دالا داڭقىن اسىرعان كورمە

كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى رۇستەم قۇرمانوۆ پەن اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ, بىرقاتار شەت مەملەكەتتەردىڭ ەلشىلەرى مەن وكىلدەرى قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.

ەڭبەك اۋىلىنىڭ الاڭىندا ەكى كۇن بويى وتكىزىلەتىن كورمەگە بيىل الەمنىڭ 19 ەلىنەن 150 اگرارلىق كاسىپقوي كومپانيا كەلىپ قاتىسىپ جاتىر. بىرقاتارىن اتاپ ايتقاندا, اۋستريا, بەلارۋس, گەرمانيا, يسپانيا, يتاليا, كانادا, قىتاي, قىرعىزستان, نيدەرلاند, پولشا, رەسەي, سەربيا, اقش, تۇركيا, فينليانديا, فرانتسيا, وزبەكستان, ۋكراينا, چەحيا قاتىسۋشىلارى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنولوگيالارى, سەلەكتسيالىق جەتىستىكتەر مەن مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى سوڭعى ازىرلەمەلەردى كورمەگە كەلۋشىلەرگە ۇسىنىپ وتىر. ءسويتىپ, ەلىمىزدىڭ فەرمەرلەرى مەن ديقاندارىنا زاماناۋي تەحنيكانىڭ ۇلگىلەرىن كورسەتتى. ەكى كۇنگە ۇلاساتىن كورمەنى 10 مىڭنان استام اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارى مەن سالا عالىمدارى جانە قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى كەلىپ تاماشالايدى. ولار­دىڭ ءاربىرى كەرەگىن كەلەگە سالىپ, زەرتتەپ زەردەلەيتىنى, جوسپارلاپ جۇيەلەيتىنى انىق.

وبلىس اكىمى ەرمەك بوران­باي­­ ۇلى مەن ۆيتسە-مينيستر رۇستەم جومارت­ ۇلى كورمەنى سالتانات­تى­ تۇردە اشقاننان كەيىن اۋىل شارۋا­شىلىعىنىڭ ۇزدىك مامان­دارى مەن سالاعا ەڭبەگى سىڭگەن عالىمدار مەن زەرتحانا قىز­مەتكەرلەرىن ماراپاتتادى. استانا ونەرپازدارى كورمە قاتىسۋ­شىلارعا قازاق حالقىنىڭ ونەرىن تاماشالاتتى.

نەگىزى جاڭا دالا كورمەسىنە جىل سايىن شامامەن ءوز ەلىمىزدىڭ 5 مىڭنان استام فەرمەرى قاتىسا­دى­­ ەكەن. بيىلعى كورمەگە قا­تى­­­­سۋشى وتاندىق فەرمەرلەر سا­نى­­ دا جىلداعىدان كەم ەمەس سياق­­تى. «Jańa Dala / Green Day-2023» قازاقستاندىق دالا كۇنى­نىڭ­­ نەگىزگى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى – قازاق­­ستاننىڭ اوك ليزينگ نارى­­عىنداعى كوشباسشىسى «قاز­اگرو­قارجى» اكتسيونەرلىك قوعا­مى. كورمە اشىلعان كۇنى جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەرگە ءباسپاسوز-تۋرىن وسى مەكەمە ۇيىمداستىردى.

كورمەگە اۋىل شارۋا­شى­لى­عى تەحنيكاسىنىڭ ءىرى وندى­رۋ­شىلەرىنىڭ, سالالىق قاۋىم­داس­تىق­تاردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق­ اتالعان «قازاگروقارجى» اق باس­قارما توراعاسى ايدار پراشەۆ قاتىستى. ول كور­مەدە روستسەلماش, اگرو­ماش­حولدينگ, Amazone, John Deere, CLAAS جانە باسقا دا وندى­رۋ­­­­شى­لەردىڭ ونىمدىلىگى جوعارى ەگىس,­ ەگىن جيناۋ, توپىراق وڭدەۋ, جەم­شوپ جيناۋ تەحنيكاسى مەن جاب­­دىق­تارى ۇسىنىلعانىن ايتتى.

وتكەن ماۋسىم ايىندا «قاز­اگروقارجى» اق-دا ء«وز جەم-ءشوبى­مىز» (جەم وندىرۋشىلەر ءۇشىن) جانە «جاسىل ءونىم» (جەمىس-كوكونىس وندىرۋشىلەر ءۇشىن) جەڭىل­دە­تىلگەن باعدارلامالارى باستالدى. ولار بويىنشا فەرمەرلەرگە بۇرىنعى باعدارلامالارمەن سالىستىرعاندا ۇلكەن جەڭىلدىك­تەر بەرىلەدى. «جىلدىق 6%, اۆانس 15%-دان, ليزينگ مەرزىمى 10 جىلعا دەيىن, كەپىلدىك تالاپ ەتىلمەيدى. بۇل فەرمەرلەرگە قارجىلىق جۇك­تە­­مەنى ايتارلىقتاي جەڭىل­دە­تىپ, شارۋاشىلىقتاردىڭ قار­قىن­دى­ دامۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى», دەدى­ ا.پراشەۆ.

