الەۋمەتتىك كودەكستى ىسكە اسىرۋ اياسىندا ەلىمىزدە ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتەتىن سىيىمدىلىعى از ۇيلەردى اشۋ قاناتقاقتى جوباسى باستالىپ جاتىر. مۇنداي شۋاققا تولى شاعىن ءۇيدىڭ العاشقىسى قاراعاندىدا مۇگەدەكتىگى بار بالالارعا ارنالىپ اشىلدى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا 711,8 مىڭ مۇگەدەكتىگى بار ادام تۇرادى. ونىڭ ىشىندە 607,6 مىڭى – ەرەسەك ادام, ال 104,3 مىڭى – 18 جاسقا دەيىنگى بالالار.
بيىل قاڭتارداعى دەرەككە سۇيەنسەك, الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسىمەن 130 مىڭنان اسا ادام قامتىلدى. بۇل قاتارداعى 61 مىڭ ادام – مۇگەدەكتىگى بار ازامات, ونىڭ ىشىندە 24 مىڭنان استامى – مۇگەدەكتىگى بار بالا.
ەلىمىزدە مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى (ااق) 700-دەن اسا مەملەكەتتىك سۋبەكت ۇسىنادى. اتاپ ايتقاندا ستاتسيونارلىق ۇلگىدەگى 116 مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك مەكەمە, قارتتار مەن ءبىرىنشى جانە ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەر ءۇشىن جالپى ۇلگىدەگى – 44, پسيحونەۆرولوگيالىق اۋرۋلارى بار مۇگەدەكتەر ءۇشىن – 52, تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان مۇگەدەكتىگى بار بالالار ءۇشىن – 4, پسيحونەۆرولوگيالىق پاتولوگياسى بار مۇگەدەكتىگى بار بالالار ءۇشىن 16 قىزمەت كورسەتەدى. سونداي-اق 80 كۇندىزگى بولۋ ورتالىعى, 32-وڭالتۋ ورتالىعى, 503 ۇيدە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ بولىمشەسى بار. بۇگىنگى تاڭدا ااق كورسەتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە 182 ۇەۇ جۇزەگە اسىرىپ جاتىر.
ەندى الەۋمەتتىك كودەكستە كوزدەلگەن الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسىن ترانسفورماتسيالاۋ بويىنشا جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋ ەسەبىنەن جەكە سەكتوردى تارتۋ ارقىلى مەملەكەتتىك مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك مەكەمەنى كەزەڭ-كەزەڭىمەن مونوپولياسىزداندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى ورايدا مۇگەدەكتىگى بار ادامدار تۇراتىن جەرلەردە, ونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەرلەردە دە تىكەلەي سىيىمدىلىعى از ۇيلەر قۇرىلا باستايدى.
«بيىل اتالعان جوبانى ىسكە اسىرۋ اياسىندا ەلىمىزدىڭ 7 وڭىرىندە – اقمولا, بقو, قاراعاندى, تۇركىستان وبلىستارى مەن استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىندا سىيىمدىلىعى از ۇيلەر اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇگىندە قاراعاندىدا العاشقى سىيىمدىلىعى از ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. مۇندا 12 توسەكتىك ورىنعا ەسەپتەلگەن كۇندىزگى ستاتسيونار جاعدايىندا پسيحونەۆرولوگيالىق پاتولوگياسى جانە تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان بالالار ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى الادى», دەدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى گاۋحار قالماقوۆا.
قاراعاندىدا اشىلعان ء«وزىم» مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان دامۋ ورتالىعىندا 12 بالا ارنايى قىزمەتتەردى ستاتسيونار جاعدايىندا تەگىن الادى. جالپى, بۇل باستاما قاناتقاقتى جوبا رەتىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. نەگىزىندە الەۋمەتتىك كودەكس شەڭبەرىندە ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆتەرىن 2025 جىلدان باستاپ ەنگىزۋ كوزدەلگەن.
