پەداگوگتەر اراسىندا بولاشاق قايراتكەردى تاربيەلەۋ ەڭ الدىمەن ويىننان باستالادى دەگەن تۇسىنىك بار. راسىندا دا, بالا ومىرىندە ويىننىڭ ورنى وراسان. بالا ويىندا ءوزىن قالاي ۇستاسا, ەرەسەك ومىردە دە سولاي ۇستايدى. بۇل قاعيدانى دەر كەزىندە تۇسىنگەن قازبەك ساعيدولدا مەن التىنبەك سۇلتانقۇلوۆ بىردەن ارەكەتكە كوشكەن. ولار بالالارعا ارنالعان iBars-Kids ءبىلىم پلاتفورماسىن ويلاپ تاپقان.
Ibars (ايبارىس) – 2-5 جاس ارالىعىنداعى بالالارعا ارنالعان ءموبيلدى قوسىمشا. ويىن ارقىلى بالاعا ەموتسيونالدى اسەر ەتىپ, تۇلعالىق مۇمكىندىكتەرىن اشا تۇسەدى. پەداگوگيكالىق جانە پسيحولوگيالىق تۇرعىدان ويلاستىرىلىپ جاسالعان قوسىمشا بالالاردىڭ ينتەللەكتۋالدى بەلسەندىلىگىنە, اقىل-وي جانە تانىمدىق تاۋەلسىزدىگى مەن باستاماشىلىعىنا اسەر ەتەدى. پلاتفورما ىسكە قوسىلماس بۇرىن يدەيا اۆتورلارى 10 مىڭنان استام اتا-انا مەن 2 مىڭعا جۋىق تاربيەشىدەن ساۋالناما العان. سونىڭ ناتيجەسىندە 2-3 جاس ارالىعىنداعى قانشاما بالا ءتۇر-ءتۇستى اجىراتا المايتىنىن, سمارتفونعا بايلانعانىن تۇسىنگەن. ء«بىز ءبىلىم سالاسىندا 9 جىلدان استام قىزمەت ەتتىك. مەكتەپتە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىمىزدە بالالاردىڭ بويىندا اگرەسسيانىڭ كوپتىگىن, زەيىننىڭ تۇراقسىزدىعىن, تەلەفونعا تاۋەلدىلىگىن بايقادىق. وسى ماسەلەلەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن نە ىستەۋگە بولادى دەپ كوپ ويلاندىق. سول ويدان «Ibars» دۇنيەگە كەلدى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ويىن ارقىلى بالالاردى بىلىمگە باۋلۋ», دەيدى قازبەك ساعيدولدا.
ويىن بالانىڭ الدىنان ءومىر ەسىگىن اشىپ, ونىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتادى. ويىنسىز اقىل-ويدىڭ قالىپتاسۋى مۇمكىن ەمەس. مۇنى ءبىز ەمەس, ىلگەرىدە ءومىر سۇرگەن بەلگىلى پەداگوگتەر ايتقان. بالاعا ءبىلىم ەسىگىن اشاتىن بۇل قوسىمشادا قازىرگى ساتتە 5 ءبولىم بار: ينتەللەكت, لوگيكا, قىزىقتى بويامىق, ەستە ساقتاۋ جانە ماتەماتيكا. جاقىندا بالالارعا ءارىپ تانىتۋ ماقساتىندا الىپپە ءبولىمى قوسىلماق. قۇراستىرۋشىنىڭ ايتۋىنشا, ودان كەيىن «بارىسقا قامقورلىق» دەگەن ءبولىم دە قوسىلادى. ونىڭ ەرەكشەلىگى, بالا قوسىمشانىڭ باستى كەيىپكەرىنە قامقورلىق جاساپ, ءوزىنىڭ دە كۇن ءتارتىبىن رەتتەيدى. بالانىڭ ەمپاتياسى دامىپ, ءتارتىبى دە ءبىر جۇيەگە قويىلادى. «قوسىمشانىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى ماڭىزى زور. بالا 2 جاستان باستاپ بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعىن اشادى, 5 جاسقا دەيىن تولىقتىرا تۇسەدى. ءبىزدىڭ قوسىمشا – بالاباقشا مەن مەكتەپتىڭ اراسىنداعى كوپىر. بىزدەن ءبىلىم العان بالا مەكتەپ تابالدىرىعىندا ۇلكەن بەلەستەردى باعىندىرادى دەگەن سەنىمىم مول», دەدى ول.
ايتپاقشى, جاقىندا پاۆلودار وبلىسىنىڭ كرەاتيۆتى جاستارىمەن كەزدەسۋى كەزىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا Ibars قوسىمشاسى تانىستىرىلدى. جوبا پرەزيدەنتكە ۇنادى. الداعى ۋاقىتتا ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىنىن دە ايتتى.