كومپانيانىڭ تۇراقتى باع­دار­لامالارى «ەكسپرەسس-ليزينگ», «ما­ستەر ليزينگ» ەكەنى ءمالىم. ولار­مەن بىرگە ادال قارىز الۋشىلار ءۇشىن «سەنىمدى فەرمەر» ادالدىق باعدارلاماسى قاراستىرىلعان. ەندى بۇدان بىلاي مال ازىعىن, سونداي-اق جەمىس-جيدەك پەن كوكونىس وندىرۋشىلەر قاجەتتى تەحنيكالىق جابدىقتى جىلدىق 6%-دى ليزينگكە الا الادى.

كورمەدە تەحنيكادان باس­قا­, ۋچاسكەلەردەگى ءارتۇرلى دا­قىل­ مەن سورتتىڭ دەمونس­ترا­تسيا­­لىق داقىلدارى, سونداي-اق­­ مال جانە ءسۇت فەرمالارى,­ جەمشوپ, جانۋارلاردىڭ را­تسيو­­­نى, ۆەتەرينارلىق مەديتسي­­نا­­­­نىڭ قوسپالارى مەن ازىر­لە­مە­لەرى, توپىراق وڭدەۋ جانە ت.ب. بار. اۋقىمدى شارادا ال­عاش­ رەت قازاقستاننىڭ ىقم ەت تۇقىمدارىنىڭ بارلىق رەسپۋب­لي­كالىق پالاتالارى جينالدى:­ قا­زاق اقباس تۇقىمى Qazaq aqbas, قازاقستاننىڭ انگۋسى, اۋليە­كول تۇقىمى بويىنشا شارولە, ليمۋزين, وبراك, گەرەفورد تۇقى­مى,­ قالماق تۇقىمى بويىنشا. سون­داي-اق پاۆيلوندا رەس­پۋب­لي­كا­لىق ءسۇت جانە ارالاس تۇقىمدار پالاتا­سىنىڭ ىقم (گولشتەين, قارا-الا, قىزىل دالا, حولموگورسك, اۋليە­اتا, سيممەنتال, الاتاۋ, شۆيتس­كايا, بەستۋجەۆسكايا, مونبەليارد) قويىلدى.

بۇدان باسقا, توپىراق وڭدەۋ بويىنشا دەمو-كورسەتىلىم, اۋىل شارۋا­شىلىعى داقىلدارىنىڭ سەلەك­تسيالىق جەتىستىكتەرى بار ۋچاسكەلەردى, سونداي-اق وسىم­دىك­ شارۋا­شىلىعى مەن مال شارۋا­شى­لى­­عى­نىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تەحني­­ك­اسى مەن جابدىقتارىن تەك­سە­رۋى وتەدى.

ىسكەرلىك باعدارلاما اياسىندا­ كورمەدە شەبەرلىك سىنىپتارى,­ فەر­مەرلەرگە ارنالعان سەمينار­لار, سونداي-اق وتاندىق جانە شەتەل­دىك ساراپشىلاردىڭ قاتى­سۋى­مەن «يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋ جانە ءسۇت-تاۋار فەرمالارىنىڭ قۇزى­­­رەت­تىلىگىن ارتتىرۋ» حا­لىق­­ارا­لىق كونفەرەنتسياسى ۇيىم­داس­­تى­رىلدى.

شارانىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىندە ءسوز العان شەتەل ەلشىلەرى كور­مەنى ۇيىمداستىرۋشىلار مەن­ قاتىسۋشىلارعا العىسىن ءبىل­­دى­رىپ, سالاداعى ءوز ەلدەرىنىڭ تا­جى­­ري­بەلەرىمەن ءبولىستى. ءسوي­تىپ,­­ اۋىل شارۋاشىلىعى ماسە­­­­لە­­سىن­دە قازاقستانمەن قا­رىم-قاتى­ناس­­تا­رىن نىعايتىپ, دا­مى­تا بەرە­تىن­دە­رى­نە جانە سوعان مۇد­دەلى ەكەن­دەرىن ال­عا­ تارتتى.

وبلىس اكىمى ەرمەك بوران­باي­ ۇلى­ مەن ۆيتسە-مينيستر رۇستەم جو­مارت­ ۇلى كورمەگە قويىلعان اۋىل­شارۋاشىلىق تەحنيكالارى­ مەن ءتۇرلى جابدىقتى جانە اسىل­ تۇقىمدى مالداردى ارالاپ­ كو­رىپ, فەرمەرلەرمەن, سالا مامان­دارىمەن قىزۋ پىكىر الماستى.