«مۇنداي وزگەرىس العاش رەت ەنگىزىلىپ جاتىر. بىراق ءبىز كۇتىپ وتىرا بەرمەي, تەستىلەۋدى باستاۋعا شەشىم قابىلدادىق. قاناتقاقتى جوبا ارقىلى تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان جانە نەيروپسيحياتريالىق بۇزىلۋلارى بار بالالاردى قامتيمىز. جوبانى ىسكە قوسۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ اتا-انالارىنا جۇمىسقا شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار بالا وتباسىندا قالادى جانە سونىمەن بىرگە ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ تولىق پاكەتىن الادى», دەپ ءتۇسىندىردى گ.قالماقوۆا.
جوبا باستاماشىلارىنىڭ يدەياسى بويىنشا بيزنەسمەندەردى تارتۋ قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە شالعايداعى اۋىلداردى قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اتا-انالار الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالىندا ءتيىستى جەتكىزۋشىنى تاڭداي الادى. وندا ولار قىزمەتتەردىڭ ساپاسى تۋرالى پىكىر قالدىرا الادى.
مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان ء«وزىم» دامۋ ورتالىعىن ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار قىز بالانىڭ اناسى ەلنارا سماعۇلوۆا اشتى.
– قاناتقاقتى جوبا ءبىزدىڭ ورتالىققا جارتى جىل ىشىندە 3 جاستان 13 جاسقا دەيىنگى 12 بالاعا تەگىن ەم الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل اتا-انالارعا ۇلكەن قارجىلىق قولداۋ. ءبىزدىڭ ساباقتارىمىز جەكە جانە شاعىن توپتاردا وتەدى. بالالارمەن لوگوپەد-دەفەكتولوگتار, نەيروپسيحولوگ, ارت-تەراپەۆت جانە مۋزىكالىق تەراپەۆت جۇمىس ىستەيدى. تيۋتورلار بار. بالالار مۇندا سەگىز ساعات تۇرادى, كۇنىنە ءۇش رەت تاماقتانادى, ءوز كولىگىمىز بالالاردى ۇيدەن الىپ, قايتا اپارادى, – دەيدى ە.سماعۇلوۆا.
بۇل ء«وزىم» ورتالىعىنا كەنجە ۇلىن اكەلگەن سالتانات ءيستىمىسوۆانىڭ ءتورت بالاسى بار ەكەن, ونىڭ ەكەۋىنىڭ تسەرەبرالدى سال اۋرۋى بويىنشا مۇگەدەكتىگى بار.
« ۇلىم – ەكى جاستا, تسەرەبرالدى سال اۋرۋى بار, كوز نەرۆىنىڭ تومەندەمە اتروفياسى, پدت دياگنوزدارى قويىلعان. مۇنداعى مۇعالىمدەر كەرەمەت, بالامدى ولاردىڭ باقىلاۋىنا سەنىپ تاپسىرۋعا بولادى. بۇل ورتالىققا تەگىن بارۋ ءبىزدىڭ وتباسىمىز ءۇشىن ۇلكەن كومەك بولىپ وتىر», دەدى س.ءيستىمىسوۆا.
2023 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى جاعداي بويىنشا, قاراعاندى وبلىسىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ سانى 56,1 مىڭ ادامدى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى جانە ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار 28,9 مىڭ ازامات جانە مۇگەدەكتىگى بار 4,8 مىڭ بالا بار. وڭىردە 84 توسەكتىك ورىنعا ارنالعان 1 وڭالتۋ ورتالىعى, 10 ستاتسيونارلىق مەكەمە, 2 كۇندىزگى بولىمشە, ۇيدە 57 الەۋمەتتىك كومەك بولىمشەسى, بەلگىلى ءبىر تۇرعىلىقتى جەرى جوق ادامدارعا ارنالعان 2 الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ ورتالىعى, 9 ۇەۇ جۇمىس ىستەيدى.