سوڭعى جىلداردا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى, جەر شارىنداعى كليماتتىق وزگەرىستەرگە وراي الاڭداپ وتىرعان عالىمدار قاۋىمداستىعى ادامزاتقا ورتاق ماسەلەنى شەشۋدىڭ زامانۋي ءادىس-تاسىلدەرىن قولدانۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ءمان بەرىپ كەلەدى.
قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازۇازۋ اگروكاسىپكەرلىگىندەگى MBA باعدارلاماسى: سىن-قاتەرلەر مەن كەلەشەگىنە» ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلدە ەلىمىزدىڭ اگروكاسىپكەرلىك سالاسىن دامىتۋمەن قاتار جاستاردى كاسىپكەرلىكتىڭ نەگىزدەرىنە باۋلۋ, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ, اگروبىلىم سالاسىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
ۇعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى, قازۇازۋ باسقارما توراعاسى –رەكتور اقىلبەك كۇرىشباەۆ اتالعان وقۋ ورنىندا جوعارى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنىڭ جاھاندىق پروبلەمالارىن زەردەلەۋ جانە كليماتتىق وزگەرىستەر, عالامدىق سىن-قاتەرلەردى شەشۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالار مەن يننوۆاتسيالىق اگروتەحنولوگيالاردى پايدالانۋدا جۇيەلى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. رەكتوردىڭ ايتۋىنشا, ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىمي-زەرتتەۋ باعىتتارى بويىنشا حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ينفراقۇرىلىمدار جولعا قويىلعان. مىسالى, اگروتەحنولوگيالىق حاب اۋىل شارۋاشىلىعى ونەركاسىپتىك كەشەنىندە ۇزدىك يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار مەن جاڭا ءبىلىمدى يگەرۋدە جۇيەلى جۇمىس ىستەلىپ جاتىر.
– قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى اگرارلىق جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن اگروونەركاسىپتىك كەشەنگە بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ ماڭىزدى. وسى ورايدا قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر جانە دە الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىنەن كەلىپ ءبىلىم الىپ جۇرگەن جاستار دا بۇگىنگى كۇننىڭ سىن-قاتەرلەرىنە بەيىم ءارى ونىڭ ناقتى شەشىمىن تابا الاتىن ماماندار ۇدەسىنەن شىعا ءبىلۋى كەرەك. قازىرگى كەزدە ادامزاتقا تونگەن قاتەرلەردىڭ الدىن الۋدا عىلىمداعى يننوۆاتسيالىق زەرتتەۋلەرگە ءمان بەرۋ ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىر. حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدا الەمدىك جاڭا اگروتەحنولوگيالار مەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن دامىتۋ باستى ورىندا تۇر. بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەت – ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ سالاسىندا الەمنىڭ 100-دەن استام جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنەن, عىلىمي ورتالىقتارىمەن بايلانىس ورناتىپ, 15 حالىقارالىق قاۋىمداستىق پەن ۇيىمنىڭ, ونىڭ ىشىندە بۇۇ اكادەميالىق ىقپال ەتۋ باعدارلاماسىنىڭ (UNAI) مۇشەسى, – دەپ اتاپ ءوتتى اقىلبەك كۇرىشباەۆ.
دوڭگەلەك ۇستەل جۇمىسىنا قاتىسقان اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, بۇۇ-نىڭ قازاقستانداعى اقپاراتتىق كەڭسەسىنىڭ ديرەكتورى ۆلاستيميل سامەك, بۇۇ قىزمەتتەردى قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى دجاستين راشيد, ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ ديرەكتورى, دوكتور حۋسەين وجان, تۇركيانىڭ الماتى قالاسىنداعى كونسۋلدىعىنىڭ ءبىلىم جونىندەگى اتتاشەسى كيراز مەحمەت, قازاقستانداعى اقش, فرانتسيا, گەرمانيا كونسۋلدىعىنىڭ وكىلدەرى, Coca-Cola, Efes Kazakhstan كومپانيالارى مەن بيزنەس قۇرىلىمدارىنىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارى جاھاندىق ماسەلەلەردە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ ماڭىزى مەن ستۋدەنتتىك وندىرىستىك تاجىريبە الاڭدارىن دامىتۋ ىقپالداستىعى توڭىرەگىندە وي ءوربىتتى.
بۇگىندە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەپ وتىرعان قازۇازۋ زەرتحانالارى مەن عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىقتارى قىتاي اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن, حەنان اۋىلشارۋاشىلىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان. ناتيجەسىندە, قازۇازۋ بازاسىندا قازاق – قىتاي سۋ شارۋاشىلىعى ءۇشىن كادرلار دايارلاۋ جونىندەگى ورتالىعىن جانە اگروونەركاسىپتى تسيفرلاندىرۋ ورتالىعىن قۇرۋ جونىندەگى كەلىسىم جاسالسا, ەكوجۇيە مەن بيوالۋانتۇرلىلىكتى قورعاۋ جونىندەگى قازاقستان – گەرمانيا ينستيتۋتى قۇرىلىپ, «KaGEB» ىنتىماقتاستىعىنا قول جەتتى. سونىمەن قاتار «تاشكەنت يرريگاتسيا جانە اۋىل شارۋاشىلىعىن مەحانيكالاندىرۋ ينجەنەرلەرى ينستيتۋتى» ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعى ماماندارىن دايارلاۋ جونىندەگى فيليالىن اشۋ جوسپاردا بار. وسىعان وراي «سۋ شارۋاشىلىعى جانە مەليوراتسيا» باكالاۆريات, «سۋ رەسۋرستارىن كەشەندى پايدالانۋ جانە باسقارۋ» ماگيستراتۋرا جانە «مەليوراتسيا جانە سۋارمالى ەگىنشىلىك» دوكتورانتۋرا دەڭگەيىندە بىرلەسكەن جاڭا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ازىرلەنىپ جاتىر.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «بيزنەس جانە قۇقىق» جوعارى مەكتەبىنىڭ بازاسىندا پولشا, نيدەرلاندى, اقش, تۇركيانىڭ بىلىكتى وقىتۋشىلارىنىڭ قاتىسۋمەن مۆا/ەمۆا باعدارلاماسى ىسكە اسىپ كەلەدى. ال حالىقارالىق ەكونوميكا, بيزنەس, مەمەلەكەتتىك باسقارۋ سالاسىندا ەمۆا, مۆا باعدارلاماسى بويىنشا ماماندار دايارلاۋ جوعارى سۇرانىسقا يە. Master of Business Administration – ىسكەرلىك اكىمشىلىك باسقارۋ ماگيسترى (مۆا) – اكادەميالىق دارەجەسى كاسىبي باسقارۋ سالاسىندا جوعارى ءبىلىم العان, ديپلومى بار بىلىكتى ماماندارعا بەرىلەدى.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋدى ماقسات ەتكەن جيىن قاتىسۋشىلارى, سونىمەن بىرگە جاڭا فورماتتاعى مامانداردى دايارلاۋ, عىلىم جانە ءوندىرىستىڭ ينتەگراتسياسىنا قاتىستى تۋىنداپ وتىرعان ماسەلەلەردى شەشۋ, اوك سالاسىنا جاڭا باعدارلى ماماندار دايارلاۋدى ۇسىندى.