Ibars ءموبيلدى ويىنىنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار. ەڭ باستى ەرەكشەلىگى – تۇپكى يدەياسى مەن تاپسىرمانىڭ تۇپنۇسقاسى قازاق تىلىندە جاسالعان. تامىرى قازاق تىلىمەن سۋارىلعان. دەمەك جەمىسى دە انا تىلىمىزدە شىقپاق. كەلەسى ەرەكشەلىگى – بالا ويىندى ۇزاق ۋاقىت ويناعان جاعدايدا تايمەر مەن دىبىستىق حابارلاما شىعىپ وتىرادى. بۇل حابارلاما بىرىنشىدەن, بالاعا اسەر ەتسە, ەكىنشىدەن, اتا-اناعا دا دابىل بەرەدى.
«بۇگىندە ويىندى تۇراقتى تۇردە قولداناتىن 3 مىڭنان استام قولدانۋشى بار. قوسىمشادا «اتا-انالارعا كەڭەس» دەگەن ءبولىم جاساقتالعان. سول جەردە 2 جاستان 5 جاسقا دەيىنگى بالالارعا قانشا مينۋت قولدانۋ كەرەكتىگى كورسەتىلگەن. ءار جاس ەرەكشەلىگىنە سايكەس قولدانۋ ۇزاقتىعى جازۋلى تۇر. بىزدە وسىعان قاتىستى ءتۇرلى وي بولدى. ماسەلەن, 2 جاستاعى بالا 15 مينۋت قولدانۋ كەرەك بولسا, 15 مينۋتتان كەيىن تەلەفوندى بلوكتاپ نەمەسە ءوشىرىپ تاستاۋ. بىراق بالا ەڭ قىزىقتى تۇسىنا كەلگەندە بلوكتالسا, وندا بۇل كەرىسىنشە اگرەسسيا تۋدىرۋى مۇمكىن. سول ءۇشىن ءبىز دىبىستىق سۇيەمەلدەۋدىڭ مۇمكىندىگىن پايدالاندىق. ءار 15 مينۋت وتكەسىن «بالاقاي, ءۇزىلىس ۋاقىتى كەلدى» دەگەن دىبىستىق حابارلامالار ايتىلادى», دەدى يدەيا اۆتورى.
وقىتۋداعى ويىن ءتاسىلى ءداستۇرلى ادىستەرمەن سالىستىرعاندا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن الدەقاشان دالەلدەگەن. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ءىش پىستىرارلىق تاپسىرمالار قىزىقتى بولا تۇسەدى, ال قيىن تاپسىرمالار قاراپايىم بولادى. ويىن بالانى ۇدەرىسكە تارتىپ, اقپاراتتى قابىلداۋدى جەڭىلدەتەدى. وقۋدىڭ جەمىسىن كورۋ ءۇشىن مىنا ءۇش ەلەمەنتتىڭ ۇيلەسىمى كەرەك: 10% – تەوريانى زەرتتەۋ, 20% – كەرى بايلانىس جانە كاسىبي باقىلاۋلار, 70% – تاجىريبە. گەيميفيكاتسيا تاجىريبەگە باسا نازار اۋدارادى. وقىتۋداعى گەيميفيكاتسيا تەك دايىن ويىنداردى پايدالانۋدى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە بۇكىل وقۋ ۇدەرىسىن ويىنعا اينالدىرۋدى بىلدىرەدى. وسى تۇرعىدان العاندا Ibars قوسىمشاسى تمد ەلدەرىندەگى وزگە پلاتفورمالاردان وق بويى وزىق تۇر.
ۋاقىتتى ساقتاۋ جانە تسيفرلىق داۋىرگە بەيىمدەلۋ وتە ماڭىزدى. ءبىلىم بەرۋدەگى گەيميفيكاتسيا ويىن مەحانيكتەرىنىڭ كومەگىمەن ءبىلىم الۋدىڭ ءتيىمدى ءادىسى ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. Ibars ءموبيلدى قوسىمشاسى بۇلدىرشىندەردى ءبىلىم كوكجيەگىن كەڭەيتىپ, ورەسىن وسىرە تۇسەدى دەپ سەنەمىز. اسىلىندا, جۇسىپبەكشە ايتساق, بالا ادەتتى جاسىنان تامىزىقتاپ جينايدى. احمەتشە ايتار بولساق, ءبىز اۋەلى ەلدى تۇزەتۋدى بالا وقىتۋ ءىسىن تۇزەتۋدەن باستاۋىمىز كەرەك.
ەلىگىماي توڭكەر,
جۋرناليست