز ينەنى ىزدەگەندەي قياپات ەڭبەك. بۇل تۇستا جۇمىسشىنىڭ بويىنداعى جالىعۋدى بىلمەس ەڭبەكقورلىق قانا ەمەس, ءبىلىم مەن بىلىك تە تالاپ ەتىلەدى. سوندىقتان عوي سانقيلى عىلىمي ەڭبەكتەردى وقىپ, ءبىلىمىن جەتىلدىرەتىنى. اسىلىندا قۇندىزبەك قاجىبەك ۇلى – قازاقستاندا التىن كەنىن ۇيمەلەپ-شايمالاۋ ءادىسىن ەنگىزگەن ساناۋلى شەبەردىڭ ءبىرى. جالعىز وسى سەرىكتەستىكتە عانا ەمەس, التىن وندىرەتىن وزگە كەنىشتەردە دە وسى ءادىستىڭ قولدانىلۋىنا سەپتىگىن تيگىزگەن. شەتەلدىك مامانداردىڭ وزىق تاجىريبەسىن ىلكىمدى يگەرە وتىرىپ, ءبىلىم مەن ەڭبەكتى ۇشتاستىرا دامىتىپ جاتىر. وسى كومپانيادا 2015 جىلدان بەرى تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ءبىر جاقسىسى, جوعارى كاسىبي داعدىلارعا يە جانە ءوز ءبىلىمىن ۇنەمى جەتەلدىرىپ وتىرادى. ەڭبەگى لايىقتى باعالانىپ, ماراپاتتارعا يە بولدى. ۇزدىك تالىمگەر اتاندى. ءىس-تاجىريبەسىن بايىپتاپ, تارازى باسىنا تارتقان بايقاۋلاردا توپ جاردى.

تالىمگەر دە قۇتتى باعبان ىسپەتتى. ماسەلەن, باعبان قارا جەردىڭ توسىنە كوشەت ەكسە, قاشان سونىڭ جاپىراق جايىپ, جەمىس بەرگەنىن ەت جۇرەگى ەلجىرەپ توسادى ەمەس پە؟ ءوزى تاربيەلەگەن جاستاردىڭ قاۋلاپ ءوسىپ كەلە جاتقانىن كورىپ, كوڭىلى مارقايادى. دەمەك, جالىندى جاستاردىڭ تاربيەسىنەن جان اياماس جىگەرلى جان ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن كورىپ وتىر دەگەن ءسوز.

اقمولا وبلىسى,

بۋراباي اۋدانى